II OZ 149/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 265/06 w pkt 1 oddalającym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w pkt 2 oddalającym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie w zakresie dotyczącym pkt 1 zaskarżonego postanowienia Wyrokiem w dniu 24 lipca 2007 roku, sygn. akt II SA/Kr 265/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Z. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Uzasadnienie powyższego wyroku, sporządzone na zgłoszony w terminie wniosek skarżącego, zostało mu doręczone dnia 3 września 2007 roku, wraz z pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia orzeczenia. W dniu 26 października 2007 roku (data stempla pocztowego) wniesiona została skarga kasacyjna, połączona z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia oraz wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu wskazano, iż skarżący do tej pory występował bez profesjonalnego pełnomocnika, a o pomoc prawną do adwokata zwrócił się w dniu 19 października 2007 roku. Wtedy też dowiedział się, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej już minął. W związku z tym termin do wniesienia skargi powinien biec od dnia 19 października 2007 roku, czyli od momentu ustania przyczyny uchybienia. Również pełnomocnik procesowy o uchybieniu dowiedział się w tym dniu, i od tej daty mógł dokonać stosownej czynności. Natomiast wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia miało - zdaniem skarżącego - uzasadniać to, iż w dniu 17 czerwca 2007 roku weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, dająca możliwość bezpłatnej legalizacji samowoli budowlanej, która miała miejsce pomiędzy [...] a [...]. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pkt 1 oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w pkt 2 oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie można mówić o braku winy po stronie skarżącego, skoro wraz z uzasadnieniem wyroku zostało mu doręczone pouczenie o terminie wniesienia skargi kasacyjnej. We wniosku o przywrócenie terminu nie zostały przytoczone żadne okoliczności, mogące świadczyć o tym, że Z. B. nie mógł zapoznać się z pouczeniem, zatem konkluzja, iż uchybienie terminu było przez skarżącego niezawinione, nie znajduje uzasadnienia w stanie niniejszej sprawy, co obliguje Sąd do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organu nadzoru budowlanego, Sąd wskazał, iż w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy. W niniejszym postępowaniu przedmiotem skargi było postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania nałożonego uprzednio obowiązku rozbiórki, a zatem akt administracyjny, wydany w toku postępowania egzekucyjnego. Tymczasem okoliczności, na jakie powołuje się skarżący, dotyczą postępowania jurysdykcyjnego - mogłyby co najwyżej dotyczyć prawidłowości decyzji, nakazującej rozbiórkę. Decyzja ta, jak wynika z akt niniejszej sprawy, stała się ostateczna z dniem [...], a nadto - w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 29 stycznia 2003 roku, sygn. akt II SA/Kr 1499/01, uzyskała przymiot prawomocności. Kwestie ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej pozostają zatem poza granicami niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, a co za tym idzie - na takiej podstawie nie jest możliwe wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Ponieważ nadto skarżący nie powołał się w swoim wniosku na żadną okoliczność, stanowiącą w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia, wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Na powyższe postanowienie Z. B. złożył zażalenie, wnosząc o jego zmianę lub uchylenie, zarzucając mu naruszenie przepisu 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący jako osoba nie posiadająca fachowej wiedzy prawniczej ponosi wyłączną odpowiedzialność za brak dochowanie terminu. Skarżący dopiero od profesjonalnego pełnomocnika dowiedział się o terminie do złożenia skargi kasacyjnej. Od pełnomocnika dowiedział się też, iż termin do złożenia skargi już minął. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 119 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zastosowanie przez organ grzywny w celu przymuszenia jest środkiem adekwatnym i właściwym oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedokonanie przez WSA wszechstronnej kontroli legalności zaskarżonego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżący nie uprawdopodobnił w przekonywujący sposób okoliczności, które miałyby wskazywać na brak jego winy w uchybieniu terminu - jak wymaga tego art. 87 § 2 p.p.s.a. Należy podzielić w związku z tym pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było przez skarżącego niezawinione. Jak bowiem wynika z akt sprawy skarżącemu doręczono wyrok wraz z pouczeniem, iż przysługuje od niego skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia, która powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Pouczenie było na tyle zrozumiałe, iż nawet osoba nie posiadająca fachowej wiedzy prawniczej powinna była zrozumieć jego treść. W związku z tym za chybiony należy uznać argument podniesiony w zażaleniu, iż osoba nieposiadająca fachowej wiedzy prawniczej i występująca bez profesjonalnego pełnomocnika nie ponosi odpowiedzialności w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej w przypadku gdy w sposób prawidłowy została w tym zakresie pouczona przez Sąd. Należy ponadto zauważyć, na co zwrócił uwagę również Sąd I instancji, iż skarżący ani jego pełnomocnik nie podnosił, iż nie zrozumiał pouczenia Sądu co terminu wniesienia skargi kasacyjnej, ani że nie mógł się z nim zapoznać. W takiej sytuacji stwierdzić należy, iż skarżący nie dochował w sprawie niniejszej staranności jakiej należałoby wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 listopada 2007 r. oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Poza zakresem rozpoznania w sprawie niniejszej dotyczącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pozostaje natomiast ocena legalności zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i jego kontrola przez WSA w Krakowie w przedmiotowym wyroku z dnia 24 lipca 2007 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.