IV SA/Wr 201/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. , na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 8, art. 37 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art.108, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r. Nr 64, poz. 593), §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950), art. 8 pkt 17, art. 15 pkt 7, art. 19 i art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), a także art. 242 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135), przyznał M. J. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia [...] r., oraz w formie składki zdrowotnej w wysokości 9,00 % kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia z uwagi na spełnienie przez wnioskodawczynię wymogów określonych w ustawie o pomocy społecznej. Przyznana kwota zasiłku uzależniona została od dochodu rodziny strony. Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. J. złożyła od niej odwołanie. Podniosła w nim, że umiarkowany stopień niepełnosprawności sąd przyznał jej od dnia [...] r., domaga się więc przyznania zasiłku stałego od tej daty, wraz z wypłatą wyrównania. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 6 pkt 1 i pkt 4, art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3, ust. 4 i art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - zwanej dalej ustawą, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z kolei ust. 2 pkt 1 tegoż artykułu stanowi, że w przypadku osoby w rodzinie, zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy - kryterium dochodowe na osobę w rodzinie nie może przekraczać kwoty 351 zł. Organ odwoławczy przywołał również treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Jak dalej podało Kolegium, w rozpatrywanej sprawie organ I instancji jej stan faktyczny ustalił na podstawie wniosku M. J. z dnia [...] r., wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] r., wyroku Sądu Okręgowego w J. G. z dnia [...] r., sygn. akt [...] orzekającego o zaliczeniu odwołującej się do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności począwszy od dnia [...] r., oświadczenia M. J. , iż nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych z ZUS, odpisu przekazu pocztowego o wysokości świadczenia rentowego otrzymanego przez T. J. z ZUS Oddział w W. w [...] r. Organ odwoławczy w oparciu o ten materiał dowodowy ustalił, że: * odwołująca się w [...] r. złożyła wniosek o udzielenie jej pomocy z powodu niepełnosprawności, * jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy, * wraz z mężem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, * źródłem dochodu dwuosobowej rodziny strony jest świadczenie rentowe jej męża, które w miesiącu [...] r., to jest w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, po pomniejszeniu o odliczenia wymienione w art. 8 ust. 3 ustawy wynosiło [...] zł, co oznacza, że dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Odnosząc powyższe do przytoczonych na wstępie przepisów ustawy stwierdzić należy, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, że M.J. spełnia warunki do przyznania jej zasiłku stałego i kwestionowaną decyzją prawidłowo orzekł o przyznaniu jej takiego świadczenia od [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, to jest w wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie /[...] zł/, a dochodem na osobę w rodzinie /[...] zł/. Zatem, przy niekwestionowanym uprawnieniu odwołującej się do korzystania ze świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, istotą sporu wymagającą wyjaśnienia jest data, od której przysługuje świadczenie orzeczone decyzją organu I instancji. Wymieniony na wstępie niniejszej decyzji przepis art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Oznacza to, że decyzja przyznająca świadczenie wywołuje skutki od miesiąca, w którym został złożony wniosek. Przepisy tej ustawy nie przewidują okoliczności umożliwiających przyznawanie i wypłatę świadczeń za miesiące poprzedzające miesiąc złożenia wniosku. Zatem wskazana przez skarżącą okoliczność, że Sąd Okręgowy w J. G. wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] orzekał o zaliczeniu jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności począwszy od dnia [...] r., nie oznacza nabycia przez nią uprawnień do zasiłku stałego od daty zaliczenia do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, skoro przyznanie tego uprawnienia zależy od złożenia wniosku wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności. Powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie również w art. 102 tej ustawy, który stanowi, iż zasadą jest, że świadczenia z pomocy społecznej udzielane są na wniosek osoby zainteresowanej, wyjątkiem zaś są postępowania wszczynane z urzędu. Na powyższą decyzję M. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca oświadczyła, iż nie zgadza się z nią, ponieważ Sąd Okręgowy w J. G. wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] przyznał jej umiarkowany stopień niepełnosprawności od dnia [...] r. Wskazała, iż wcześniej posiadała lekki stopień niepełnosprawności przyznany przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, jednak odwoływała się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. Wskazała, iż zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, ponieważ gdyby Powiatowy lub Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył ją do grona osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności już dawno posiadałaby zasiłek stały, tak jak to przyznał jej Sąd Okręgowy od dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Kolegium stwierdziło też, że żądanie skarżącej nie jest zasadne w świetle art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, gdyż decyzja przyznająca świadczenie wywołuje skutki od miesiąca, w którym został złożony wniosek. Również postępowanie administracyjne w sprawie o przyznanie zasiłku stałego jest wdrażane dopiero z chwilą złożenia wniosku o jego przyznanie. