VII SA/Wa 1720/05

WyrokWSA w Warszawie2006-04-12

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma kompetencje do badania prawdziwości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza gdy prawo to jest kwestionowane w innym postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji do badania prawdziwości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 27 marca 2003 r., organ ten może jedynie sprawdzać prawidłowość oświadczenia pod względem formalnym. Prawdziwość oświadczenia jest badana pod rygorem odpowiedzialności karnej, a ewentualne stwierdzenie fałszywości może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, zarzucając inwestorowi brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż toczy się postępowanie o zwrot tej nieruchomości prawowitym właścicielom. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji do badania prawdziwości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. S., B. B., H. K., J. B., M. B. oraz T. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę oddala Decyzją Nr [..] z dnia [...] września 2005r. Starosta [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu wniosku inwestora zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla Komendy Policji [...] - budynku komendy policji na działce Nr [...] w L. przy ul. W. [...]. Od uzasadnienia decyzji odstąpiono, gdyż decyzja uwzględnia wniosek w całości. W związku z decyzją o lokalizacji z dnia [...] maja 1963r. z przeznaczeniem pod budowę posterunku milicji obywatelskiej przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji – Orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] czerwca 1964r. wydanej przez Wojewódzką Radę Narodową w W., która to decyzja została następnie zatwierdzona ostateczną decyzją z dnia [...] września 1964r. wydaną przez Komisję Odwoławczą d/s wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych. W ewidencji gruntów tejże działki Nr [...] jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa, a jako władający Komenda Policji. Natomiast w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w dziale II własność wpisana jest M. B.. Na wniosek z dnia 27 marca 2003r. złożony przez spadkobierców M. B. prowadzone jest postępowanie w sprawie zwrotu tejże działki. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli Z. S., B. B., J. B., H. K., L. B., M. B. i T. B. Skarżący zarzucili, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania działką Nr [...] na cele budowlane, gdyż wobec tej nieruchomości toczy się postępowanie o zwrot prawowitym właścicielom spadkobiercom M. B. Do księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości jako właściciel wpisana jest M. B., a nie Skarb Państwa. Na dowód odwołujący się dołączyli odpis zwykły z księgi wieczystej sporządzony 22 września 2005r., w którym w dziale własność wpisana jest M. B. oraz postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po w/w. Decyzją Wojewody [...] o Nr [...] z dnia [...] listopada 2005r. zaskarżona decyzja Starosty [...] została utrzymana w mocy. Organ odwoławczy ustalił, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie inwestora z dnia 3 marca 2005r., i że posiada on wynikające z tytułu trwałego zarządu prawo do dysponowania nieruchomością, której właścicielem na mocy decyzji wywłaszczeniowej jest Skarb Państwa. Organ odwoławczy stwierdził, że od czasu wprowadzenia przez ustawę z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718) ułatwień proceduralnych związanych z uzyskiwaniem pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno - budowlanej nie posiada kompetencji do badania prawdziwości składanego przez inwestora oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust 4 pkt. 2 Prawa Budowlanego). Obecnie obowiązkiem organu administracji jest wyłącznie zapoznanie się z treścią oświadczenia, czy zostało prawidłowo złożone tj. czy wskazano właściciela i dokument, z którego wynika tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zabezpieczenie interesów osób kwestionujących posiadany przez inwestora tytuł prawny nastąpiło przez wprowadzenie odpowiedzialności karnej składającego oświadczenie z art. 233 kk. Wyrok wydany przez sąd w wyniku przeprowadzonego postępowania karnego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, który stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli B. B., H. K., J. B., L. B., M. B., T. B. i Z. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazali, że postępowanie przed organem I instancji toczyło się bez ich udziału, natomiast organ administracji architektoniczno - budowlanej nie wziął pod uwagę prawa własności skarżących do przedmiotowej działki wynikającego z księgi wieczystej, a także okoliczności, że toczy się postępowanie o zwrot tej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, iż wprawdzie od 1978 r. do księgi wieczystej przedmiotowa działka Nr [...] wpisana jest jako własność M. B. to jednak według wcześniejszych dokumentów została ona wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa. Tym nie mniej organ wskazał, że na podstawie obowiązujących przepisów nie posiada uprawnień do badania prawdziwości oświadczeń inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie składu orzekającego kontrolowane rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005r. jest prawidłowe. Podstawę materialnoprawną decyzji udzielającej pozwolenia na budowę stanowił art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W oparciu o cytowane przepisy ustawy pozwolenie na budowę wydawane jest temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala ustalić, że inwestor przedłożył wymagane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wypełniając tym samym przesłankę określoną w przepisach art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Głównym zarzutem podnoszonym przez skarżących tak w odwołaniach, jak i skardze, jest niespełnienie przez inwestora warunku wymienionego w powołanym artykule. Jak wynika bowiem z treści wypisu z Księgi Wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] X Wydział Ksiąg Wieczystych właścicielami działki, na której realizowana jest sporna inwestycja są skarżący. Obecnie zaś w Starostwie [...] toczy się postępowanie administracyjne o zwrot przedmiotowej nieruchomości. W opinii skarżących organ wydał pozwolenie na budowę dla podmiotu, który nie legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością. Zarzuty te jednakże, w ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, że ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) wprowadzono zmiany w przepisach mające służyć ułatwieniu wykonywania zamierzonej działalności budowlanej. Dotyczą one m.in. uproszczenia obowiązków inwestora poprzez zastąpienie dotychczas wymaganego dowodu na posiadanie prawa dysponowania nieruchomością potrzebną na cele budowlane - oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania daną nieruchomością na cele budowlane. Dzięki tej zmianie inwestor nie jest już zobowiązany dołączać do wniosku o pozwolenie na budowę wypisów z księgi wieczystej lub aktów notarialnych określających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stąd podzielić należy stanowisko organu administracji architektoniczno - budowlanej, iż organ ten nie posiada kompetencji do badania prawdziwości oświadczenia złożonego przez inwestora co do prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, i może wyłącznie sprawdzać prawidłowość oświadczenia pod względem formalnym, nie zaś badać czy inwestor posiada w rzeczywistości deklarowany tytuł prawny. Wskazać również trzeba, iż przedmiotowe oświadczenie składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia. Ewentualne stwierdzenie jego fałszywości stanowić może podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Jak to już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ administracji rozpatrujący sprawę o udzielenie pozwolenia na budowę nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej tylko z tego powodu, że wykazane przez inwestora prawo do dysponowania nieruchomością zostało zakwestionowane w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 1.10.1992 r. IV SA 1384/91 - ONSA 1993, nr 4, poz. 56). Skoro, jak zasadnie wykazały organy administracji, inwestor spełnił wszystkie wymogi określone w art. 32 ust. 4 i 25 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, nie można było odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (wyrok NSA z 1998.09.02, IV SA 2311/96, LEX Nr 43803). Na marginesie rozpatrywanej sprawy podkreślić trzeba, iż uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, stąd też organ administracji nie był zobligowany do zawieszenia postępowania do czasu wyjaśnienia kwestii własności działki nr [...] (zob. wyrok WSA I SA 1101/-2, LEX nr 148907). Organ administracji wydając więc zaskarżoną decyzję oparł swoje orzeczenie na kompletnym materialne dowodowym. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o wszystkie okoliczności sprawy, zgodnie z dyspozycję art. 7 i 77 § 1 kpa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło