III SAB/Wa 8/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, , po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie wniosku o zwrot podatku od towarów i usług postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić S. sp. z o.o. z siedzibą w W. uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł (sto złotych). S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (Skarżąca) w deklaracjach podatkowych VAT-7 za maj oraz czerwiec 2006 r. wykazała kwoty podatku od towarów i usług do zwrotu na jej rachunek bankowy. Dwoma postanowieniami z dnia ... lipca 2006 r. oraz z dnia ... lipca 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przedłużył termin zwrotu podatku do zakończenia postępowania wyjaśniającego. Postanowieniem z dnia ... sierpnia 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w zakresie określenia prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 2006 r. Termin zakończenia tego postępowania był następnie przez organ kilkakrotnie przedłużany. Pismem z dnia ... października 2006 r. Spółka, powołując się na art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: K.p.a.), złożyła skargę na przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy przez pracowników urzędu skarbowego W. Wskazała, iż brak dokonania zwrotu podatku uniemożliwia dalszą działalność Spółki. Pismem z dnia ... listopada 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 237 § 3 K.p.a. poinformował stronę o uznaniu wniesionej przez nią skargi za bezzasadną. Wyjaśnił jednocześnie, iż organ podatkowy w niniejszej sprawie nie działał w sposób przewlekły oraz biurokratyczny - poinformował bowiem stronę o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania (mając na uwadze wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy), spełniając tym samym wymogi określone w art. 139 oraz art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.). Pismem z dnia ... lutego 2007 r. Skarżąca, działając przez pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie braku dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za maj oraz czerwiec 2006 r. Przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz wskazała, że dotychczas przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie uzasadniało tak dużej zwłoki w zwrocie podatku. Również prowadzone przez Urząd Kontroli Skarbowej w W. postępowanie podatkowe nie ma bezpośredniego związku ze zwrotem pieniędzy podatnika. W opinii strony dotychczasowe działania Naczelnika Urzędu Skarbowego mają na celu odwleczenie w czasie momentu dokonania zwrotu wykazanego przez nią podatku. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał skargę za bezzasadną. Stwierdził, iż dotychczas przeprowadzone przez organ czynności miały na celu dokładnie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, zgodnie z treścią § 2 tegoż przepisu, rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zarówno w doktrynie (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 140; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 87-88) jak i w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 18 marca 2005 r. OSK 1209/04, niepubl.; postanowienie NSA z 6 lipca 2006 r. I OSK 480/06, LEX 188512; postanowienie NSA z 14 lutego 2006 r. I FSK 588/05, LEX 193106) przyjmuje się, iż w przypadku skarg na bezczynność organów administracji publicznej, poprzez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć – w zależności od rodzaju postępowania – bądź to wniesienie przez stronę zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie (postępowanie administracyjne – art. 37 § 1 K.p.a.), bądź też ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie (postępowanie podatkowe – art. 141 § 1 O.p.). Powyższy pogląd Sąd w pełni podziela. W wyniku wniesienia wskazanych wyżej środków prawnych organ je rozpoznający uznając je za zasadne, wyznacza organowi rozpoznającemu sprawę dodatkowy termin jej załatwienia oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości (art. 37 § 2 K.p.a. oraz art. 141 § 2 O.p.). Zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. oraz ponaglenie z art. 141 § 1 O.p. należą do środków zaskarżenia wymienionych w art. 52 § 2 P.p.s.a. (zob. m.in. przywołane wcześniej postanowienie NSA z 14 lutego 2006 r. oraz powołana tam literatura). W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, iż w sprawach prowadzonych w postępowaniu podatkowym podatnik, który nie uzyskał oczekiwanego rozstrzygnięcia organu podatkowego zobligowany jest - przed złożeniem skargi do sądu na bezczynność - do wniesienia, zgodnie z dyspozycją art. 141 § 1 O.p. ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Jeżeli podejmie określone w cyt. przepisie działania, to znaczy wystąpi z ponagleniem do organu wyższego stopnia, a organ ten ustosunkuje się do tego wystąpienia albo też organ zobowiązany do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie nie dochowa tego terminu, wówczas dopiero stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu, który zobowiązany jest do rozpatrzenia sprawy. Jeżeli natomiast strona wniesie skargę na bezczynność bez uprzedniego składania ponaglenia, skarga ta musi zostać uznana za niedopuszczalną z uwagi na jej przedwczesność. Analizując akta niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia w postępowaniu podatkowym, tj. nie wniosła ponaglenia na niezałatwienie w terminie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. sprawy zwrotu podatku od towarów i usług. To natomiast prowadzi do konkluzji, iż wniesiona skarga na bezczynność jest przedwczesna. Bez znaczenia w powyższym kontekście pozostaje okoliczność wniesienia przez Spółkę - w trybie art. 227 K.p.a. - skargi z dnia 11 października 2006 r. Nie mogła ona bowiem zostać w żadnym wypadku uznana za pełniąca funkcję koniecznego w niniejszej sprawie ponaglenia. Ponaglenie oraz skarga z art. 227 K.p.a. stanowią odmienne środki przewidziane przez przepisy procedury administracyjnej i w żadnym przypadku nie mogą być ze sobą utożsamiane. Różnicują je m.in. forma ich załatwienia (postanowieniem w przypadku ponaglenia; czynnością materialno-techniczną zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi w przypadku skargi), funkcja jaką pełnią (dążenie przez stronę konkretnego postępowania do uzyskania określonego działania organu w przypadku ponaglenia; zasygnalizowanie nieprawidłowości w działaniu organu w przypadku skargi) czy też katalog podmiotów uprawnionych do ich wniesienia (strona konkretnego postępowania administracyjnego w przypadku ponaglenia; każdy kto działa w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą w przypadku skargi). Skarżąca wyraźnie zaznaczyła, iż skargę wnosi na podstawie art. 227 K.p.a. na przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy przez pracowników urzędu skarbowego, nie wspomniała natomiast ani słowem o odpowiednich przepisach Ordynacji podatkowej. Sam natomiast fakt, iż w skardze wskazywała na przewlekłe załatwianie sprawy przez organ pierwszej instancji nie stanowi w opinii Sądu wystarczającego uzasadnienia do przyjęcia, iż skarga ta mogła zostać uznana za ponaglenie w rozumieniu art. 141 O.p. W związku z powyższym Sąd stwierdził, iż skarga z dnia 2 lutego 2007 r. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. została wniesiona przez Skarżącą przedwcześnie, tj. przed wyczerpaniem przysługujących jej środków zaskarżenia. Jako taka natomiast, musiała zostać uznana za niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. W myśl natomiast art. 58 § 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym Sąd, działając na podstawie powołanego wyżej art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.