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują okoliczności umożliwiających przyznawanie i wypłatę świadczeń za postępowania o zaliczenie do właściwego stopnia niepełnosprawności. Zatem wskazana przez skarżącą okoliczność, że Sąd Okręgowy w J. G. wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] orzekł o zaliczeniu jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności począwszy od dnia [...] r. nie oznacza nabycia przez nią uprawnień do zasiłku stałego od tej daty, skoro przyznanie tego uprawnienia zależy od złożenia wniosku wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności. Skoro skarżąca po raz pierwszy wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożyła w [...] r., to organ I instancji orzekł prawidłowo o przyznaniu jej zasiłku stałego począwszy od miesiąca stycznia. Wobec tego żądanie M. J. o ustalenie uprawnień do zasiłku stałego od dnia [...] r. należy uznać za chybione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) W myśl jej art. 37 ust. 1 pkt 2 zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryterium to, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950) wynosi 351 zł. Z kolei, stosownie do art. 106 ust. 3 tej ustawy świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Z dokonanej analizy akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku stałego wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w dniu [...] r. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. oświadczenie z tego samego dnia, że nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych; wyrok Sądu Okręgowego w J. G. - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., sygn. akt [...] , zmieniający wyrok Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w J. G. z dnia [...] r., sygn. akt [...] w ten sposób, że zmienione zostało orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. Nr [...] z dnia [...] r. i zaliczono M. J. do grona osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności począwszy od dnia [...] r.; zaświadczenia z dnia [...] r. i [...] r., w których podane zostały okresy, w jakich pozostawała ona zarejestrowana w Urzędzie Pracy w J. G. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku; odpis przekazu pocztowego na kwotę [...] zł tytułem świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. za miesiąc [...] r. dla jej męża – T. J. W niniejszej sprawie przedmiot sporu sprowadza się do ustalenia początkowej daty, od której przysługuje skarżącej prawo do zasiłku stałego. Organ decyzyjny orzekł, iż wnioskowane świadczenie z pomocy społecznej, z uwagi na spełnienie koniecznych warunków do jego przyznania, przysługuje M. J. , tyle, że począwszy od miesiąca, w którym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wpłynął wniosek o ustalenie prawa do niego, tj. od [...] r., nie zaś jak twierdzi skarżąca od [...] r., tj. momentu, od którego ustalono jej niepełnosprawność. Sąd stwierdził, iż w rozważanej sprawie organ orzekający prawidłowo ustalił okres, na jaki przedmiotowy zasiłek przysługuje, gdyż ustawodawca w sytuacji takiej jak ta, wprost przewidział, w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Niewątpliwie chodzi tutaj o wniosek złożony do organu ustalającego prawo i wypłacającego świadczenie z pomocy społecznej. Przy czym, wyjaśnić należy, że powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności stanowią odrębne organy od ośrodków pomocy społecznej i nie są organami, o których wyżej mowa. Wniosek o przyznanie zasiłku stałego M. J. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. w dniu [...] r. W związku z powyższym zasadnie przyznano jej świadczenie od dnia [...] r., pomimo żądania jego wypłaty od momentu, od którego został ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności, tj. od dnia [...] r. Przepisy ustawy o pomocy społecznej bowiem nie zawierały unormowań odmiennie regulujących początkowy termin przyznania tego rodzaju świadczenia, niż to przewidziano w ust. 3 art. 106, nie pozwalały na ustalenie prawa do świadczenia i jego wypłatę od daty, w której rozpoczęła się niepełnosprawność. Brak więc było podstaw prawnych do wypłaty świadczenia za okresy poprzedzające złożenie wniosku o jego wypłatę. Zatem ustalając okres, na który przyznano skarżącej prawo do zasiłku stałego w niczym nie uchybiono przepisom obowiązującego prawa. W sposób prawidłowy wyjaśniony został stan faktyczny sprawy i trafnie oceniono sytuację prawną skarżącej, a także wyczerpująco uzasadniono wybór rozstrzygnięcia. Na marginesie tylko dodać trzeba, iż organ odwoławczy błędnie zacytował treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wydane w niniejszej sprawie decyzje nie naruszają prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w sentencji wyroku.