IV SA/Wa 845/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński,, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) w przedmiocie reformy rolnej -oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia (...) listopada 2006r. nr (...) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) marca 2005 r., nr (...) stwierdzającą, że nieruchomość położona w B. k/L. stanowiąca zespół lasów oraz dróg obejmująca dawne parcele gruntowe o numerach (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...) (objęte dawnym wykazem hipotecznym dla wielkiej własności (...) podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1994r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945r., nr 3, poz. 13 z późn. zm.). Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy: Na wniosek J. M., reprezentowanego przez pełnomocnika adwokata J. F. zostało wszczęte postępowanie w sprawie o stwierdzenie, że wskazana wyżej nieruchomość nie podlegała przejęciu w trybie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wnioskodawca przedstawił, iż jest uprawniony do występowania z roszczeniami w stosunku do przedmiotowej nieruchomości jako spadkobierca dawnych właścicieli S. M. (ojca) i S. M. (matki). We wniosku J. M. podnosił, że nieruchomość położona w B. nie była wykorzystywana na cele rolnicze, gdyż obejmowała wyłącznie lasy i drogi. Ponadto, zdaniem wnioskowadcy, nieruchomość ta nie spełniała normy powierzchniowej, kwalifikującej ją do przejęcia w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, bowiem żadna z wymienionych we wniosku parcel nie przekraczała powierzchni wymaganej dekretem. Decyzją z dnia (...) marca 2005r. Wojewoda (...) stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wynikające z przepisów dekretu i podlega pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej bowiem nieruchomość położona w B. stanowiąca własność S. M. przekraczała normę obszarową 100ha. Jej obszar wynosił bowiem (...) ha, w tym (...) ha lasów, (...) ha ogrodów, (...) ha gruntów rolnych oraz (...) ha pastwisk, co stwierdzone zostało na podstawie dostępnych akt archiwalnych z (...) prowadzonego w Sądzie Rejonowym w S. oraz arkusza posiadłości gruntowej dla liczby karty księgi gruntowej (...) oraz Sygn. akt IV SA/Wa 845/07 poświadczenia wykazu liczby (...) księgi wieczystej dla majętności B.. Organ zaznaczył, że jednocześnie należało wziąć pod uwagę fakt, iż S. M. był równocześnie właścicielem nieruchomości położonej w S., której powierzchnia wynosiła ogółem (...) ha, w tym (...) ha użytków rolnych. Nieruchomości S. M. położone w B. i S. stanowiły jedną gospodarczą całość, a ich obszar przekraczał (...) ha. Były one powiązane ze sobą poprzez osobę właściciela i zostały nabyte jednym aktem notarialnym. Tak więc w sensie przedmiotowym i podmiotowym nieruchomość położona w B. spełniała przesłanki określone w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Biorąc pod uwagę fakt, że przepisy dekretu nie dawały możliwość uwzględniania przeznaczenia poszczególnych parcel i wyłączenia na tej podstawie części nieruchomości np. lasów spod działania dekretu o reformie rolnej w świetle obowiązującego prawa przedmiotowa nieruchomość podlegała przejęciu na własność Państwa w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego od powyższej decyzji odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zaskarżonej decyzji z dnia (...) listopada 2006r. podniósł, iż stosownie do treści art. 2 ust 1 lit e dekretu PKWN przejęciu na cele reformy rolnej podlegały nieruchomości stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych i prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Stosownie do przepisów art. 6 dekretu PKWN nieruchomości spełniające powyższe wymogi z dniem 13 września 1944r. przechodziły na własność Skarbu Państwa z mocy samego prawa bez żadnego wynagrodzenia w całości. Na własność Państwa na cele reformy rolnej przechodziły nieruchomości ziemskie w całości, w tym także nieruchomości leśne, jeśli wchodziły w ich skład. Z tego względu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i uchylenia decyzji Wojewody (...) z dnia (...) marca 2005r. Na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. M. reprezentowany przez pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: Sygn. akt IV SA/Wa 845/07 I. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności 1) art. 7 k.p.a. art. 10 k.p.a. , art. 75 k.p.a. , art. 77 § 1 kpa, art. 79 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny sprawy oraz materiału w niej zgromadzonego oraz 2) art. 6 k.p.a. art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. polegające na całkowitym pominięciu stanowiska wyrażonego w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990r. (sygn. akt W 3/89, OTK 1990, poz. 26), II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 2 ust. 1 lit e oraz art. 2 ust. 2 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż lasy i drogi miały charakter rolny i stanowiły część "nieruchomości ziemskiej", a także poprzez błędne zastosowanie niedopuszczalnej rozszerzającej wykładni przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, 2) art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952r. Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994r. (Dz.U. z 1995r., Nr 26, poz. 175) do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1993r. Nr 61, poz. 284) poprzez pozbawienie zaskarżoną decyzją prawnie uzasadnionego oczekiwania uzyskania efektywnego korzystania z nieruchomości stanowiących kompleks leśny, 3) § 5 oraz § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż przepis nie posiadające rangi ustawowej stanowić mógł podstawę prawną konfiskaty mienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ I instancji rozpoznając sprawę całkowicie pominął aspekt "ziemskiego" charakteru nieruchomości na co strona zwracała uwagę już w pierwotnym wniosku do Wojewody (...) z dnia (...) marca 2004r. Organ rozpoznając sprawę całkowicie pominął cel dekretu o reformie Sygn. akt IV SA/Wa 845/07 rolnej w kontekście analizy wyjaśnienia kluczowego w sprawie pojęcia "nieruchomości ziemskiej". Wg stanowiska prezentowanego przez wnioskodawcę parcele wymienione we wniosku nie były nieruchomościami ziemskimi o charakterze rolnym, albowiem w sposób obiektywny nie nadawały się do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej. Nieruchomości objęte wnioskiem J. M. stanowiły samodzielne parcele, które w części były zalesione, a w części stanowiły drogi. Nie mogły być one przeznaczone na nadziały dla rolników małorolnych, a wiec nie mogły spełniać zasadniczego celu jaki przyświecał przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu skargi powołano się na liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego zawierające analizy pojęcia "nieruchomość ziemska" w kontekście przeprowadzenia reformy rolnej m.in. na wyrok SN z dnia 6 marca 1998r., sygn. akt III CKN 393/97 (OSP 1998/10/171), wyrok NSA z dnia 28 grudnia 1994r., sygn. akt II SA 250-251/94 (ONSA 1996/1/22), wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000r. sygn. akt IVSA 958/98, wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000r, sygn. akt IVSA 2582/98 . Ponadto, zdaniem skarżącego, organ I instancji nie dokonał żadnych ustaleń dotyczących przedmiotowych parcel gruntowych w zakresie ustalenia czy były one lub mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej przez rolników małorolnych i czy nadawały się do "nadziałów" na ich rzecz. Oznacza to, w opinii skarżącego, iż organ I instancji zaniechał swojego najważniejszego obowiązku w toku postępowania administracyjnego. Nadto podniesiono, iż organ I instancji niezasadnie skupił się na fakcie, iż przedmiotowe grunty zostały nabyte przez S. M. jednym aktem notarialnym. Z tego faktu zdaniem skarżącego w żaden sposób nie można wyinterpretować związku funkcjonalnego z pozostałymi nieruchomościami S. M.. Dodatkowo skarżący podniósł, iż od prawie 70 lat od wejścia w życie przepisów o reformie rolnej Skarb Państwa nie starał się wykonywać swego prawa jako właściciel w stosunku do przedmiotowych nieruchomości, gdyż nadal w księdze wieczystej jako właściciel widnieje ojciec skarżącego – S. M.. W skardze powołano się także na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) listopada 2006r., którą to decyzją uchylona została decyzja Wojewody Sygn. akt IV SA/Wa 845/07 (...) dotycząca podpadania pod przepisy dekretu o reformie rolnej zespołu parkowo - pałacowego będącego własnością S. M.. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się nadto na wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2003r. sygn. akt IVSA 4973/02 oraz na wyrok WSA z dnia 7 kwietnia 2004r. sygn. akt IVSA 2776/02 i IVSA 2777/02 , w których to wyrokach sąd wskazywał na konieczność przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego w celu zbadania i oceny związku funkcjonalnego między rozpatrywanymi częściami majątku, w tym wypadku budynkami pałacu, a resztą terenów majątku. Powołując się na powyższe naruszenia prawa skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I Instancji w całości i przekazanie sprawy właściwemu organowi do rozpoznania zgodnie ze złożonym przez stronę wnioskiem. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - wnioskami i zarzutami skargi, uznał skargę za niezasadną, albowiem decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z (...) listopada 2006r. nie narusza prawa. Dekretem PKWN o reformie rolnej z dnia 6 września 1944r. (Dz.U. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.), na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e, objęte zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych przekraczające bądź 100ha powierzchni ogólnej, bądź 50ha użytków rolnych, a na Sygn. akt IV SA/Wa 845/07 terenie województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego jeśli ich łączny rozmiar przekraczał 100ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu będący podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi, że na cele reformy rolnej przechodzą nieruchomości ziemskie, których łączny rozmiar przekraczał wyznaczone w dekrecie normy obszarowe. Tak więc w przypadku, gdy majątek stanowił więcej niż jedną nieruchomość powierzchnie tych nieruchomości podlegały zliczeniu. Zatem przy orzekaniu czy dany majątek podlegał przejęciu na własność Skarbu Państwa w oparciu o przepisy dekretu nie miało znaczenia wyodrębnienie nieruchomości w sensie ich położenia czy w sensie wieczystoksięgowym, a jedynie ziemski charakter nieruchomości jako całości i łączny jej rozmiar. Przepisy dekretu o reformie rolnej stanowiły o przejęciu nieruchomości ziemskich stanowiących jedną całość. Brak w nich było takich przepisów, które wyłączałyby z przejęcia lasy lub drogi i to niezależnie od tego czy stanowiły one niewielkie kompleksy znajdujące się pośród nieruchomości o charakterze rolnym czy też większe obszary wyodrębnione takimi granicami jak np. rzeki. Za wyłączeniem lasów nie przemawiały w żaden sposób także przepisy wykonawcze do dekretu o reformie rolnej. Jednakże na tle rozumienia pojęcia "nieruchomość ziemska" powstały liczne kontrowersje. W szczególności kontrowersje co do wykładni art. 2 dekretu wzbudziło uzasadnienie uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990r. (W 3/89-OTK 1990/1/26). Dotychczas pod pojęciem nieruchomości ziemskiej, a więc nieruchomości podpadającej pod działanie dekretu rozumiano bowiem nie tylko nieruchomości o charakterze rolnym, ale także i te, które były zabudowane bądź zalesione ( por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego wydane w sprawach IIICKN 36/02, III CKN 393/97, oraz NSA w sprawach IVSA 1658/96, IV S.A. 1146/97, II SA 1400/94). W przywołanej wyżej uchwale Trybunał Konstytucyjny postawił tezę, że zakres przedmiotowy art. 2 ust. 1 lit.e dekretu nie obejmuje tych nieruchomości ziemskich, lub ich części, które przed dniem 1 września 1939r. zostały rozparcelowane z przeznaczeniem na działki budowlane po uprzednim zatwierdzeniu projektu parcelacji przez właściwy organ administracji państwowej RP, bowiem z datą takiego zatwierdzenia utraciły one charakter nieruchomości ziemskich. W uzasadnieniu uchwały Trybunał Konstytucyjny odniósł się nie tylko do kwestii nieruchomości, które zostały rozparcelowane przed 1 września 1939r. ale przedstawił też bardziej ogólne uwagi co do rozumienia pojęcia "nieruchomości Sygn. akt IV SA/Wa 845/07 ziemskiej". Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in. że ustawodawca poprzez określenie nieruchomości przymiotnikiem "ziemskie" miał na względzie te obiekty mienia nieruchomego, które mają charakter rolniczy, oraz że analiza przepisów dekretu prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tych nieruchomości lub ich części, które mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej, z tym, że przez inne podmioty. Trzeba jednakże pamiętać, że u podstaw przyjęcia dekretu o reformie rolnej leżał taki system aksjologiczny, którego motywem przewodnim było zabranie przez ówczesne Państwo praktycznie wszystkiego co spełniało normy obszarowe określone w art. 2 ust.1 lit. e dekretu. Próba dowodzenia, że było inaczej tzn. że pod pojęciem nieruchomości ziemskich ustawodawca miał na myśli tylko i wyłącznie nieruchomości rolne musi być uznana za bezowocną i w istocie prowadzącą do wypaczenia literalnego brzmienia przepisów o których mowa, a co za tym idzie sprzeczną z wolą ówczesnego ustawodawcy. Inna interpretacja przywołanego przepisu dekretu prowadziłaby do wniosku, iż ówczesny ustawodawca nie był racjonalny, co mimo wszystko nie wydaje się być prawdopodobne. Akt prawny będący przedmiotem powyższych rozważań stanowił bowiem podstawę tworzenia nowego ustroju ekonomiczno-politycznego, a w tej kwestii trudno odmówić ówczesnej władzy tak konsekwencji jak i determinacji. Zdaniem sądu próby odmiennego interpretowania ówczesnych przepisów jakkolwiek wychodzące naprzeciw postulatom wynikającym z celów jakie stawia sobie państwo demokratyczne i praworządne prowadzą w istocie do wypaczenia nie tylko ich treści ale i celów jakie stawiał przed nimi historyczny prawodawca. Bardzo istotne znaczenie miały również cele na jakie miały być przeznaczone nieruchomości ziemskie. Otóż z art. 1 ust.2 lit. a-e dekretu wynika, że cześć z nich została zarezerwowana m.in. dla szkół, ośrodków przemysłowych gospodarstw, miast, koloni mieszkaniowych, na potrzeby wojskowe, komunikacji publicznej lub melioracji. Oznacza to, iż dekret przewidywał nacjonalizację działek nie tylko zabudowanych ale i takich na których znajdowały się naniesienia, które mogły być wykorzystane np. dla potrzeb komunikacji czy melioracji. Nieruchomości zabudowane ponad wszelką wątpliwość nie mają obecnie i nie miały wówczas charakteru rolnego co stanowi dodatkowy argument za przyjęciem szerszego rozumienia pojęcia nieruchomości ziemskiej niż ten wskazany przez Trybunał Sygn. akt IV SA/Wa 845/07 Konstytucyjny w w/w uchwale. Powyższe prowadzi do wniosku, że pojecie nieruchomości ziemskiej, którym operuje dekret nie może być utożsamiane tylko z pojęciem gruntów bądź użytków rolnych. Konstrukcja omawianego aktu prawnego, jego cele, zakres, jak również ratio legis poszczególnych norm wchodzących w jego skład upoważniają do twierdzenia, że pod pojęciem nieruchomości ziemskiej w rozumieniu dekretu należy rozumieć nie tylko nieruchomości o charakterze stricte rolnym (grunty rolne, łąki, pastwiska), ale także te które nie były bezpośrednio wykorzystywane dla celów prowadzenia produkcji rolnej. Nieruchomość ziemska podlegała bowiem przejęciu nawet wtedy gdy w jej skład w ogóle nie wchodziły użytki rolne. Oznacza to, że kryterium wielkości użytków rolnych de facto nie było istotne. Decydujące znaczenie miała bowiem jej powierzchnia ogólna. Należy przy tym pamiętać, że ówczesny ustawodawca nie przewidział takiej sytuacji, aby jakakolwiek część nieruchomości ziemskiej nie podlegała przejęciu tylko dlatego, że nie miała charakteru rolnego (użytków rolnych). Powoływane szeroko przez skarżącego orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego odnosi się do pojęcia związku funkcjonalnego i wskazuje na konieczność indywidualnego badania takiego związku w konkretnych okolicznościach sprawy. Rzeczywiście w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęty jest pogląd, że w zakresie podpadania pod działanie dekretu PKWN niektórych części danych nieruchomości zachodzi konieczność badania, czy nieruchomość taka pozostawała w funkcjonalnym związku tj. czy stanowiła całość gospodarczą z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, czy też była wyodrębniona i przeznaczona na inny cel. W większości przypadków dotyczy to jednak wątpliwości co do podpadania pod przepisy dekretu nieruchomości zabudowanych zespołami pałacowymi, pałacowo - parkowymi, dworami itp. Poza tym nałożony na organy administracji obowiązek wnikliwej analizy czy istniała funkcjonalna łączność pomiędzy daną częścią majątku, a pozostałym majątkiem ziemskim nie prowadzi jeszcze do wniosku, że w każdym przypadku będzie można stwierdzić, iż dana nieruchomość nie podpadała z tych względów pod działanie dekretu. W omawianej sprawie brak jest jednak jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość położona w B. została wyodrębniona z majątku S. M. lub że była ona przeznaczona na inny cel niż funkcjonowanie nieruchomości ziemskiej jako całości. Sygn. akt IV SA/Wa 845/07 Niezasadna jest również argumentacja skargi wywodząca jakiekolwiek skutki prawne z faktu, iż Skarb Państwa dotychczas nie został wpisany w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości. Zaistnienie skutków rzeczowych dekretu w postaci przejścia majątków ziemskich na własność Państwa nie było bowiem uzależnione ani od wystawienia jakiegokolwiek zaświadczenia, czy aktu deklaratoryjnego ani od dokonania na jego podstawie wpisu w księdze wieczystej na zasadach określonych w art. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. nr 39, poz. 233 ze zm.). Bezsporne w sprawie jest to, iż przedmiotowa nieruchomość obejmowała łączny obszar (...) ha z czego (...) ha stanowiły lasy. Kwestią kluczową dla niniejszej sprawy jest więc rozważnie czy zgodne z prawem było zakwalifikowanie tego typu nieruchomości jako podpadającej pod działanie dekretu o reformie rolnej. Należy przy tym pamiętać, że w dniu 12 grudnia 1944r. wydany został dekret o przyjęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 15, poz. 82). Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 tego dekretu lasy, których powierzchnia przekraczała 25ha przechodziły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Wydanie dekretu z dnia 12 grudnia 1944r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa po uprzednim wydaniu dekretu o reformie rolnej doprowadziło do powstania znacznych trudności interpretacyjnych z tego względu, że kwestia przejęcia lasów jako części nieruchomości ziemskich uregulowana została wcześniejszym dekretem - o przeprowadzeniu reformy rolnej. W szczególności powstało pytanie czy jest możliwe posłużenie się w stosunku do obu dekretów regułą lex posterior derogat legi priori. Wobec wątpliwości interpretacyjnych co do zakresów działania obu dekretów najbardziej przekonuje pogląd, iż na podstawie dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 15, poz. 82) na własność Skarbu Państwa przechodziły tylko te nieruchomości leśne (lasy, grunty leśne), które miały charakter samodzielny tzn. stanowiły wyodrębnione katastralnie działki gruntu o powierzchni przekraczającej areał wymieniony w art. 1 ust. 1 dekretu tj. 25ha, ale nie większy niż ten o którym mowa w art. 2 ust. 1 lit e dekretu o reformie rolnej (100 ha) i nie stanowiły części większej nieruchomości ziemskiej. Jeśli bowiem las (grunt leśny) stanowił część większej nieruchomości ziemskiej to podstawą jego przejęcia był wcześniejszy dekret o reformie rolnej. Tak więc pod działanie dekretu o lasach podpadały te nieruchomości leśne, które Sygn. akt IV SA/Wa 845/07 więc pod działanie dekretu o lasach podpadały te nieruchomości leśne, które wprawdzie też były nieruchomościami ziemskimi, ale stanowiły wyodrębnione katastralnie działki gruntu i nie wchodziły w skład majątków ziemskich oraz spełniały określone w dekrecie o lasach normy obszarowe. Powyższe rozumienie relacji pomiędzy dekretem o reformie rolnej a dekretem o lasach prowadzi do wniosku, iż w sposób prawidłowy w niniejszej sprawie zostało przyjęte, że przedmiotowa nieruchomość ziemska stanowiąca pewną nierozdzielną całość, w której lasy stanowiły (...) ha powierzchni podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1994r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945r., nr 3, poz. 13 z późn. zm.). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.