I FSK 256/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Jan Zając po wstępnym badaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1071/07 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 11 kwietnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej - byłego wspólnika spółki cywilnej "E." J. P., S. P. - za zaległe zobowiązanie tej spółki w podatku od towarów i usług za maj 2001 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1071/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 11 kwietnia 2007 r. Nr[...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej - byłego wspólnika spółki cywilnej "E." J. P., S. P. - za zaległe zobowiązanie tej spółki w podatku od towarów i usług za maj 2001 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że pełnomocnik strony skarżącej, wezwany w trybie art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. do nadesłania pełnomocnictwa umocowującego do złożenia skargi, nie wypełnił wezwania w zakreślonym przez Sąd 7-dniowym terminie i tym samym skarga, jako dotknięta brakiem formalnym, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Powyższe postanowienie doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 20 sierpnia 2007 r. Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną w dniu 30 sierpnia 2007 r. (data stempla pocztowego), natomiast skarga kasacyjna sporządzona została w dniu 28 sierpnia 2007 r., co wynikało z zamieszczonej na pierwszej stronie daty. W ramach zarzutów kasacyjnych wskazano naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 37 p.p.s.a. poprzez błędną jego interpretację i subsumcję oraz art. 6, 8 i 35 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu 10 września 2007 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez: 1) złożenie skargi kasacyjnej podpisanej osobiście przez pełnomocnika; 2) złożenie pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej; 3) złożenie 1 egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej z dnia 28 sierpnia 2007 r. poświadczonego za zgodność z oryginałem. We odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej nadesłał uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej oraz 2 egzemplarze skargi kasacyjnej podpisane osobiście. W nadesłanej skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej postanowienie Sądu I instancji zaskarżył w całości i wniósł o jego uchylenie. Jako podstawy kasacyjne wskazano naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 37 p.p.s.a. poprzez błędną jego interpretację i subsumcję, art. 7 p.p.s.a. oraz art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych wskazano, że na 10 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej strona wniosła jedną skargę, do której było załączone pełnomocnictwo, a następnie po, niezasadnym zdaniem strony skarżącej, rozdzieleniu skarg Sąd ponownie wezwał stronę do nadesłania pełnomocnictw. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik nadesłał pismo przewodnie oraz uwierzytelniony i opłacony odpis pełnomocnictwa, tymczasem Sąd dołączył nadesłane pełnomocnictwo do "dowolnie wybranej sprawy" spośród rozdzielonych i ponownie wezwał pełnomocnika do nadesłania pełnomocnictw do pozostałych spraw. W ocenie autora skargi kasacyjnej, skoro WSA otrzymawszy odpis pełnomocnictwa posiadł wiedzę, że pełnomocnik jest umocowany do podejmowania czynności wymienionych w pełnomocnictwie, to nie powinien kwestionować wyłącznie ze względów formalnych (z uwagi na rozdzielenie spraw) jego uprawnień. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się zasadna. Nie ma racji autor skargi kasacyjnej twierdząc, że rozdzielenie spraw w sytuacji, gdy jednym pismem zaskarżono kilka decyzji administracyjnych, to "automatyzacja działania" i "praktyka sądu", której na ogół nie znają strony postępowania. Art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi wyraźnie, że skarga powinna zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (chodzi tu więc o jedną decyzję, postanowienie itd.). Dodatkowo § 4 art. 57 nakazuje przewodniczącemu wydziału, w razie zaskarżenia w jednym piśmie więcej niż jednego aktu, rozdzielenie tych skarg. Nie ma więc wątpliwości, że na gruncie omawianej sprawy zarządzenie przewodniczącego o rozdzieleniu spraw było działaniem prawidłowym, ponieważ w skardze zakwestionowano zbiorczo 10 decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 11 kwietnia 2007 r. Na aprobatę nie zasługują jednak czynności podjęte przez Sąd I instancji dotyczące załączonego do skargi pełnomocnictwa. Dokumentu tego nie ma w aktach omawianej sprawy, gdyż załączony on został do pierwszej z rozdzielonych spraw. Jednakże o tym, że pełnomocnictwo to zostało sporządzone w sposób prawidłowy, a jego zakres upoważniał doradcę podatkowego Wojciecha Serafińskiego do wniesienia skargi, świadczy fakt, iż pierwszej z rozdzielonych spraw nadano prawidłowy bieg. Wnosząc więc skargę do Sądu administracyjnego (mimo, iż błędnie wskazano w niej 10 decyzji organu podatkowego) pełnomocnik, załączając stosowne pełnomocnictwo, prawidłowo zastosował się do treści art. 37 § 1 p.p.s.a., jak również art. 46 § 3 tej ustawy, wskazującego na ogólne wymogi dla pism w postępowaniu sądowym. Wniesiona skarga była pierwszą czynnością procesową i pomimo tego, że skarga podlegała następnie rozdzieleniu na podstawie art. 57 § 4 p.p.s.a. oraz § 26 zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, nie można przyjmować, że pełnomocnik nie wywiązał się z obowiązku przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa, jaki nakładają na niego wymienione wyżej przepisy, skoro do skargi załączył dokument pełnomocnictwa. Reasumując, już na tym etapie postępowania Sąd błędnie zinterpretował przepisy art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. i niezasadnie wzywał pełnomocnika skarżącej do nadesłania pełnomocnictw do wszystkich pozostałych po rozdzieleniu spraw, skoro dokument pełnomocnictwa nadesłany wraz ze skargą obejmował swym zakresem - ogólnie rzecz ujmując - postępowanie w sprawach związanych z zaskarżeniem wskazanych (wymienionych) w skardze decyzji. Wraz z rozdzieleniem skarg Sąd we własnym zakresie winien był sporządzić kserokopie przedłożonego pełnomocnictwa i uwierzytelnić je, na takiej samej zasadzie, jak zgodnie z § 26 pkt 2 sporządził uwierzytelnione odpisy skarg w celu założenia osobnych akt. Działanie Sądu I instancji również w dalszym toku postępowania dotknięte było uchybieniami. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 12 czerwca 2007 r. do nadesłania pełnomocnictw do pozostałych spraw pełnomocnik nadesłał jeden dokument pełnomocnictwa, ale w nadesłanym równocześnie piśmie przewodnim (k. 19) wskazał wszystkie sygnatury spraw (nadane po rozdzieleniu), których dokument dotyczył. Sąd miał więc informację, do których spraw pismo było nadesłane. Istotnie, art. 37 § 1 p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy winno być załączone "do akt sprawy", przez co należy zrozumieć każde akta sprawy sądowadministracyjnej (nie może więc być honorowane pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej, nadesłanych do sądu przez organ administracyjny wraz ze skargą, chociażby obejmowało swym zakresem umocowanie do reprezentowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym). Od powyższej sytuacji należy jednak odróżnić okoliczności, które miały miejsce w omawianej sprawie. Jak już wcześniej zaznaczono, w piśmie przewodnim nadesłanym wraz z dokumentem pełnomocnictwa wskazane zostały wszystkie sygnatury spraw, do których dokument był kierowany, a zatem nic nie stało na przeszkodzie by Sąd, mając na względzie zasady ekonomiki procesowej i szybkość postępowania, we własnym zakresie skopiował i uwierzytelnił pełnomocnictwa, a następnie załączył je do pozostałych spraw. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Sąd I instancji już na wstępnym etapie postępowania, po dokonaniu rozdzielenia skarg, poprzez niezasadne wzywanie pełnomocnika skarżącej do nadesłania pełnomocnictw naruszył przepisy art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. Doszło więc do naruszenia przez Sąd wskazanych w ramach podstaw kasacyjnych przepisów postępowania, a uchybienie to bez wątpienia miało wpływ na wynik sprawy, gdyż swym rozstrzygnięciem Sąd w istocie zamknął skarżącej drogę do zbadania zasadności skarg na decyzje organów podatkowych. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie musi zostać uchylone, a Sąd I instancji badając ponownie sprawę powinien z urzędu dokonać uzupełnienia akt wszystkich rozdzielonych spraw ze skargi z dnia 4 maja 2007 r. o wymagany dokument pełnomocnictwa, który w istocie został w sposób właściwy przedłożony. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 185 § 1 oraz przy zastosowaniu art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił orzec jak w sentencji. O zwrocie kosztów niniejszego postępowania nie orzeczono, gdyż stosownie do art. 203 i 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga w tym zakresie jedynie wtedy, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. Koszty niniejszego postępowania podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz skarżącego od organu w razie uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 p.p.s.a.