VI SAB/Wa 18/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Krajowej Rady Doradców Podatkowych w przedmiocie przekształcenia wpisu warunkowego we wpis oddala skargę M. W. złożył skargę na bezczynność Krajowej Rady Doradców Podatkowych (KRDP), która pismem z dnia 4 sierpnia 2006 r. poinformowała go o pozostawieniu bez rozpatrzenia jego wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego na wpis. Z akt sprawy wynika, że doradca podatkowy M. W. (numer wpisu [...]), zwany dalej skarżącym, w dniu [...] stycznia 2006 r. złożył do Krajowej Rady Doradców Podatkowych wniosek o przekształcenie wpisu warunkowego na wpis. Wnioskodawca, zgodnie z przepisem art. 86 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jednolity: Dz. U. 2002, Nr 9 poz. 86 ze zm.), przedstawił dokumenty wskazujące na wykonywanie czynności doradztwa podatkowego, jednak nie dopełnił obowiązku wniesienia opłaty za przekształcenie wpisu warunkowego we wpis, do czego, zdaniem organu, był zobligowany na podstawie przepisu § 1 ust.1 w związku z § 2 uchwały nr 39/2002 KRDP z dnia 5 czerwca 2002 r. w sprawie opłaty za wniosek o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis na listę doradców podatkowych oraz art. 87 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o doradztwie podatkowym. W dniu 10 marca 2006 r. KRDP wezwała skarżącego do dokonania opłaty w wysokości 600 zł za rozpatrzenie wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis. Jednocześnie skarżący został pouczony o treści przepisu § 1 ust. 1 uchwały KRDP nr 39/2002 w sprawie opłaty za wniosek o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis na listę doradców podatkowych, który stanowi, iż opłatę pobiera się w wysokości opłaty za egzamin na doradcę podatkowego obowiązującej w dniu złożenia wniosku. KRDP wskazała, iż zgodnie z treścią § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 lipca 2002 r. w sprawie opłat określonych w ustawie o doradztwie podatkowych (Dz. U. 2002, Nr 107, poz. 941), opłata za egzamin na doradcę podatkowego wynosi 600 zł. Ponadto skarżący został poinformowany, iż na podstawie przepisu § 2 uchwały KRDP nr 39/2002 wnioskodawca obowiązany jest uiścić opłatę najpóźniej w dniu złożenia wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący zarzucił Radzie, iż przekroczyła ustawowy termin do załatwienia sprawy. Odmówił wniesienia opłaty i powołał się na treść art. 261 § 4 pkt 1 k.p.a. stwierdzając, iż organ nie ma prawa uchylać się od rozpoznania wniosku, mimo nieuiszczenia opłaty. Pismem z dnia 3 kwietnia 2006 r. organ ponownie wezwał skarżącego do dokonania opłaty w wysokości 600 zł za rozpatrzenie wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis, pouczając o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia do czasu usunięcia braku. Odnosząc się do stawianego zarzutu bezprawności żądania uiszczenia opłaty za rozpatrzenie wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis organ powołał się na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 maja 2003 r., sygn. akt II SAB 369/02). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepisy uchwały nr 39/2002, mocą których ustalono opłatę za wniosek o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis na listę doradców podatkowych nie zostały zakwestionowane przez Ministra Finansów, który dokonywał badania ich zgodności z prawem i statutem KRDP oraz podkreślił, iż w świetle art. 64 k.p.a., jeśli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, a wnosząca je osoba, pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia przez organ o konieczności usunięcia stwierdzonych braków, nie usunęła ich w terminie - wówczas organ administracji publicznej pozostawia podanie bez rozpoznania. Mimo negatywnego stanowiska skarżącego wyrażonego w piśmie z dnia 12 czerwca 2006 r. co do podstawy prawnej żądania uiszczenia opłaty od wniosku o przekształcenie wpisu, organ w dniu 4 sierpnia 2006 r. ponowił wezwanie o opłatę pod rygorem postawienia wniosku bez rozpoznania. M. W. uznając bezczynność organu złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zakwestionował stanowisko organu o obowiązku uiszczenia opłaty. Wniósł o stwierdzenie bezczynności Krajowej Rady Doradców Podatkowych zarzucając jej naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., art. 261 § 1 k.p.a. i § 4 k.p.a. oraz art. 262 § 1 k.p.a. oraz o zobowiązanie Rady do rozpatrzenia złożonego wniosku w wyznaczonym terminie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie kwestionujące podstawę prawną pobierania opłaty od wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego na wpis. W odpowiedzi na skargę na bezczynność Krajowa Rada Doradców Podatkowych wniosła o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty wynika z przepisów ustawy o doradztwie podatkowym oraz z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 lipca 2002 r. w sprawie opłat określonych w ustawie o doradztwie podatkowym obowiązujących w dniu złożenia wniosku a także z uchwały KRDP nr 39/2002 w sprawie opłaty za wniosek o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 tego artykułu. