I OZ 60/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1175/07 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi L. S. na niezgodne z prawem załatwienie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej skargi na działanie Krajowej Rady Sądownictwa postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1175/07, odrzucił skargę L. S. na niezgodne z prawem załatwienie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej skargi na działalnie Krajowej Rady Sądownictwa. W dniu 20 sierpnia 2007 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia "odpłatnie" skargi kasacyjnej od w/w postanowienia. Wniosek ten uzupełnił następnie składając go na urzędowym formularzu w dniu 27 września 2007 r. Wskazał, że nie może uzyskać pomocy profesjonalnego pełnomocnika osobiście, gdyż pełnomocnicy, do których się zwracał odmówili mu udzielenia pomocy w sprawie. Jednocześnie, skarżący nie wypełnił rubryk dotyczących stanu majątkowego, gdyż stwierdził, że wnosi o udzielenie odpłatnej pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 10 października 2007 r. odmówił L. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie. Na skutek sprzeciwu skarżącego od w/w postanowienia, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), utraciło ono moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 listopada 2007 r., na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że prawo pomocy może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie zaś, L. S. nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Dodatkowo Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że nie posiada uprawnienia do imiennego wyznaczenia radcy prawnego, czy też adwokata i zobowiązania go do sporządzenia środka odwoławczego w imieniu skarżącego. L. S. złożył w dniu 11 grudnia 2007 r. zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniósł, że w sytuacji, gdy brak możliwości ustanowienia adwokata lub radcy prawnego nie jest przez niego zawiniony, nie powinien on ponosić skutków tego braku w postaci pozbawienia go uprawnienia do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że instytucja przyznania prawa pomocy jest wyjątkiem od określonej w art. 199 powołanej ustawy, zasady samodzielnego ponoszenia kosztów sądowych przez stronę wnoszącą skargę i ma na celu stworzenie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zatem przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd bada wyłącznie sytuację finansową strony. Z tego względu, skoro jedyną przesłanką zwolnienia od kosztów i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mogą być ciężkie warunki materialne, to trudności w uzyskaniu pomocy adwokata lub radcy prawnego nie stanowią podstawy do przyznania prawa pomocy w w/w zakresie. Jak bowiem trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, pomocy w wyborze profesjonalnego pełnomocnika skarżący powinien poszukać we właściwej Izbie Radców Prawnych lub Radzie Adwokackiej. Wobec tego, w świetle powołanych przepisów należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.