II SA/Rz 612/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 26 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. S.A. w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w użytkach gruntowych i klasyfikacjach bonitacyjnych na działkach o Nr Nr 1/2 i 95, będących własnością Skarbu Państwa – wieczystym użytkowaniu A. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz strony skarżącej A. S.A. w S. kwotę 415 zł /słownie: czterysta piętnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] orzekająca o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi C. gm. [...] zmian w klasach i użytkach gruntowych na działkach nr 1/2 i nr 95, będących własnością Skarbu Państwa, a w wieczystym użytkowaniu A. S.A. W uzasadnieniu zostało stwierdzone, że działki nr 1/2 i nr 95, poł. w miejscowości C., gm. [...], własności Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu A. S.A., w operacie ewidencji gruntów i budynków oznaczone były jako wody stojące i płynące, co nie odpowiadało stanowi faktycznemu w terenie dlatego według Starosty zaistniała konieczność przeprowadzenia aktualizacji użytków i klas bonitacyjnych w celu doprowadzenia danych dotyczących użytków gruntowych zawartych w operatach ewidencji gruntów i budynków do stanu faktycznego na gruncie. Wojewoda decyzją z dnia [...].12.2001 r. nr [...] ustalił najwyższy poziom awaryjnego przeciążenia /najwyższy dopuszczalny poziom piętrzenia wody rzeki S., zbiornika zapory S., który wynosi 421,50 m.n.p./. Zmianę klasyfikacji gruntów przeprowadzono na terenach powyżej najwyższego dopuszczalnego terenu piętrzenia, w oparciu o operat klasyfikacyjny sporządzony przez Biuro Geodezji i Terenów Rolnych oraz ekspertyzę Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Z opracowanego operatu wynika, że część działek stanowi użytki zielone, grunty zadrzewione i zakrzaczone oraz grunty trwałe porośnięte lasem, część obszarów związana jest z wypoczynkiem i rekreacją i zabudowana jest domkami letniskowymi a także budynkami usługowymi. Natomiast ekspertyza Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej z sierpnia 2005 r. stwierdza, że oddany do użytku w roku 1968 zbiornik wodny zapory w S. eksploatowany był w przedziale od 405,6 do 420,6 m.n.p. więc maksymalny poziom wody w zbiorniku nie ma bezpośredniego wpływu na teren objęty klasyfikacją. Bonitacyjna klasyfikacja gruntów przeprowadzona została w terenie pomiędzy linią wywłaszczenia, a linią najwyższego poziomu awaryjnego przeciążenia /najwyższy dopuszczalny poziom piętrzenia wody rzeki S., zbiornika S. wynosi 421,50 m.n.p./. Sporządzony przez Biuro Geodezji i Terenów Rolnych operat uwidacznia aktualny stan użytków gruntowych i klas bonitacyjnych zgodnie ze stanem aktualnym na gruncie, dotychczasowe kontury klasyfikacyjne oznaczone symbolem WS /wody stojące/ i WP /wody płynące/ zostały zakwalifikowane do odpowiednich użytków gruntowych w odpowiednich klasach bonitacyjnych zgodnie z przepisami ustawy, tj. art. 20 i 22 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. nr 240, z 2005 r., poz. 2027/ oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów /Dz. U. nr 19, poz. 97, z 1957 r./. W odwołaniu do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. W uzasadnieniu swojego odwołania podkreślone zostało, że błędnie przyjęto zmianę klasyfikacji gruntów wobec istniejącego w obrocie prawnym aktu normatywnego dającego podstawę do wpisania do ewidencji gruntów działek jako wody stojące. Aktualizacja zmiany nie jest możliwa z powodu tylko odmiennej oceny tych działek, bowiem wysokość piętrzenia wody począwszy od powstania zbiornika nie zmieniła się i pozostaje taka sama. Nie zostało wykazane, że nastąpiła zmiana wysokości piętrzenia wody, która dawał podstawę wcześniej do zakwalifikowania tego terenu jako wody stojące i jako wody płynące. W ocenie odwołującego obecna zmiana w klasach i użytkach gruntowych w/w działek może sprowadzać niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia i mienia osób będących właścicielami nielegalnych obiektów budowlanych posadowionych na tym terenie. Powyższą decyzję zaskarżył A. S.A. w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się jej uchylenia w całości. W uzasadnieniu strona skarżąca powołała się na art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nakładający obowiązek zgłaszania zmian danych objętych ewidencją. Wskazano, że od chwili zaewidencjonowania po zrealizowaniu zbiornika wodnego S. żadne zmiany nie zaszły, nie zmieniła się wysokość obiektu piętrzącego, jedyna zmiana to nielegalna zabudowa. Skarżąca spółka wskazała również, że organ nie odniósł się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów, który nie przewiduje obejmowania klasyfikacją gruntów pod wodozbiorami o powierzchni większej niż 10 ha. Od zaewidencjonowania po zrealizowaniu zbiornika S. w latach 60-tych żadne zmiany nie zaszły /z wyłączeniem jedynie nielegalnej zabudowy tego terenu przez domki letniskowe/. Nadto skarżący wyjaśnia, że wodozbiorem w przypadku zbiornika sztucznego są grunty wchodzące w skład zbiornika sztucznego /według linii wywłaszczeń na jego potrzeby/, jego obszar przekracza 10 ha i teren ten w całości powinien być - tak jak dokonano w latach 60-tych - wyłączony z klasyfikacji gleboznawczej i zaliczony do wód. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze podał, że w tej sprawie nie chodzi o grunty pod zbiornikiem wodnym, ani o grunty przyległe do zbiornika będące w zasięgu maksymalnego piętrzenia wody, ale o tereny położone pomiędzy rzędną 421.5 m npm (wysokość korony zapory), a linią wywłaszczenia. Aktualna linia wywłaszczenia ma jednak charakter ponadnormatywny gdyż swym zasięgiem obejmuje tereny położone znacznie powyżej korony zapory, której wysokość jest zarazem miarą największego możliwego spiętrzenia wód. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy tej kontroli bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty naruszają rażąco prawo materialne. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. z 2005 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm./, natomiast organ I instancji wskazuje dodatkowo rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów /Dz.U. z 1956 r., Nr 19, poz. 97 ze zm./ i rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm./. Materiał aktowy sprawy wskazuje, że postępowanie administracyjne objęte skargą dotyczy dokonania zmian w użytkach gruntowych i klasyfikacjach bonitacyjnych na działkach o nr 1/2 i 95 będących własnością Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu A. S.A. Dołączone do wniosku dokumenty a w szczególności operat pomiarowy i wypis z rejestru gruntów /k.19 akt administracyjnych/ dowodzą , że w/w działki oznaczone są jako wody stojące i płynące i łączna ich powierzchnia wynosi 138,05 ha. Zostały one zarządzeniem Nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] września 1971 roku włączone do strefy przybrzeżnej dla zbiornika wodnego na rzece S. Dla właściwej i bezpiecznej eksploatacji sztucznego zbiornika S. została określona linia wywłaszczenia dla potrzeb A. i w/w działki wchodzą w teren wywłaszczenia. Zasady i tryb postępowania w sprawie klasyfikacji gruntów określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów /Dz.U. z 1956 r., Nr 19, poz. 97 ze zm./ i w oparciu o przepisy tego rozporządzenia organ I instancji dokonał zmiany klasyfikacji gruntów. Stosownie do przepisu § 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia gleboznawczą klasyfikacją obejmuje się grunty rolne oraz grunty pod lasami a także pod wodozbiorami /wodami zamkniętymi/ o powierzchni do 10 ha. Oznacza to, że w/w akt prawny nie dopuszcza obejmowania gleboznawczą klasyfikacją gruntów pod wodozbiorami powierzchni większej niż 10 ha. Natomiast materiał aktowy sprawy wskazuje, że klasyfikacją objęto teren pod wodozbiorami o pow 138.05 ha /k. 19 akt administracyjnych/. W ocenie Sądu wskazana powierzchnia nie dawała podstaw do przeprowadzenia zmian w użytkach gruntowych i klasach bonitacyjnych na działkach o nr 1/2 i 95 w oparciu o przepisy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów. Ich zastosowanie stanowi rażące naruszenie prawa /art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a./ dlatego też Sąd z mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. zobligowany był do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 P.p.s.a.