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając zatem skargę pod tym kątem Sąd uznał ją za niezasadną, gdyż z akt sprawy nie wynika aby Krajowa Rada Doradców Podatkowych dopuściła się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego dotyczącego przekształcenia wpisu warunkowego we wpis. Stosownie do art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 86 ze zm.) za wpis na listę doradców podatkowych Krajowa Rada Doradców Podatkowych pobiera opłatę. Krajowa Rada Doradców Podatkowych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi wysokość opłaty, o której mowa w ust. 1, oraz termin jej uiszczenia. W myśl art. 87 ustawy o doradztwie podatkowym do wpisów warunkowych stosuje się odpowiednio m.in. przepis art. 11 ustawy. Natomiast zgodnie z art. 63 ust. 2 i 3 cytowanej ustawy, Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych przekazuje ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych uchwały podjęte przez Krajową Radę, w terminie 14 dni od dnia ich uchwalenia, zaś Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwał, o których mowa w ust. 1 lub 2, może wydać decyzję administracyjną o zawieszeniu uchwały lub niektórych jej postanowień z powodu niezgodności z prawem lub statutem. Poza sporem w sprawie niniejszej pozostaje okoliczność, że KRDP w oparciu o powołane wyżej przepisy ustawy o doradztwie podatkowym podjęła uchwałę o nr 39/2002, która ustaliła opłatę za wniosek o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis. Stanowi ona w swym przepisie § 1 ust. 1, że za rozpoznanie wniosku o przekształcenie wniosku o charakterze warunkowym we wpis na listę doradców podatkowych Krajowa Rada Doradców pobiera opłatę w wysokości opłaty za egzamin na doradcę podatkowego. Uchwała ta, mimo jej czasowego zawieszenia przez Ministra Finansów w zakresie przepisu § 1 ust. 2 ostatecznie nie została zakwestionowana, a zatem badanie jej legalności i zgodności ze statutem dało wynik pozytywny. Także w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że prawo Krajowej Rady Doradców Podatkowych do pobierania opłat za wpis na listę doradców podatkowych czy też opłaty za rozpatrzenie wniosków o przekształcenie wpisów warunkowych na wpisy stałe na listę doradców podatkowych na podstawie art. 86 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 86 ze zm.) wynika wyłącznie z treści art. 11 tej ustawy (sygn. akt III SA 2840/02). Powoływany wyrok WSA zapadł właśnie w wyniku rozpoznania skargi Krajowej Rady Doradców Podatkowych na decyzję Ministra Finansów z dnia 8 września 2002 r. w przedmiocie zawieszenia § 1 ust. 2 ww. uchwały Rady. Jednocześnie cytowany wyżej przepis § 1 pkt 1 przedmiotowej uchwały nie został podważony. W powoływanym przez Radę wyroku z dnia 16 maja 2003 r. sygn. akt II SAB 369/02 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność KRDR w identycznym stanie faktycznym, jaki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie. W uzasadnieniu tego wyroku została przesądzona zasada odpłatności wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego we wpis, zaś obowiązujące wówczas przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia nie uległy zmianie. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można uznać, że żądanie uiszczenia opłaty od wniosku o przekształcenie wpisu warunkowego na wpis było bezzasadne i nie znajdowało oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Nie można również podzielić poglądu prezentowanego przez skarżącego, iż w rozpoznawanej sprawie istniała podstawa do zastosowania dobrodziejstwa wynikającego z regulacji zawartej w art. 261 k.p.a., przewidującej możliwość załatwienia sprawy przez organ mimo nieuiszczenia należności, jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne.(art.261 § 4 pkt 1 k.p.a.) Przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych i nie może być interpretowany rozszerzająco. Nie można też uznać, iż takie szczególne okoliczności wystąpiły w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Skoro w sprawie niniejszej skarżący pomimo trzykrotnego wezwania do uiszczenia opłaty za wniosek (podanie) i pouczony o konsekwencjach jej nieuiszczenia opłaty nie uiścił, zatem nie mogło być wszczęte postępowanie administracyjne, co oznacza, iż wniosek skarżącego nie mógł być załatwiony poprzez wydanie decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego Sąd, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.