II SA/Go 448/07

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-08-30

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Maria Bohdanowicz, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który nakazuje odprowadzanie ścieków do oczyszczalni miejskiej, dopuszcza budowę przydomowej oczyszczalni ścieków w sytuacji braku kanalizacji miejskiej?
Ratio decidendi
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który nakazuje odprowadzanie ścieków do oczyszczalni miejskiej, musi być bezwzględnie przestrzegany. Nawet jeśli plan nie przewiduje budowy kanalizacji sanitarnej, dopuszcza on gromadzenie nieczystości w szczelnych zbiornikach i ich wywóz do oczyszczalni. Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, która odprowadza oczyszczoną wodę do gruntu, jest sprzeczna z takim planem, ponieważ pozostawia nieczystości na terenie nieruchomości, niezależnie od jakości procesu oczyszczania.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosili zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Starosta zgłosił sprzeciw, uznając, że budowa narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który nakazuje odprowadzanie ścieków do oczyszczalni miejskiej. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i twierdząc, że przydomowa oczyszczalnia jest ekologiczna i zgodna z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.),, Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Kamila Karwatowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi W.W., R.W. na decyzję Wojewody o z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia [...] lutego 2007 r. R.W. na podstawie art. 29 ust.1 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm./ zawiadomił Starostę o zamiarze budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie działki nr [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. Starosta na podstawie art.30 ust.6 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru budowy obiektu budowlanego skarżącego sprecyzowanego w zgłoszeniu. W uzasadnieniu organ podał, że działka Nr [...] znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwalą nr XI/56/99 Rady Gminy z dnia [...] listopada 1999r. Zgodnie z § 3 ust.6 pkt.2 uchwały ścieki sanitarne i wody deszczowe należy odprowadzać do oczyszczalni a nie do ziemi. Zatem do czasu realizacji systemów kanalizacji sanitarnej dopuszcza się gromadzenie ścieków w przydomowych szczelnych zbiornikach na ścieki sanitarne. Zatem w ocenie organu budowa przydomowej oczyszczalni ścieków objęta zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości. Odwołanie od tej decyzji wnieśli W. i R.W.. W sprawie przystąpienia do wykonywania robót budowlanych obejmujących budowę przydomowej oczyszczalni ścieków z rozsączaniem wody do gruntu o wydajności do 5 m3/d zlokalizowanej na działce nr [...] poddali że ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /Dz. U. Nr 132 poz. 622/ w rozdziale III wyraźnie wskazuje, iż istnieje konieczność przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji. W przypadku braku kanalizacji ścieki winny trafiać do zbiorników bezodpływowych lub oczyszczalni przydomowych. Ponadto ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości [...] nie zakazują budowy przydomowych oczyszczalni ścieków oraz brak jest mowy o budowie sieci kanalizacyjnej. Wojewoda decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla we wsi [...] przyjętego uchwałą nr XI/56/99 Rady Gminy w dniu [...] listopada 1999 r. obejmującego m.in. teren działki nr [...] wynika jednoznacznie, że ścieki sanitarne i wody deszczowe należy odprowadzać do oczyszczalni miejskiej zlokalizowanej poza granica planu w miejscowości [...]. Oznacza to, że nie jest możliwy inny sposób odprowadzania ścieków niż ten, który określa miejscowy plan, a organ wydający pozwolenia na budowę jest związany z ustaleniami planu i niedopuszczalne jest wydanie pozwolenia na budowę niezgodnie z tymi ustaleniami. Nadto zgodnie z § 26 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych ,jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm./ działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. W razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjne działka może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m na dobę. Zatem w przedmiotowej sprawie ze względu na brak możliwości przyłączenia działki nr [...] do sieci kanalizacyjnej oraz biorąc pod uwagę warunki określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej w rejonie omawianej działki dopuszczalne jest jedynie gromadzenie ścieków w szczelnym zbiorniku bezodpływowym na nieczystości ciekłe i wywożenie ich następnie do miejskiej oczyszczalni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. i R.W. zarzucili decyzjom: - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art.30 ust.1 pkt.6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego, - postanowień uchwały Nr XI/56/99 Rady Gminy z dnia [...] listopada 1999 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla we wsi [...] – w szczególności § 3 ust.6 pkt.2 ppkt. a, - zapisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75 poz.690 z 2003 r./ w szczególności § 26 ust. 3 przez przyjęcie, że budowa planowanej przez skarżących i objętej ich zgłoszeniem z 14 lutego 2007 r. przydomowej oczyszczalni ścieków narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62 poz.672 ze zm./ oraz interesu