I SA/Wa 800/07
WyrokWSA w Warszawie2007-08-30
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu może zostać utrzymane w mocy, jeśli organ błędnie uznał postępowanie o dział spadku za zagadnienie wstępne, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienia organów administracyjnych, stwierdzając, że organy błędnie oceniły, iż zakończenie postępowania o dział spadku stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Sąd uznał, że związek przyczynowy między tymi postępowaniami nie został wykazany, a postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest wystarczające do ustalenia kręgu spadkobierców.Stan faktyczny
Skarżąca S. W. wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania dotyczącego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie wniosku z 1948 r. Organy administracyjne odmówiły podjęcia postępowania, uznając, że sprawa działu spadku po W. W. stanowi zagadnienie wstępne. Skarżąca zarzuciła, że postępowanie o dział spadku nie jest powiązane z kwestiami rozliczeń między spadkobiercami i prawem własności lokalu, a zawieszone postępowanie jest odrębne. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. o odmowie podjęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzające je postanowienia Prezydenta W. i Burmistrza Gminy W., a także stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] i postanowienie Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] o odmowie podjęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z 18 listopada 1948 r. w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu – zawieszonego postanowieniem Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lipca 2001 r.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podało, że wnioskiem z 7 stycznia 2006 r. S. W. wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując, że prowadzone w sądzie postępowanie dotyczy działu spadku po W. W. odnośnie lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W., a nie praw i roszczeń do działki. Zatem sprawa działu spadku nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Postanowieniem z [...] marca 2006 r. Prezydent W. odmówił podjęcia postępowania dotyczącego wniosku z 18 listopada 1948 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia S. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że podziela w pełni stanowisko organu pierwszej instancji, że prawa i roszczenia do gruntu przy ul. [...], wynikające z przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) są nierozerwalnie związane z własnością lokali mieszczących się w budynku. Spadkobiercom W. W. przysługuje prawo własności odpowiednich części budynku wraz z udziałami w prawach i roszczeniach do gruntu. Jeśli sprawa działu spadku dotyczy zniesienia współwłasności lokalu nr [...], to dotyczy ona jednocześnie działu spadku w zakresie własności części wspólnych budynku i roszczeń do gruntu. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania, bowiem w sprawie występuje zagadnienie wstępne polegające na konieczności zakończenia postępowania o dział spadku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. W. wniosła o uchylenie postanowienia SKO w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. i podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem z [...] lipca 2001 r. Zdaniem skarżącej nie mogą ostać się ustalenia organu, iż kwestia działu spadku stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. , gdyż niniejsza sprawa nie jest powiązana z kwestiami rozliczeń między spadkobiercami i prawem własności lokalu. Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych W. W. nie musi odzwierciedlać ich faktycznego udziału w lokalu. Należy uznać, że zawieszone postępowanie jest odrębne od kwestii działu spadku dotyczącej lokalu.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przepis arat. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przewiduje obligatoryjne zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem tym rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jest to poza tym zagadnienie otwarte, tzn., nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie prawnej uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek – postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd a ponadto zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Wynika z tego, że obok ustalenia, że postępowanie jest w toku i że zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, organ jest obowiązany ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenia postępowania.
W niniejszej sprawie nie został wykazany związek przyczynowy pomiędzy postępowaniem prowadzonym w trybie przepisów dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy i postępowaniem o dział spadku.
Orzekające w sprawie organy błędnie oceniły, że dopiero zakończenie postępowania o dział spadku umożliwi prowadzenie postępowania z wniosku z 18 listopada 1948 r. i pominęły, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 1987 r. sygn. akt [...], z którego wynika, że spadek po W. W. nabyli: żona S. W. oraz dzieci A. W., A. W. i E. W. To postanowienie jest wystarczające do ustalenia osób, na rzecz których nastąpi ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie praw do gruntu. Orzeczenie w kwestii działu spadku nie ma związku z rozpatrzeniem wniosku z 1948 r. Dział spadku jest kwestią wtórną w stosunku do postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, określającego krąg uprawnionych do dziedziczenia. Innymi słowy ewentualne ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz wykazanych spadkobierców W. W.o i następców prawnych S. R. nie jest zależne od zakończenia postępowania w sprawie działu spadku, które tym samym nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dlatego też Sąd na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił również postanowienie Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lipca 2001 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku dekretowego z 1948 r. Kwestia uprawnień do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] nie ma związku z uprawnieniami wynikającymi z art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło