VI SA/Wa 640/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Halina Emila Święcicka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie z dnia [...] lipca 2006 r. odmawiające zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem R. O. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "333 PANORAMICZNE R - 121075" udzielonego z pierwszeństwem od dnia [...] sierpnia 1997 r. na rzecz A. Sp. z o. o. z siedzibą w C. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1, 144 oraz 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - dalej k.p.a.) w związku z art. 256 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z późn. zm. dalej p.w.p.). Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia: W dniu [...] maja 2001 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek pana R. O. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "333 PANORAMICZNE R-121075" udzielonego na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. Na rozprawie w dniu [...] lipca 2006 r. uprawniona A. Sp. z o. o. z siedzibą w C. w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa wniosła o zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na złożenie przez pana R. O. do Sądu Okręgowego w C. powództwa o odszkodowanie. Roszczenie obejmowało szkodę wyrządzoną wykonaniem postanowienia ww. Sądu z dnia [...] marca 2000 r. wraz z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa poprzez zajęcie, na czas trwania procesu praw majątkowych A. Sp. z o.o., w tym m.in. prawa z rejestracji spornego znaku towarowego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Urząd Patentowy RP odmówił zawieszenia postępowania, wskazując, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji ma obowiązek zawiesić postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ zaznaczył, iż związek rozstrzyganej sprawy z zagadnieniem wstępnym polega na uwarunkowaniu rozstrzygnięcia tej sprawy wcześniejszym rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego. W ocenie organu między postępowaniem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "333 PANORAMICZNE R-121075", a wykazanym we wniosku uprawnionej spółki postępowaniem toczącym się przed Sądem Okręgowym w C. nie występuje powyższa zależność. Żądanie zabezpieczenia roszczenia odszkodowawczego na prawie z rejestracji spornego znaku towarowego w stosunku do którego przed Urzędem Patentowym toczy się postępowanie o unieważnienie nie jest, zdaniem organu, zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ wywodził, iż rozstrzygnięcie sporu sądowego o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną R. O. nie może wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy spornej przed Urzędem Patentowym, bowiem w świetle art. 255 ust. 1 pkt 1 pwp tylko Urząd Patentowy jest organem właściwym do rozpatrzenia sprawy o unieważnienie praw wyłącznych, w tym prawa z rejestracji znaku towarowego. Zdaniem organu, jeżeli w ogóle można mówić o zależności między postępowaniem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, a zabezpieczeniem roszczeń odszkodowawczych na prawie z tej rejestracji, to ta zależność jest odwrotna, albowiem to decyzja Urzędu Patentowego jako organu właściwego do spraw o unieważnienie praw wyłącznych będzie miała wpływ na możliwość zabezpieczenia roszczenia odszkodowawczego na tym prawie. W złożonym do Urzędu Patentowego w dniu [...] września 2006 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. Sp. z o. o. podniosła, iż w sytuacji, w której w skierowanym do Sądu Okręgowego w C. powództwie pan R. O. zastrzegł, że jakiekolwiek obciążenie lub zbycie przez pozwanego prawa do spornego znaku towarowego uniemożliwiłoby wykonanie korzystnego dla niego orzeczenia, orzeczenie powyższego Sądu będzie miało charakter prejudycjalny w stosunku do rozstrzygnięcia organu. A. Sp. z o. o. wskazała zarazem, że w przypadku uznania zasadności roszczeń pana R. O. w jego interesie prawnym jest utrzymanie wszelkich praw majątkowych w mocy, w tym prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy. Tym samym nie legitymuje się on interesem prawnym w żądaniu jego unieważnienia. Co więcej, gdyby faktycznie prawo ochronne na znak towarowy zostało zajęte jako przedmiot zabezpieczenia roszczeń pana R. O., to fakt ten rodziłby po stronie uprawnionej spółki obowiązek podejmowania wszelkich prawem przewidzianych działań zmierzających do zachowania tego prawa w niepogorszonym stanie. W złożonym w Urzędzie Patentowym w dniu [...] października 2006 r. piśmie wnioskodawca - pan R. O. ustosunkowując się do argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie podniósł, iż jej uznanie blokowałoby wnioskodawcę w dochodzeniu dalej idących skutków prawnych wobec prawa do spornego znaku towarowego niż tylko jego zajęcie. Nie jest prawnie dopuszczalne, podnoszenie przez wnioskodawcę roszczeń wobec uprawnionego z tytułu braku podjęcia przez niego działań zachowawczych, jeśli takie działania byłyby skierowane wobec samego wnioskodawcy. Poszkodowany z tytułu zaniechania działań zachowawczych i ten, który w takiej sytuacji miałby zarazem odnieść korzyść, nie mogą być przecież tym samym podmiotem. A. Sp. z o. o. w piśmie z dnia [...] października 2006 r. powtórzyła, że skoro wnioskodawca uważa, że wyrządziła mu szkodę, a zaspokojenia tych roszczeń będzie poszukiwał w potencjalnej egzekucji z praw ochronnych, to w jego interesie prawnym pozostaje zachowanie tego prawa, a nie jego unieważnienie. Stąd też wynik procesu cywilnego będzie decydujący dla oceny, czy pan R. O. posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego znaku towarowego, stąd postępowanie przed Urzędem Patentowym RP winno zostać zawieszone na mocy art. 97 § 1 ust. 4 kpa. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie z dnia [...] lipca 2006 r. podnosząc, iż twierdzenie uprawnionego do spornego znaku towarowego jakoby rozstrzygnięcie w postępowaniu sądowym określi jednocześnie istnienie interesu prawnego w postępowaniu spornym jest nieuzasadnione. Urząd Patentowy w toku postępowania spornego samodzielnie ocenia interes prawny wnioskodawcy, który domaga się unieważnienia prawa ochronnego z uwagi na brak spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania tego prawa. Organ podkreślił, że postępowanie sądowe nie spowoduje unieważnienia znaku towarowego, a zatem jeżeli w ogóle można mówić o zależności między postępowaniem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego a zabezpieczeniem roszczeń odszkodowawczych na prawie z tej rejestracji to zależność ta jest wręcz odwrotna. Decyzja Urzędu Patentowego jako organu właściwego do spraw o unieważnienie praw wyłącznych będzie miała wpływ na możliwość zabezpieczenia roszczenia odszkodowawczego na tym prawie. W skardze na powyższe postanowienie Urzędu Patentowego RP A. Sp. z o. o. zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77, 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego wadliwą wykładnię, jak również naruszenie art. 29 ustawy o znakach towarowych. Skarżąca spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, który zagadnienie prejudycjalne, o którym mowa w art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a., sprowadził do sytuacji, w której rozstrzygnięcie postępowania przed innym urzędem lub sądem miałoby doprowadzić do eliminacji spornego znaku. Instytucja zagadnienia wstępnego jest zdecydowanie szersza i obejmuje każdy przypadek, w którym rozstrzygnięcie innego postępowania wywiera wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy. W niniejszej sprawie związek ten wynika z faktu, iż ustalenie interesu prawnego pana R. O. w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP, uzależnione będzie od wyniku postępowania przed sądem powszechnym. Unieważnienie spornego znaku miałoby negatywny, a nie pozytywny wpływ na sferę praw i obowiązków pana R. O. Wywodził, że możliwość ustalenia przez Urząd Patentowy RP faktu legitymowania się przez pana R. O. interesem prawnym w żądaniu unieważnienia spornego znaku towarowego, uzależniona jest od rozstrzygnięcia przez sąd, czy roszczenia, które mają być zaspokajane ze spornego znaku towarowego są zasadne. Według skarżącej Urząd Patentowy RP, jako organ administracji publicznej nie jest władny rozstrzygnąć tej kwestii samodzielnie. Jeżeli dochodzone przez pana R. O. w postępowaniu cywilnym roszczenia, które mają zostać zaspokojone ze spornego znaku towarowego okażą się zasadne, wówczas okaże się, że wnioskodawca pozbawiony jest interesu prawnego. Nie można bowiem dysponować interesem prawnym w unieważnianiu przedmiotu, z którego zamierza się zaspokajać swe roszczenia. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lipca 2006 r. oraz uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2007 r. Uczestnik postępowania, pan R. O. w piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r. poparł stanowisko Urzędu Patentowego RP, wskazując w zakresie braku związku pomiędzy postępowaniem przed sądem powszechnym, a przedmiotową sprawą administracyjną na swoją wcześniejszą argumentację ujętą w piśmie z dnia [...] października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej zwanej p.p.s.a.). Kwestę zagadnienia wstępnego jako powodu zawieszenia postępowania zawiera przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla rozpatrzenia sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi więc o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii - mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia tylko właściwego organu lub sądu. Innymi słowy, związek zagadnienia wstępnego ze sprawą merytoryczną wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda dla wydania decyzji w prowadzonej przez Urząd Patentowy sprawie. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, nie występuje sytuacja uzależnienia, uwarunkowania postępowania prowadzonego w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji od rozstrzygnięcia sprawy o odszkodowanie prowadzonej przed sądem powszechnym. Postępowanie prowadzone przez sąd powszechny nie stanowi także zagadnienia otwartego, którego treścią mogłaby być wypowiedź co do uprawnienia, czy obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych okoliczności mających znaczenie prawne. Sąd w pełni podziela argumentację Urzędu Patentowego zawartą w zaskarżonym postanowieniu, iż kwestia zagadnienia wstępnego unormowana w art. 97 § 1 pkt 4 kpa uzasadniająca obligatoryjność zawieszenia postępowania nie zachodzi w okolicznościach sprawy niniejszej. Urząd Patentowy prowadzący postępowanie sporne w sprawie unieważnienia prawa ochronnego ze znaku towarowego (także w kwestii istnienia interesu prawnego wnioskodawcy) nie jest zdeterminowany w prowadzeniu tego postępowania i podjęciu rozstrzygnięcia od uznania zasadności, bądź nie, pozwu o odszkodowanie w sprawie cywilnej. Postępowanie w sprawie o odszkodowanie prowadzone przed sądem powszechnym nie ma żadnego wpływu na postępowanie administracyjne o unieważnienie znaku, a -jak słusznie zauważył Urząd Patentowy - zależność ta jest odwrotna. W przypadku bowiem unieważnienia prawa z rejestracji roszczenie odszkodowawcze uprawnionego utraciłoby podstawę prawną wynikającą z prawa rejestracji. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.