II SA/Wa 892/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej - oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], wypowiadającej J. G. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podniósł, że na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] jednostka wojskowa, w której służył skarżący na stanowisku służbowym kierownika [...] uległa przeformowaniu. W wyniku zmian organizacyjno-etatowych stanowisko zajmowane przez J. G. uległo likwidacji i brak było możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. W tej sytuacji Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., wydaną na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.), wypowiedział J. G. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Powyższą decyzję doręczono zainteresowanemu w dniu 28 listopada 2003 r., oficer nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia odwołania, wskutek czego stała się ona ostateczna w administracyjnym toku instancji. W dniu 28 listopada 2003 r. zainteresowany wniósł, na podstawie art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w latach 2001-2006 (Dz. U. Nr 76, poz. 804 z późn. zm.), o skrócenie okresu wypowiedzenia o siedem miesięcy oraz wypłatę z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia, jednorazowego odszkodowania. W związku z powyższym Minister Obrony Narodowej, decyzją nr [...] (pkt 34) z dnia [...] grudnia 2003 r., wydaną dla celów ewidencyjnych, zwolnił mjr. J. G. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł z dniem 31 stycznia 2004 r. do rezerwy, wskutek upływu skróconego na wniosek żołnierza terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez organ wojskowy. W dniu 7 października 2006 r. J. G. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Mając na uwadze powyższe wystąpienie, Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. wszczął postępowanie, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. W dniu [...] grudnia 2006 r. Minister Obrony Narodowej, decyzją nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., w sprawie wypowiedzenia J. G. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Od powyższej decyzji J. G. wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Obrony Narodowej, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku, decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 78 ust. 2 pkt 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, obowiązującej w dacie wydania kwestionowanej decyzji, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy mogło nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową, podlegała rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Wydany rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] lipca 2002 r. był formalnym aktem przeformowania jednostki, powodującym zmniejszenie struktury organizacyjnej i stanowił podstawę do podjęcia działań personalnych zmierzających do przesunięć kadrowych, a w przypadku braku takich możliwości do wypowiadania żołnierzom stosunków służbowych. Zarzuty skarżącego zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczące podjęcia decyzji o wypowiedzeniu stosunku służby przed datą wprowadzenia w życie zmian etatowych w jednostce wojskowej, w której zainteresowany pełnił służbę, organ II instancji uznał za niesłuszne. Decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej skarżący zarzucił jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 6, 7, 8, 9, 10 k.p.a. oraz Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, a także art. 78 ust. 2 pkt 2 wojskowej ustawy pragmatycznej. W ocenie skarżącego organ przedwcześnie dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, podczas gdy stan etatowy jednostki zmniejszył się dopiero w dniu [...] grudnia 2003 r. i w tym dniu miało ulec likwidacji stanowisko służbowe skarżącego. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt. IV SA 1030/97), organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Organ orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, zaś nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Podkreślenia też wymaga, że rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.), na które we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji powoływał się skarżący zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (przykładowo wyrok NSA z 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95 publik. Biuletyn Skargowy 1997/2/26, wyrok SN z 20 czerwca 1995 r., sygn. akt III ARN 22/95, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 490/05 publik. LEX nr196696). Przedmiotem postępowania nadzorczego prowadzonego przez Ministra Obrony Narodowej, wszczętego na wniosek strony, była decyzja Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...] listopada 2003 r. o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z powodu zmniejszenia stanu etatowego jednostki wojskowej i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej w decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. wskazał podstawę prawną wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego, a mianowicie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), zgodnie z którym dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Wymieniona decyzja nie była oparta na przesłance likwidacji zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego, lecz jej podstawą było zmniejszenie stanu etatowego jednostki wojskowej i brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Zmniejszenie stanu etatowego [...] nastąpiło w wyniku rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych w rejonowych bazach materiałowych. Wejście powyższego rozkazu w życie oznaczało przystąpienie do jego wykonywania, w tym także podejmowania personalnych decyzji, których bezpośrednim celem było osiągniecie w zakreślonym w rozkazie terminie, do dnia [...] grudnia 2003 r., stanu założonego przez rozkaz przeformowania jednostki. Dla prawidłowości rozkazów personalnych istotne jest, aby były one wydane najwcześniej z chwilą wejścia w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...], a zatem w dniu [...] lipca 2002 r. W przedmiotowej sprawie wypowiedzenie J. G. służbowego zawodowej służby wojskowej zostało dokonane decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) wynika, że musi istnieć związek przyczynowy między reorganizacją jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego, a wypowiedzeniem żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego i taki związek w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie występuje. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2001 r., w sprawie sygn. akt II SA 2673/00 (Lex nr 77681), wypowiedzenia stosunku służbowego można zatem dokonać w trakcie likwidacji lub zmniejszenia jej stanu etatowego, a nie tylko po zakończeniu tych procedur. Analizując ten aspekt sprawy, Sąd podziela trafność argumentacji organu zawartej w uzasadnieniu decyzji i w odpowiedzi na skargę, w której organ wskazuje na wielopłaszczyznowość procesu przeformowania. Trzeba tu wyróżnić płaszczyznę organizacyjną, personalną, lokalową i techniczną. Dlatego też rozkaz o przeformowaniu określa zarówno początek, jak i koniec tego procesu. W rozpoznawanej sprawie należało przyjąć, wbrew zarzutom skarżącego, że prowadzone w stosunku do niego czynności prawne i kadrowe oparte były na umocowaniu prawnym. W związku z tym wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa należało uznać za nieuzasadniony, bowiem organy orzekające w sprawie dokonały właściwej analizy całości sprawy i prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności przedmiotowego wypowiedzenia. Wskazać ponadto należy, że decyzja wydana została przez właściwy organ, skierowano ją do właściwej strony postępowania, opiera się ona na istniejącej podstawie prawnej (przy jej wydaniu nie doszło do rażącego naruszenia prawa), nadaje się do wykonania, a jej wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zawiera także wad powodujących jej nieważność z mocy przepisów prawa. Wymaga podkreślenia, że jedynie wady tkwiące w samej decyzji dają podstawę do zastosowania powyższej regulacji. W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne. Istnienie jednostkowych decyzji odmiennie traktujących innych żołnierzy, jak podaje skarżący, przy identycznym stanie faktycznym, nie uzasadnia zarzutu nierównego traktowania obywateli. Sąd nie bada zasadności decyzji dotyczącej innego oficera i nie może ocenić, czy decyzja ta jest prawidłowa. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.