prawnego skarżących przez to, że zaskarżone decyzje pozbawiają skarżących możliwości normalnego bytowania w należącej do nich posesji o przeznaczeniu mieszkalnym przez uniemożliwienie im godnego z prawem i ekologicznego pozbywania się ścieków z tej nieruchomości i wniósł o stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych decyzji z powodu ich wydania z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący zarzucają brak przekonywujących argumentów po stronie organów, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe tego planu nie narusza. Wszak funkcja przydomowej oczyszczalni ścieków i takiego szczelnego zbiornika jest identyczna. Każde z tych urządzeń zapobiega temu, aby nieczystości nie przedostawały się do ziemi – o czym wyraźnie stanowi § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. Nr 75 poz.690/. Stąd twierdzenie, że ścieki będą odprowadzane przydomowej oczyszczalni do ziemi świadczy o tym, że oba organy nie są rozeznane w działaniu tego rodzaju obiektów umożliwiających pozbywanie się nieczystości z budynków mieszkalnych. Miałoby to miejsce, gdyby proponowana przez skarżących oczyszczalnia nie spełniała wymogów technicznych dla tego rodzaju urządzeń, ale tak nie jest czego dowodzi projekt budowlany oczyszczalni. Zgodnie z tym projektem do ziemi będą odprowadzane nie ścieki, lecz oczyszczona woda. Rozwiązanie to jest bardzo ekologiczne, zgodne z wymaganiami unii europejskiej. W ocenie skarżących nie może być tak, że gmina, na której ciąży obowiązek – w myśl ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – podłączenia posesji skarżących poprzez sieć kanalizacyjna do komunalnej oczyszczalni ścieków, nie tylko, że z tego obowiązku się nie wywiązuje, ale nadto – i to wbrew prawu – utrudnia skarżącym postawienie i uruchomienie własnej oczyszczalni ścieków, spełniającej wszystkie wymogi techniczne przewidziane dla tego rodzaju obiektów ekologicznych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoją argumentację wyrażoną w uzasadnieniu decyzji jako organu II instancji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest niezasadna. Zauważyć należy, iż zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80 poz. 717/ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa politykę przestrzenną gminy oraz lokalnych zasad gospodarowania przestrzennego, a uchwała Rady Gminy w tym przedmiocie stanowi prawo miejscowe. Prawo to zatem uwzględnia – wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury i wiążąco wpływa na sytuację prawną właścicieli, czy użytkowników wieczystych gruntów. Dokonując zatem analizy uchwały Nr XI/56/99 Rady Gminy z dnia [...] listopada 1999 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla we wsi [...] opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa z 2000 r. Nr 3 poz.34, a w szczególności § 3 ust.6 pkt.2 ppkt a, który to ustanawia nakaz, iż ścieki sanitarne i wody deszczowe odprowadzane są do oczyszczalni miejskiej zlokalizowanej poza granicą planu w miejscowości [...], należy stwierdzić, iż - "nakazowi tego przepisu prawa miejscowego muszą podporządkować się organy państwa jak i inwestorzy zamierzający na terenie objętym planem podejmować stosowne przedsięwzięcia budowlane. To postanowienie planu zagospodarowania przestrzennego nie budzi istotnych wątpliwości interpretacyjnych. Wprawdzie sama czynność "odprowadzania" mogłaby nasuwać skojarzenie z działaniem stałym za pośrednictwem połączenia kanalizacyjnego z gospodarstwem domowym. Pojęcie to jednakże jest na tyle pojemne, że pomieścić może w sobie, obok tego także inne rozwiązanie praktyczne jak chociażby przemieszczanie nieczystości ze zbiornika bezodpływowego do oczyszczalni w czasie gdy kanalizacja sanitarna nie została jeszcze wykonana." Nie można do tego zgodzić się z wyrażonym w skardze poglądem stron, iż plan nie sprzeciwia się wyborowi między zbiornikiem bezodpływowym a oczyszczalnią ścieków usytuowaną obok domu. Wręcz przeciwnie – takie wnioskowanie jest wykluczone ze względu na treść cytowanego § 3 ust.6 pkt.2 ppkt.a. Nie można bowiem godzić się by to, co plan bezwarunkowo nakazuje usuwać, pozostawało na terenie nieruchomości nim objętej i to bez względu na jakość procesu utylizacyjnego, jakiemu nieczystości zostają poddane w przydomowej oczyszczalni. Tym bardziej, iż plan nie przewiduje żadnej innej alternatywy, w szczególności w postaci zatrzymywania nieczystości w przydomowej oczyszczalni i poddawania ich stosownemu procesowi. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 981/06. Jednocześnie Sąd nie podzielił poglądu skarżących, iż możliwość wyboru pomiędzy bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości lub przydomową oczyszczalnia ścieków daje art.5 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości w gminach /Dz. U. Nr 132 poz.622/ w sytuacji, gdy strony posiadają ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego wraz z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości. Bez zmiany tej decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości, na pozwolenie budowy domu mieszkalnego wraz z oczyszczalnią ścieków, brak jest podstaw prawnych dla wydania zgodnego z oczekiwaniem skarżących orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Te zatem okoliczności zadecydowały, iż na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 152 poz.1270/ skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło