II SA/Łd 415/07

WyrokWSA w Łodzi2007-07-27

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać zamurowanie otworów okiennych w ścianie budynku na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jeśli nie stwierdzono nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, a otwory zostały wykonane na podstawie wcześniejszej decyzji administracyjnej lub w trakcie budowy?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać zamurowania otworów okiennych na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jeśli nie stwierdzono nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego. Przepis ten dotyczy utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym, a nie weryfikacji zgodności z normami budowlanymi, zwłaszcza gdy otwory zostały wykonane na podstawie wcześniejszej decyzji administracyjnej lub w trakcie budowy, a stan ten nie został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto, organy administracji mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia daty budowy i podstaw prawnych wykonania otworów, a ciężar dowodu spoczywa na organie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej zamurowanie otworów okiennych w ścianie południowej budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji nakazał zamurowanie okien, a organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy, utrzymując w mocy pozostałą część decyzji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, twierdząc, że przepis ten nie może być stosowany do weryfikacji wcześniejszych decyzji ani gdy obiekt jest w dobrym stanie technicznym. Podnosili również problemy z uzyskaniem dokumentacji budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia NSA Anna Stępień, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. M., J. M., O. M., K. H., J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [....][..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. M., J. M., O. M., J. P. oraz K. H., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nakazującej skarżącym zamurowanie otworów okiennych, znajdujących się w ścianie południowej budynku mieszkalnego, usytuowanego w granicy z działką sąsiednią, na nieruchomości w Ł., przy ul. A 13, uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin na dzień 31 marca 2007 r.; w pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż w wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności otworów okiennych znajdujących się w ścianie południowej budynku mieszkalnego przy ul. A 13, organ pierwszej instancji, po dokonaniu w dniu 22 maja 2006 r. oględzin, potwierdził istnienie trzech okien na kondygnacji trzeciego piętra oraz czterech okien na czwartym piętrze. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] nakazał właścicielom zamurowanie istniejących w południowej ścianie otworów okiennych, poprzez wypełnienie cegłą pełną o grubości 25 cm. Od powyższej decyzji odwołali się skarżący, zarzucając naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisu art. 7 k.p.a., poprzez pominięcie okoliczności, iż otwory na czwartym piętrze zostały wykonane w trakcie budowy budynku, zgodnie z projektem arch. C. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że okna w ścianie granicznej na trzecim piętrze zostały wykonane na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – Ś. z dnia[...] , udzielonej "jako prowizorium", w której zobowiązano ówczesnego inwestora do ich zamurowania "na każde żądanie władz budowlanych". Potwierdzono również, że właściciele nieruchomości nie posiadają żadnej dokumentacji budowlanej przedmiotowego obiektu. W ocenie organu odwoławczego, podstawa prawna decyzji z dnia [...] czyli przepis par. 20 pkt 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38, poz. 196), uprawniał właściwy organ do udzielenia pozwolenia, w którym w razie potrzeby ustalano termin rozpoczęcia lub zakończenia budowy lub uzależniano wykonanie robót budowlanych od zachowania określonych warunków. Organ wyjaśnił nadto, iż obowiązujące w dacie wydania decyzji przepisy powołanego rozporządzenia nie zezwalały na lokalizację otworów w ścianie granicznej (par. 78 ust. 1 powyższego rozporządzenia). Pozwoliło to organowi dojść do wniosku, iż sentencja decyzji Kierownika Wydziału Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – Ś. z dnia [...] pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisem par. 78 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Organ wskazał nadto, iż stan prawny obowiązujący w czasie wydania decyzji z dnia 6 czerwca 1962 r., wskazywał na prawdopodobieństwo, iż jest ona dotknięta wadą kwalifikowaną, o jakiej mowa w przepisie art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a.. W związku tym zwrócono się do Wojewody [...] z prośbą o jej weryfikację w trybie nadzoru. W odpowiedzi na powyższą prośbę Wojewoda [...] poinformował, iż nie znajduje podstaw do wszczęcia postępowania w tej sprawie powołując się w tym zakresie między innymi na fakt śmierci ówczesnego inwestora w 1984 r., a także okoliczność, iż "nie jest tam zameldowany, a tym samym nie jest najemcą lokalu" . W ocenie Wojewody [...], decyzja z 1962 r. jakkolwiek narusza prawo, to nie ma ono charakteru naruszenia rażącego, a "uchybienie można wyeliminować poprzez nakazanie zamurowania otworów okiennych". Wobec tak zakreślonego stanowiska Wojewody [...] organ odwoławczy podzielił pogląd Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i stwierdził, iż istnienie otworów okiennych w ścianie granicznej budynku mieszkalnego pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, iż dotyczy to zarówno istnienia otworów wykutych na podstawie decyzji z 1962 roku, a także okien na czwartym piętrze, wykonanych w trakcie budowy budynku. Ze względu na fakt, iż przepisami obowiązującymi przed rokiem 1961, było rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23, poz. 202 ze zm.) wskazano, iż istnienie otworów okiennych było niezgodne z regulacją w nim przewidzianą. Wobec faktu niespełnienia warunków przewidzianych w przepisie art. 196 powyższego rozporządzenia (poprzez wybudowanie okien na czwartym piętrze w ścianie południowej budynku mieszkalnego, usytuowanego w granicy z działką sąsiednią) uznano za nietrafne twierdzenia strony skarżącej, iż okna te powstały w trakcie budowy budynku zgodnie z projektem budowlanym. Zdaniem organu odwoławczego konieczność zamurowania otworów okiennych istniałaby również gdyby organy administracyjne były w posiadaniu pierwotnej dokumentacji projektowej, ze względu na fakt ich zrealizowania wbrew wyraźnemu nakazowi budowy ścian pełnych. Ponadto wskazano, iż istnienie otworów w ścianie granicznej jest niezgodne także z obecnie obowiązującymi przepisami, które dopuszczają usytuowanie ściany z otworami okiennymi w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy działki (przepis par. 12 ust.3 pkt 1 a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze. zm.)). Natomiast zgodnie z przepisem par. 272 ust. 3 tegoż rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w przepisie par. 232 ust. 4 i 5, co wyklucza usytuowanie w takiej ścianie okien. Konkludując organ odwoławczy wskazał, że zasadne jest zobowiązanie właścicieli budynku do likwidacji okien i wypełnienia otworów okiennych cegłą, co wypełnia przesłankę przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli M. M., J. M., O. M., J. P. oraz K. H. zarzucając naruszenie przepisu art. 66 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż w trybie tego przepisu możliwe jest nakazanie wykonania robót budowlanych celem skorygowania wadliwej decyzji zezwalającej uprzednio na budowę, niezależnie od stanu technicznego obiektu budowlanego i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżący nie dysponują dokumentacją budowy obiektu, ani innymi dokumentami kamienicy, ponieważ dokumentacja ta została przekazana przez A. P. w 1975 r. PGM Ł. – Ś., na skutek wydania w dniu 17 kwietnia 1975 r. przez Naczelnika Dzielnicy Ł. – Ś. decyzji o przejęciu nieruchomości w przymusowy zarząd państwowy. Wyjaśniono, iż obecnie następca prawny PGM – u Administracja Nieruchomościami Ł. – Ś. Centrum II, nie chce oddać jakichkolwiek dokumentów co jest przedmiotem postępowania w Sądzie Rejonowym dla Ł.– Ś. Zdaniem strony skarżącej, nie ulega jednak wątpliwości, że kamienica przy ul. A 13 była wznoszona przed rokiem 1928 co powoduje, iż analiza zgodności budowy z przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r., przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowa. Wskazano również, iż w toku postępowania administracyjnego organy nie ustaliły, w jakim czasie doszło do wykonania okien na czwartym piętrze, natomiast uznały, że przepisy budowlane obowiązujące od 1928 r. nie pozwalały na wykonanie spornych otworów okiennych. Pomimo złożonego wniosku o załączenie dokumentacji technicznej budynku z Archiwum Miejskiego w Ł., organy nadzoru budowlanego nie ustaliły kiedy ów budynek został wzniesiony. Podniesiono, iż przepis art. 66 ust. 1 pkt. 1 znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Jest to jedyna wskazana w tym przepisie przesłanka, upoważniająca organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Zdaniem strony skarżącej, powołany przepis w ogóle nie dotyczy kwestii zgodności stanu faktycznego z obowiązującymi normami budowlanymi i w żadnym wypadku nie może być stosowany do weryfikacji innych ostatecznych decyzji administracyjnych, nawet w przypadku ich oczywistej wadliwości czy sprzeczności z obowiązującym prawem. Wskazano nadto w skardze, iż kwestia aktualnego stanu technicznego ściany południowej budynku w ogóle nie była przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego i przed wydaniem decyzji nie poddano żadnej analizie problemu, jaki związek ze stanem technicznym tej ściany ma istnienie otworów okiennych na trzecim i czwartym piętrze. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd na skutek wniesionej skargi nie przejmuje sprawy do jej merytorycznego załatwienie, a jedynie bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu oraz przyczyny wzruszenia decyzji, a także nie będąc ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju naruszenia prawa, która rodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego nie tylko decyzji zaskarżonej ale również decyzji ją poprzedzającej. Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Organy obu instancji w podstawie prawnej wydanych rozstrzygnięć przywołały przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy stanowiący o tym, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym – właściwy organ nakazuje w drodze decyzji – usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Rozpatrując niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy udzielić odpowiedzi na pytanie; czy przepis art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane rzeczywiście daje organom nadzoru budowlanego możliwość działania w ustalonym przez te organy stanie faktycznym. Jest poza sporem, iż celem przepisu art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane jest utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym. Ustawodawca nie wskazuje na przypadki kiedy mamy do czynienia z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu budowlanego, ale wydaje się, iż można przyjąć za orzecznictwem, iż stan taki jest następstwem nadmiernego zużycia technicznego obiektu, wynikiem zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania albo też jest skutkiem naruszenia przepisów techniczno – budowlanych o ile stan taki nie został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie IV SA 2590/03, opublikowany w LEX nr 175346). Fundamentalne zatem znaczenie dla możliwości zastosowania przepisu art. 66 ustawy – Prawo budowlane ma konstatacja, iż obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. W realiach niniejszej sprawy należy natomiast stwierdzić, iż w ogóle brak jest w zgromadzonym przez organy materiale dowodowym jakichkolwiek ustaleń na okoliczność stanu technicznego w jakim znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany. Żadne z ustaleń dokonanych przez organy nie wskazuje na nieodpowiedni stan techniczny budynku, a co więcej stwierdzenie takie w ogóle nie jest przez organ podnoszone. Zasadnie zatem w takiej sytuacji strona skarżąca stawia zarzut bezpodstawnego oparcia wydanego rozstrzygnięcia o normę art. 66 ust. 1 pkt. 1 ustawy – Prawo budowlane. Skoro jedyną wskazaną w tym przepisie przesłanką jego zastosowania jest nieodpowiedni stan techniczny obiektu, to brak jakichkolwiek ustaleń w powyższym zakresie dyskwalifikuje wydane rozstrzygnięcia. Bez wątpienia mamy tutaj do czynienia z naruszeniem przez organy administracji zasad postępowania administracyjnego rządzących zbieraniem i oceną materiału dowodowego (art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Powyższa konstatacja dyskwalifikuje zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzje ją poprzedzającą powodując konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Niezależnie od tego co zostało powyżej powiedziane należy także zgodzić się ze stwierdzeniem skargi, iż przepis art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane w ogóle nie dotyczy kwestii zgodności stanu w jakim się znajduje obiekt budowlany z obowiązującymi normami budowlanymi i w żadnym wypadku nie może być stosowany do weryfikacji innych ostatecznych decyzji administracyjnych, nawet w przypadku ich oczywistej wadliwości czy sprzeczności z obowiązującym prawem. Powyższe zapatrywanie zgodne jest z przytoczonym już powyżej stanowiskiem judykatury stwierdzającym, iż przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno – budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę. (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie IV SA 2590/03, opublikowany w LEX nr 175346, oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie VII SA/Wa 579/04, opublikowany w LEX nr 169368). Kwestionowanie, na podstawie przepisu art. 66 ustawy – Prawo budowlane zgodności obiektu budowlanego z wymogami określonymi w przepisach techniczno – budowlanych oznaczałoby naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wydaje się natomiast – choć zgromadzony materiał dowodowy nie daje w tym zakresie przekonującej odpowiedzi – iż organy nadzoru budowlanego nie kwestionują formalnej legalności wykonania przedmiotowego budynku. Analizę legalności działań wykonanych przez organy administracji w niniejszej sprawie należy przeprowadzić oddzielnie w stosunku do okien III I IV kondygnacji. Jak bowiem wynika z okoliczności niniejszej sprawy okna na III piętrze zostały wykonane na podstawie pozwolenia Kierownika Wydziału Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – Ś. z dnia 6 czerwca 1962 r.. Natomiast okna na IV kondygnacji powstały – w świetle oświadczenia strony skarżącej, które nie było nie tylko kwestionowane przez organy, ale nie było nawet weryfikowane przez te organy – w czasie budowy budynku przed 1928 r.. Poza sporem pozostaje, iż pozwolenie Kierownika Wydziału Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – Ś., z dnia 6 czerwca 1962 r. wydane zostało wbrew obowiązującemu prawu. Organ odwoławczy mając świadomość tego faktu zwrócił się do Wojewody [...] o weryfikację decyzji z dnia [...] Wojewoda [....] uznał jednak, iż postępowanie weryfikacyjne nie jest celowe ponieważ naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego. Konsekwencją stanowiska Wojewody [...] jest pozostawanie decyzji z dnia 6 czerwca 1962 r. w obrocie prawnym. W świetle tego co zostało już powyżej powiedziane przepis art. 66 ustawy – Prawo budowlane nie daje podstaw do nakazania usunięcia stanu niezgodnego z przepisami techniczno – budowlanymi, jeżeli stan ten został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie można również uznać, iż wydając kwestionowaną decyzję organ wykonuje warunek, o którym mowa w decyzji z dnia 6 czerwca 1962 r.. Zamieszczony w tym pozwoleniu na budowę warunek "zamurowania na każde żądanie władz budowlanych" nie jest wystarczającą samodzielną podstawą prawną do nałożenia obowiązku zamurowania otworów okiennych. Nie ulega bowiem wątpliwości – na co wskazywał organ odwoławczy – iż o ile wątpliwe są podstawy prawne do wydania powyższej decyzji, to daremnie doszukiwać się w prawie powszechnie obowiązującym podstawy prawnej do realizacji warunku, o którym mowa w powyższej decyzji. Nie wiadomo nawet czyja miałaby to być kompetencja. Natomiast w kwestii legalności działań organów nadzoru budowlanego nakazujących zamurowanie okien umiejscowionych na IV piętrze przedmiotowego budynku wskazać należy na naruszenie przez te organy zasady rządzącej zbieraniem i oceną materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, w szczególności należy uznać, iż doszło do pogwałcenia przepisów art. 7 i art. 77 par. 1 k.p.a. Skoro w toku postępowania organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, to materiał dowodowy zebrany na okoliczność legalności wykonania otworów okiennych na IV piętrze budynku stanowi zignorowanie powyższej zasady. Przywołane powyżej normy prawne stanowią, iż organy administracji publicznej mają obowiązek dążenia do ujawnienia prawdy obiektywnej. Nie mają takiego obowiązku strony postępowania. Strona postępowania jest uprawniona, a nie zobowiązana, do przedstawiania dowodów. To organy administracji zobowiązane są do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z zasady prawdy obiektywnej wynika jasno, iż ciężar dowodu spoczywa na organie administracji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż strona skarżąca w toku postępowania podnosiła, iż okna umiejscowione na IV kondygnacji powstały w trakcie budowy budynku, a sam budynek został wzniesiony legalnie w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany. Wskazano również, iż dokumentacja budowy, opracowania projektów, dokumenty techniczne znajdują się u poprzedniego zarządcy budynkiem, który ignoruje wezwania właścicieli do zwrotu dokumentacji. Doprowadziło to do wszczęcia postępowania przed sądem powszechnym, którego przedmiotem jest zobowiązanie poprzedniego zarządcy do wydania właścicielom dokumentów związanych z nieruchomością, między innymi dotyczących przedmiotowego budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odnosząc się do powyższej okoliczności stwierdził jedynie, iż nawet gdyby organ pierwszej instancji dysponował ową dokumentacją, to i tak fakt zrealizowania otworów okiennych wbrew wyraźnemu nakazowi budowy ścian pełnych wynikającemu z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r., oznacza konieczność ich zamurowania. Takie ustosunkowanie się do twierdzeń strony skarżącej należy uznać za wysoce niewystarczające. Otóż organy administracji w trakcie postępowania nie ustaliły nawet kiedy przedmiotowy budynek został wybudowany i na podstawie jakiego rodzaju zgody organów ówczesnej władzy budowlanej. Kwestie te mają fundamentalne znaczenie dla możliwości dalszego działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, bowiem istnienie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego z przedmiotowymi otworami okiennymi na IV kondygnacji stanowi tamę dla możliwości działania organów w trybie zastosowanym w niniejszej sprawie. Aktualne bowiem i w tym zakresie są uczynione powyżej uwagi tyczące trwałości rozstrzygnięć organów administracji i niedopuszczalności ich weryfikacji w trybie postępowania do tego nie przewidzianym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy koniecznym będzie ustalenie tych faktów poprzez podjęcie próby dotarcia do pierwotnej dokumentacji. W tym zakresie organy nadzoru budowlanego winny rozważyć możliwość zwrócenia się do byłego zarządcy budynku domagając się wyjaśnienia kwestii związanych z dokumentacją budowlaną budynku. Należy również zważyć, że przepisy rozdziału 6 ustawy - Prawo budowlane zatytułowanego: "Utrzymanie obiektów budowlanych", dotyczące utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym i estetycznym, adresowane są do właścicieli i zarządców tych obiektów. Wynikający z przepisu art. 66 tejże ustawy obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu, a w wypadku współwłasności, na wszystkich współwłaścicielach. W postępowaniu prowadzonym w oparciu o powyższą normę organ obowiązany jest zapewnić udział wszystkim współwłaścicielom. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 14 maja 1996 r. w sprawie sygn. akt SA/Wr 2096/95, opublikowanym Prok. i Pr. 1997/6/45, w którym zwrócono uwagę na potrzebę zapewnienia, w trybie art. 61 par. 4 k.p.a., udziału pozostałych współwłaścicieli, będących stronami w takim postępowaniu. Tymczasem, w niniejszej sprawie, organy administracyjne zakres podmiotowy swoich decyzji oparły jedynie na wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. z dnia 27 czerwca 2003 r. zobowiązującego M. M., J. M., O. M., J. P. i K. H. do przejęcia od Gminy Ł., Administracji Nieruchomościami Ł. – . "Centrum II" zarządu przedmiotową nieruchomością, położoną w Ł. przy ul. A 13. Bez wątpienia dokument ten jest niewystarczający do tego aby aktualnie wskazywać krąg współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. W tym również zakresie organom można postawić zarzut niewłaściwego zgromadzenia materiału dowodowego na okoliczność ustalenie kręgu podmiotów będących uczestnikami niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1, lit. "a" i "c", p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji należało stwierdzić, iż do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzja ta nie podlega wykonalności (art. 152 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło