I SA/Wa 651/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] listopada 2006r. Nr [...] o odmowie nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w O. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], utrzymało tę decyzję w mocy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym : Wnioskiem z dnia 5 czerwca 2006r. M. K. wystąpiła o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Decyzją z dnia [...] listopada 2006r. Prezydent Miasta O. odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w O. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta O. stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia wymogów art. 5 ust. I ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2005r. Nr 175, poz. 1459). Po rozpatrzeniu odwołania M. K. od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymało w mocy decyzję o odmowie nieodpłatnego przekształcenia. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w świetle art.5 ust. 1 powołanej ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, daje prawo do nieodpłatnego przekształcenia użytkownikom wieczystym lub ich następców prawnych, którym oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów. Tymczasem przedmiotowa nieruchomość nie została oddana w użytkowanie wieczyste w zamian za wywłaszczenie, ponieważ oddanie w użytkowanie wieczyste nastąpiło na podstawie aktu notarialnego w związku z zawarciem przez K. S. i E. S. ze Spółdzielnią [...] w O. warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości położonej w O. przy ul. [...], na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, pod warunkiem, że PMRN w O. nie wykona prawa pierwokupu. Z przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie wynika, że przez wywłaszczenie należy rozumieć również umowy zawarte w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79), w odróżnieniu od ustawy z dnia 21 sierpnia l997r. o gospodarce nieruchomościami, która w art. 216 ust. 1 wyraźnie wskazuje, że przepisy dotyczące zwrotów nieruchomości należy stosować również w odniesieniu do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ponadto organ wskazał, że nawet gdyby uznać, że w ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zrównuje w prawach osoby wywłaszczone w trybie decyzji administracyjnych oraz osoby pozbawione praw do nieruchomości na mocy umów zawartych w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r., to i tak M. K. nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r., bowiem nie jest ona następcą prawnym byłych właściciel" w rozumieniu powołanego przepisu. Stwierdzić bowiem należy, że nabycie prawa użytkowania wieczystego w drodze określonej czynności prawnej, ma charakter sukcesji syngularnej, a tym samym nie obejmuje przeniesienia praw o charakterze osobistym. Nie powoduje zatem następstwa prawnego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, a jedynie nabycie prawa użytkowania wieczystego, bez wstąpienia w zakres osobistych uprawnień związanych ściśle z dotychczasowym podmiotem tego prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. K. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że nieruchomość oddania w użytkowanie wieczyste w zamian za nieruchomość zbytą w trybie art. 6 powołanej ustawy o zasadach o trybie wywłaszczania nieruchomości mieści się w zakresie pojęcia "w zamian za wywłaszczenie" użytego w art. 5 ust. 1 ustawy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Ponadto brak jest podstaw aby kwestionować następstwo prawne skarżące wynikające z aktu notarialnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa w stopniu skutkującym ich uchyleniem. Stanowisko, że w ustalonym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest prawidłowe. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd podziela w całości zarzut skargi co do nieprawidłowej interpretacji art. 5 w zakresie pojęcia "wywłaszczonej nieruchomości". Z całą pewnością umowy eksprioracyjne zawarte pod przymusem wywłaszczenia w trybie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości należy zaliczyć do "wywłaszczenia" w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 10 lipca 2005 r. Zdaniem Sądu pojęcie "nieruchomość wywłaszczona" obejmuje nieruchomości wywłaszczone w trybie wszystkich dekretów i ustaw wywłaszczeniowych. Interpretując pojęcie nieruchomości wywłaszczonej sięgnąć należy dodatkowo do art. 216 ugn, który rozszerza to pojęcie na nieruchomości przejęte na podstawie innych tytułów. Tym samym użycie sformułowania "w zamian za wywłaszczenie" w dacie oddanie w użytkowanie przedmiotowej nieruchomości (tj. 1965 r.) wymaga wykazania, że prawo do nieruchomości zamiennej zostało przyznane użytkowanie wieczyste na podstawie następujących tytułów prawnych art. 6 lub art. 10 ust. 1-3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ewentualnie w związku z art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Ten warunek w przedmiotowej sprawie został spełniony. Jednak dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy znaczenie ma interpretacja przesłanki podmiotowej zawartej w art. 5 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Mianowicie prawo do nieodpłatnego przekształcenia przysługuje wyłącznie osobie, której nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste jako nieruchomości zamienna oraz je następcą prawnym. Przy czym, jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pojęcie "następcy prawnego" użyte w art. 5 dotyczy tylko wyłącznie spadkobierców, ponieważ jest związane z osobą a nie z prawem użytkowania wieczystego. Poprzez sprzedaż użytkowania wieczystego dotychczasowy użytkownik nie przenosi przecież na następcę tytułu osoby wywłaszczonej. Umowa notarialna sprzedaży, zamiany, darowizny przenosi wyłącznie na nabywcę prawo do nieruchomości, natomiast nie przenosi na nabywcę tytułu "osoby wywłaszczonej". W przedmiotowej sprawie niespornym pozostaje fakt, iż w dniu [...] października 1990 r. zawarty została pomiędzy. następcami prawnymi K. i E. S. a M. K., R. K. i J. K. akt notarialny umowy zamiany i sprzedaży. Powyższą umową D. S. przeniósł na rzecz M. K. należący do niego udział wynoszący [...] części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w O. przy ul. [...] oraz własności budynku mieszkalnego, w zamian za co M. K. przeniosła na jego rzecz należące do niej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (nr nieczytelny) położonego w O. przy ul. [...], zaś A. S. i A. J. należące do nich udziały wynoszące [...] i [...] części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w O., przy ul. [...]. oraz własności budynku mieszkalnego sprzedają J. i R. K. oraz R. K. Cały czas następcami prawnymi w zakresie praw wynikających z wywłaszczenia dokonanego w 1964 r. są wyłącznie spadkobiercy osób wywłaszczonych a nie nabywcy prawa użytkowania nieruchomości od spadkobierców. Reasumując pojęcie "następcy prawnego" użyte w art. 5 ustawy musi być interpretowane następstwo pod tytułem ogólnym, ponieważ przepis ten mówi o pewnej kategorii osób, którym w szczególnych okolicznościach oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste. Jest to zatem następstwo związane z osobą uprawnioną. Czymś innym jest natomiast prawo do odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, które zgodnie z art. 1 tej ustawy nie zawiera ograniczeń Mając powyższe na uwadze - nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi- orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.