V SA/Wa 1198/05
WyrokWSA w Warszawie2006-05-10
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Dorota Mydłowska, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo pozostawił bez rozpoznania wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego z powodu jego niekompletności, pomimo twierdzeń skarżącego o spełnieniu przesłanek i wadliwości wezwania do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo postąpiły, pozostawiając wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego bez rozpoznania z powodu jego niekompletności. Pomimo wezwania do uzupełnienia braków, skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej sytuacji finansowej, a przedłożone dokumenty były niewystarczające lub dotyczyły innego podmiotu. Ciężar dowodu w zakresie spełnienia przesłanek restrukturyzacji spoczywa na przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Skarżący, byli wspólnicy spółki cywilnej, złożyli wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w zakresie należności celnych. Organ pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu uchybienia terminu, jednak organ odwoławczy uchylił tę decyzję. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu jego niekompletności. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że skarżący nie uzupełnił wniosku w sposób wystarczający. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o restrukturyzacji oraz Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Beata Trawińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. B., W. O. byłych wspólników "[...]" [...] s.c. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., na mocy której organ celny pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącego o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w zakresie należności celnych w kwocie 15.460, 80 zł orzeczonych decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia [...].02.2002r.
W wyniku analizy zebranego materiału dowodowego ustalono następujący stan faktyczny:
W dniu 25 października 2002 r. do Izby Celnej w S. wpłynął wniosek Skarżącego z dnia [...] października 2002 r. o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego odnośnie należności celnych orzeczonych decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r.
Przy piśmie z dnia [...] października 2002 r. nr [...] ww. wniosek został przesłany do Izby Celnej w R., a następnie do Urzędu Celnego w P. (przy piśmie z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...]), do rozpatrzenia według właściwości.
Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] pozostawił powyższy wniosek bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu do jego złożenia określonego w art. 12 ust.6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. nr 155 z 2002 r., poz. 1287) - zwanej dalej "ustawą o restrukturyzacji".
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie (pismo z dnia 21 stycznia 2003 r.), wnosząc o jej uchylenie, wskazując, że przedmiotowy wniosek został złożony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] stycznia 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy oraz umożliwieniu skarżącemu wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego, Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. pozostawił wniosek Skarżącego z dnia [...] października 2002 r. o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego bez rozpatrzenia, uznając, iż przedmiotowy wniosek jest niekompletny.
Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucając organowi I instancji tendencyjne i niezgodne z prawem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które skutkowało pozostawieniem wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego bez rozpatrzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Uzasadniając tak podjęte rozstrzygnięcie organ przytoczył treść art. 1 ust.2 ustawy o restrukturyzacji, zgodnie z którym "Restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności, którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji". Ponadto wskazano, że skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego zgodnie z art.13 ust.2 ustawy o restrukturyzacji. W wezwaniu wyszczególniono dokumenty oraz informacje, które powinny zostać przez skarżącego nadesłane. Jednocześnie pouczono skarżącego, iż na podstawie art.13 ust.5 ustawy o restrukturyzacji wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego niezawierający choćby niektórych danych lub załączników wymienionych w art.1 ust.2, art.10 ust.1 pkt 1 oraz w art.13 ust.1 i 2, pozostawia się bez rozpatrzenia. W ocenie organów celnych wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego był niekompletny i nie został uzupełniony w sposób wystarczający do oceny sytuacji finansowej skarżącego, a zatem warunki określone w art.13 ust.2 ustawy o restrukturyzacji dotyczące dowodów wymaganych do rozpatrzenia wniosku nie zostały spełnione.
Pismem z dnia 31 stycznia 2005 r. (data nadania w urzędzie pocztowym ) skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. wnosząc o jej uchylenie z powodu niezgodności z prawem. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 1 ust. 2, art.6, art.9, art.12 ustawy o restrukturyzacji
2. art. 120, art.121 i art.169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2002 r., Nr 137, poz.926 ze zm.).
Jak podniósł skarżący, złożony wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego oraz informacje zawarte w pismach stanowiących uzupełnienie wniosku stanowiły podstawę do przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Organ natomiast nie tylko nie wszczął postępowania w sprawie restrukturyzacji ale przede wszystkim badając wniosek nie podjął próby załatwienia go zgodnie z przepisami prawa. Uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] stycznia 2003 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, nakładało na ten organ przeprowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku złożonego przez skarżącego. Jak dalej twierdzi skarżący, organ winien nie tylko rozpatrzyć ponownie cały posiadany materiał dowodowy ale również w przypadku jakichkolwiek wątpliwości czy też braków wezwać stronę do ich uzupełnienia, czego nie uczynił. Naruszono tym samym zasadę działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa (art.120 Ordynacji podatkowej), jak również zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art.121 Ordynacji podatkowej).
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Następnie w piśmie procesowym z 13 maja 2005 r. Skarżący podniósł m.in., że wezwanie do nadesłania dokumentów i informacji uzupełniających wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie zostało w sposób właściwy sformułowane, co uniemożliwiało udzielenie wymaganej przez organ odpowiedzi. Organ natomiast, w ocenie skarżącego, z naruszeniem przepisów postępowania wydał decyzję bez posiadania całości materiału dowodowego, do zebrania którego był zobowiązany. Ponadto skarżący podniósł, iż organ skarbowy, który przeprowadził proces restrukturyzacji zadłużenia wynikającego z tej samej decyzji administracyjnej, uznał, że spełnione zostały warunki wynikające z ustawy o restrukturyzacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe, a postępowanie przeprowadzono zgodnie z przepisami prawa.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art.9 pkt 1 oraz art. 13 ust.5 ustawy o restrukturyzacji. Zgodnie z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji "Do restrukturyzacji stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie należności wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1", a zatem i należności o restrukturyzację których wniósł skarżący w niniejszej sprawie.
W myśl art.169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.), jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ wzywa wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
W myśl art.13 ust. 5 ustawy o restrukturyzacji wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, niezawierający choćby niektórych danych lub załączników wymienionych w art.10 ust.1 pkt 1 oraz ust.1 i 2 cyt. przepisu, pozostawia się bez rozpatrzenia.
W niniejszej sprawie wniosek Skarżącego z dnia [...] października 2002 r. nie zawierał wszystkich danych wymaganych przepisami ustawy o restrukturyzacji. W związku z tym organ restrukturyzacyjny pismem z dnia 19 grudnia 2002 r. wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie wskazał, o jakie braki chodzi wymieniając je w sposób wyczerpujący zgodnie z art.13 ust.2 ustawy o restrukturyzacji oraz pouczył, iż w przypadku nieuzupełnienia braków wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia.
Jak wynika z art. 1 ust. 2 oraz art. 10 ust.1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji dane o bieżącej sytuacji finansowej winny zawierać informacje pozwalające na ocenę kondycji przedsiębiorcy, w tym dane o: obrotach, zdolności produkcyjnej, zasadach i zyskowności lub ponoszeniu strat, wzroście zadłużenia i możliwościach uzyskania bankowych kredytów . Wprawdzie do małego przedsiębiorcy, zgodnie z art. 13 ust.3 cyt. ustawy nie wymaga się programu restrukturyzacji, ale i on powinien w uzasadnieniu wniosku choćby w ograniczonym zakresie wykazać, że spełnia przesłanki warunkujące objęciem go postępowaniem restrukturyzacyjnym.
W odpowiedzi Skarżący nadesłał pismo z dnia 20 grudnia 2002 r. , w którym stwierdził, iż "zgodnie z oświadczeniem mojego mocodawcy informuję, że nie posiada on wierzytelności ani długów opisanych w pkt 1 przedmiotowego pisma" (tj. pisma UC z dnia 19.12.2002r.). Informując o bieżącej sytuacji finansowej firmy podniósł, że "jako małe przedsiębiorstwo nie jesteśmy zobligowani (...) do sporządzania rocznego finansowego bilansu", a po dokonaniu obliczeń stwierdzono, że zamknięcie roku 2001 odbyło się wysokością dochodu w wymiarze [...] zł , co w efekcie na dzień 30.06.2002r. daje dochód [...] zł"". Do pisma dołączył kserokopie: ewidencji środków trwałych, pisma skierowanego do IC w S., pisma skierowanego do NSA w S., decyzji o restrukturyzacji wydanej przez Urząd Skarbowy w S.
W ocenie Sądu, organy celne zasadnie uznały, iż pismo Skarżącego z dnia 20.12.2002 r. i załączone do niego dokumenty nie są wystarczające do rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. Na ich podstawie nie można było bowiem uznać za wiarygodne informacji o posiadanych przez Skarżącego wierzytelnościach podlegających restrukturyzacji. Zasadnie także odmówiono mocy dowodowej przedłożonemu zestawieniu środków trwałych, ponieważ dotyczyło ono innego podmiotu - "P" z siedzibą w S., ul. [...].
Niezależnie od powyższego Sąd pragnie zwrócić uwagę na zasadnicze rozbieżności pośród argumentów podnoszonych przez Skarżącego. W skardze zarzuca bowiem, iż organ pomimo, że był zobowiązany w przypadku jakichkolwiek wątpliwości czy też braków wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, nie uczynił tego. W piśmie procesowym z dnia 13 maja 2005 r. Skarżący podniósł natomiast, że wezwanie do nadesłania dokumentów i informacji uzupełniających wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie zostało w sposób właściwy sformułowane, co uniemożliwiało udzielenie wymaganej przez organ odpowiedzi.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należy stwierdzić, że są one bezzasadne. Chybiony, zdaniem Sądu, jest podniesiony przez Skarżącego zarzut naruszenia przez organ zasady działania na podstawie przepisów prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej). W ocenie Sądu, organ zasadnie i zgodnie z przepisami, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpatrzenia.
Sąd nie stwierdził także, by organy celne działały z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art.121 Ordynacji podatkowej). Podkreślenia wymaga również to, że przedsiębiorca składający wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego musiał spełnić szereg przesłanek ściśle określonych przepisami prawa. W związku z tym, iż z wypełnienia tych przesłanek to przedsiębiorca wywodzi skutki prawne w postaci żądania wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, to na nim - zgodnie z ogólnymi regułami - spoczywa ciężar dowodu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło