I SA/Wa 1125/05

WyrokWSA w Warszawie2006-04-13

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Daniela Kozłowska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 KPA) poprzez pominięcie jednego z małżonków będących współwłaścicielami nieruchomości na etapie postępowania odwoławczego od postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia?
Ratio decidendi
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, gwarantowanej przez art. 10 KPA, poprzez pominięcie jednego z małżonków będących współwłaścicielami nieruchomości w postępowaniu odwoławczym od postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości, stanowi kwalifikowane naruszenie prawa. Skoro postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału jest pierwszym etapem postępowania o podział nieruchomości, pominięcie strony na tym etapie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność L. i D. małżonków S. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Konstytucji, wskazując m.in. na nierozważenie faktycznej możliwości zagospodarowania wydzielonej działki i nierówne traktowanie. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przez pominięcie D. S. na etapie postępowania odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu, zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego L. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta P. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w P. w obrębie [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] stanowiącej własność L. i D. małżonków S. Powyższe postanowienie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy: Burmistrz Miasta P. w dniu [...] grudnia 2004 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne o podział nieruchomości położonej w P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, mającej urządzoną księgę wieczystą kw nr [...]. Właścicielami powyższej nieruchomości są L. i D. małżonkowie S. Przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie zespołu urbanistyczno -architektonicznego miasta P., wpisanego do rejestru zabytków województwa [...] nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. Burmistrz Miasta P. pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału powyższej nieruchomości z uwagą, że działka o projektowanym numerze ewidencyjnym [...] wydzielana jest z przeznaczeniem na teren komunikacji stanowiącej ciąg pieszo - jezdny, zapewniający dojazd do terenów działek budownictwa mieszkaniowego. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że nieruchomość w obrębie [...] miasta P. oznaczona jako działka nr [...] położona jest na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2002 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego nr 117, poz. 2606 z dnia 6 maja 2002 r.). Przedstawiony wstępny projekt podziału jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] jest niezbędny do realizacji celu publicznego. Organ wskazał, że projektowana do wydzielenia działka nr [...] przeznaczona jest na teren komunikacji i stanowić ma drogę, dla której uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] sierpnia 2003 r. została nadana kategoria drogi gminnej. Jako podstawę prawną postanowienia Burmistrz wskazał art.93 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zażalenie na powyższe postanowienie Burmistrza Miasta P. złożył L. S. podnosząc, że projektowana droga ma ewentualnie prowadzić do jego działki, na której stoi budynek garażowy i ma się zakończyć na granicy a nie jej przekraczać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 93 par. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Postępowanie podziałowe odbywa się w dwóch etapach: najpierw wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje postanowienie opiniujące zgodność projektowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a następnie ten sam organ orzeka o podziale w formie decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie działka nr [...], zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. ogłoszonej w dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z 2002 r., nr 117, poz. 2606, położona jest na terenie oznaczonym symbolem "[...]" ([...] ha) - teren komunikacji stanowiącej ciąg pieszo - jezdny zapewniający dojazd do terenów działek budownictwa mieszkaniowego. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo Burmistrz Miasta P. wydał postanowienie orzekające, że planowany podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W skardze podniesiono zarzuty: 1/ naruszenia art. 93 ust. 2 oraz 94 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nierozważnie faktycznej możliwości zagospodarowania wydzielonej działki, a także zgodności proponowanego podziału nieruchomości z przepisami szczególnymi, 2/ naruszenia art. 2, 7, 21 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierówne traktowanie właścicieli nieruchomości i naruszenie własności pomimo braku wyraźnego interesu publicznego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ opiniujący projekt podziału powinien ustalić wszystkie okoliczności faktyczne stanowiące przesłanki podziału, które wymienia ustawodawca w art. 93 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie skarżącego proponowany podział działki nie służy celom planowania przestrzennego i racjonalnego wykorzystania gruntów, określonych w planie miejscowym. Bez wydzielenia działki nr [...] działka skarżącego i tak miałaby dostęp do drogi publicznej, nie tylko tej projektowanej, oznaczonej jako teren [...], ale również istniejącej - poprzez służebność przejazdu obciążającą sąsiednią działkę [...] od strony ulicy [...]. Skarżący zarzucił także organom orzekającym w sprawie nie zbadanie, czy droga powstała wyniku podziału jego działki spełnia kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zdaniem skarżącego uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] zaliczająca projektowaną drogę do dróg gminnych jest sprzeczna z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, gdyż według tego przepisu w drodze uchwały następuje ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych a tymczasem drogi, której dotyczy uchwała Rady Miejskiej jeszcze nie ma. Naruszenia art. 2, 7, 21 i 32 Konstytucji skarżący dopatruje się w celowym, wybiórczym traktowaniu obywateli włącznie z naruszaniem ich własności. Jedynym bowiem uzasadnieniem ciągu działań podejmowanych przez Radę Miejską w P. nie jest realizacja celu publicznego i zapewnienie dojazdu do terenów budownictwa mieszkaniowego, lecz dążenie za wszelką cenę do zwolnienia ze służebności przejazdu właściciela nieruchomości oznaczonej numerem [...], bez względu na interesy właścicieli innych nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodatkowo wskazując, że zarzuty podnoszone przez skarżącego (nierozważenie faktycznej możliwości zagospodarowania wydzielonej działki gruntu, zgodności proponowanego podziału nieruchomości z przepisami szczególnymi) mogłyby być istotne na etapie odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt podziału a nie odwołania od postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału. Organ odwoławczy wskazał także, że uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] w sprawie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych stanowi prawo miejscowe obowiązujące na danym terenie i jako taka nie podlega weryfikacji przez Kolegia. Z wycinka mapy zasadniczej z naniesionym projektem podziału działki nr [...] wynika, że o ile podział tej nieruchomości zostanie zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta P., to powstaną dwie działki: nr [...] (teren komunikacji stanowiący ciąg pieszo - jezdny zapewniający dojazd do terenów działek budownictwa mieszkaniowego) oraz działka nr [...] do zagospodarowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem, sąd obowiązany jest wziąć pod rozwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej. Jedną z zasad kształtujących sposób prowadzenia przez organy administracji postępowania jest reguła zapisana w treści art. 10 par. 1 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przy czym przez stronę postępowania rozumieć należy zgodnie z art. 28 kpa każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo tego kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W niniejszej sprawie stronami postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji byli L. i D. małżonkowie S. Jest bezsporne, że właścicielami nieruchomości, której dotyczy wszczęte postępowanie o jej podział, są oboje małżonkowie S. O ile organ pierwszej instancji prawidłowo doręczył postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału obojgu małżonkom S., o tyle organ odwoławczy pominął D. S., nie doręczając jej postanowienia z dnia [...] kwietnia 2005 r. Tym samym organ odwoławczy naruszył zasadę wyrażoną w art. 10 kpa gwarantującą czynny udział stron w każdym stadium postępowania, również na etapie odwoławczym. Pominięcie D. S. należy uznać za uchybienie kwalifikujące się jako naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art.145 par.1 pkt.4 kpa). Jest to w niniejszej sprawie dodatkowo o tyle istotne, że postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału jest pierwszym etapem postępowania o podział nieruchomości i pominięcie strony w tym stadium postępowania skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. b, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło