VI SA/Wa 766/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A., z siedzibą w D. (Niemcy) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego: A. z siedzibą w D. (Niemcy) – powoływanego dalej jako: [...] Stowarzyszenie [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000,- złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] października 2006 r., na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P., przeprowadzono kontrolę pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...], stanowiącego własność skarżącej wraz z przyczepą stanowiącą własność B. C. W chwili kontroli kierujący zespołem pojazdów wykonywał przewóz drogowy rzeczy w ramach pomocy humanitarnej. Podczas kontroli nie okazano dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W tak ustalonym stanie faktycznym, zdaniem organu pierwszej instancji, należało nałożyć na [...] Stowarzyszenie [...] karę pieniężną w wysokości 3000 złotych zgodnie z l.p.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust.1, art. 87 ust.1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2088 ze zm., dalej jako "utd") oraz l.p.4.1.zalącznika do ww. ustawy § 4 ust.1 i 2 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] października 2006 r. kontroli pojazdu stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że wykonywany był transport drogowy bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji a mianowicie, iż po kontroli wystąpiono ze stosownym wnioskiem o wydanie decyzji o zwolnieniu na podstawie art. 45 ustawy o transporcie drogowym kontrolowanego podmiotu z obowiązku uiszczenia opłaty GITD stwierdził, że przedmiotową decyzję strona powinna posiadać w dniu kontroli. Organ podkreślił, że jest to okoliczność znana [...] Stowarzyszeniu [...] ponieważ, jak wskazuje w odwołaniu, [...] przewoził pomoc humanitarną już po raz sześćdziesiąty trzeci. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do tutejszego Sądu skarżący, reprezentowany przez adwokata, zarzucił naruszenie art. 45 utd poprzez jego niezastosowanie oraz prawa procesowego tj art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego pomimo posiadanej przez organ wiedzy, iż skarżący wystąpił do ministra właściwego do spraw transportu o wydanie decyzji na podstawie art. 45 utd. W ocenie strony, okoliczność posiadanego zezwolenia była kluczowa dla bytu zawisłego postępowania gdyż decyzja ministra mogła wywrzeć skutek w postaci konwalidowania braku opłaty. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik [...] Stowarzyszenia [...] popierał skargę i dodatkowo wyjaśnił, że wniosek o wydanie decyzji na podstawie art. 45 utd został przesłany do ministerstwa faksem w dniu 26 października 2006 r. i do dnia rozprawy tj. 18 lipca 2007 r. żadna odpowiedź od organu nie nadeszła. Ponadto podał, że strona wykonywała przedmiotowy przewóz w przeświadczeniu, że zezwolenie udzielone jej w 2001 r. było bezterminowe natomiast z analizy powyższej decyzji wynika jednak, że decyzja była wydana na określony przewóz, w określonym dniu i nie był to dzień kontroli w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne lub procesowe. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana nią w mocy decyzją organu pierwszej instancji nie naruszają zarówno prawa materialnego jak i procesowego – w tym w szczególności art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem Sądu, nakładając na skarżącego: A. z siedzibą w D. (Niemcy) karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych organy inspekcji transportu drogowego obu instancji prawidłowo uznały, że skontrolowanym pojazdem wykonywano transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Z akt postępowania administracyjnego wynika bezspornie, iż w dniu kontroli tj. [...] października 2006 r. skarżący wykonywał przewóz rzeczy w ramach pomocy humanitarnej na co wskazują dokumenty w postaci listy towarowej oraz świadectwa podarunków. Masa całkowita zespołu pojazdów który wykonywał przewóz po drodze krajowej wynosiła ponad 3,5 tony a zatem zgodnie z art. 42 ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz powinien uiścić stosowną opłatę a prawidłowo wypełnioną winietę okazać podczas kontroli, do czego zobowiązany był na mocy art. 87 ww. ustawy. Przepis art. 45 ust. 1 utd wśród wyłączeń od obowiązku uiszczenia opłaty drogowej wymienia przewóz wykonywany m.in. w ramach pomocy humanitarnej. Jednakże zwolnienie, o którym mowa w ww. przepisie nie następuje ex lege ale dopiero w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez ministra właściwego do spraw transportu, na zgodny wniosek przedsiębiorcy i właściwego organu państwowego lub organizacji humanitarnej (art. 45 ust. 2 utd). Tymczasem zarówno w dniu kontroli, jak również w toku postępowania administracyjnego (i sądowego) strona nie przedstawiła decyzji wydanej na podstawie art. 45 ust. 2 utd odnoszącej się do przewozu wykonywanego w dniu [...] października 2006 r. W tym stanie rzeczy nie miał zastosowania przepis art. 45 ust. 1 utd a zatem organ prawidłowo nałożył przedmiotową karę pieniężną. Zwrócenie się przez stronę z wnioskiem o wydanie decyzji na podstawie art. 45 ust. 2 utd nie stanowiło również, wbrew twierdzeniom skargi, zagadnienia wstępnego obligującego organ kontrolny do zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 utd. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się cztery istotne elementy m.in. wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz istnienia zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Wskazana zależność określana jest też jako istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym. W orzecznictwie ową "bezpośredniość" podkreśla się jako wymóg "gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe" (v. uzasadnienie uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r. OPK 14/96, ONSA 1997, nr 1 poz. 11, patrz też: Grzegorz Łaszczyca "Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego" Zakamycze 2005). Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że wskazana przez skarżącego okoliczność nie jest zagadnieniem prejudycjalnym, gdyż nie musiała poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Organ nie może bowiem, zawieszając postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. kierować się przewidywaniami jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji. W niniejszej sprawie w chwili kontroli strona nie posiadała obligatoryjnego dowodu uiszczenia opłaty drogowej ani decyzji o zwolnieniu jej z tego obowiązku. Przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidywały za takie uchybienie karę pieniężną w wysokości 3000 złotych a więc organ administracji miał podstawy do wydania spornej decyzji, co też zgodnie z przepisami uczynił. Uwzględniając powyższe, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a jako nie znajdującą usprawiedliwionych podstaw.