VI SA/Wa 1068/07

WyrokWSA w Warszawie2007-08-30

Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Stanisław Gronowski, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie strony, jeśli nie zbadał kwestii zachowania terminu do jego wniesienia, a doręczenie decyzji organu pierwszej instancji mogło nastąpić z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących fikcji doręczenia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. i art. 44 k.p.a., nie badając prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji i nie wyjaśniając, dlaczego nie zastosował fikcji doręczenia mimo spełnienia przesłanek. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Skutkuje to uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. Powodem cofnięcia pozwolenia było podejrzenie popełnienia przestępstw przeciwko mieniu oraz nieprzedłożenie obligatoryjnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP, błędy w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie zasady domniemania niewinności. Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji i stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Krzysztof Wierzbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu Komendant Główny Policji (dalej KGP) decyzją z dnia [...]kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2006 r., którą organ ten, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 4 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął A. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, przyznane na mocy decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]sierpnia 1999 r. W świetle powołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 tej ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji stanowi, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 ustawy tj. wydawanych przez upoważnionych – lekarza i psychologa i stwierdzających, że osoba badana nie należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. Stosownie natomiast do art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni (...) następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jak wynika z akt sprawy A. S. jest podejrzany m.in. o trzykrotne popełnienie przestępstwa oszustwa, tj. czyny skierowane przeciwko mieniu i jako osoba podejrzana o popełnienie tych przestępstw nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości oraz budzi obawy, że broni może użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto, A. .S. nie przedłożył obligatoryjnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2006 r. została trzykrotnie wysyłana stronie: - w dniu 1 grudnia 2006 r., dwukrotnie awizowana, została zwrócona organowi, - w dniu 4 stycznia 2007 r. również dwukrotnie awizowana została zwrócona organowi, - w dniu 6 lutego 2007 r., którą A. S. odebrał w dniu 22 lutego 2007 r. Z decyzją organu pierwszej instancji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni nie zgodził się skarżący i w dniu 6 marca 2007 r. złożył osobiście, w siedzibie organu I instancji, odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Organ odwoławczy - KGP rozpoznał złożone odwołanie akceptując stanowisko organu I instancji i wskazał, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma charakter obligatoryjny, determinując sposób rozstrzygnięcia sprawy. Według organu odwoławczego, przepis ten nie wyłącza możliwości cofnięcia pozwolenia na broń osobie, która popełniła przestępstwo, już na etapie postępowania karnego. Obawa użycia broni niezgodnie z przepisami prawa wynika z faktu, iż A.S. jest podejrzany o popełnienie czynów przeciwko mieniu z art. 258 § 1, art. 286 § 1, art. 18 § 2 k.k. i jako taki nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości, co uzasadnia obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Ponadto, A.S. jako posiadacz pozwolenia na broń, nie wykonał ciążącego na nim obowiązku przedkładania właściwemu organowi Policji co 5 lat orzeczeń lekarskich i psychologicznych potwierdzających zdolność dysponowania bronią. A. S.zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Postawił organowi zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP oraz błędy w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, jakoby istniała w stosunku do niego realna obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego oraz uznanie, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie ma zastosowania zasada domniemania niewinności. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi prezentując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż wskazał skarżący. Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co wynika z art. 7 k.p.a. Warunkiem skuteczności odwołania jest zachowanie terminu. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) (por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz C.H. BECK Warszawa 2005, s. 591 i nast.). Komendant Główny Policji nie przeprowadził czynności w postępowaniu wstępnym mające na celu ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, nie zbadał kwestii zachowania przez odwołującego się terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Rozpoznał złożone odwołanie uznając, iż odwołanie z dnia 6 marca 2007 r. zostało złożone z zachowaniem terminu liczonym od dnia doręczenia skarżącemu decyzji w dniu 22 lutego 2007 r. Jak wynika z akt sprawy (karta 69) decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2006 r. dwukrotnie awizowana (4 grudnia 2006 r. i 11 grudnia 2006 r.) została zwrócona temu organowi, który ponownie wysłał decyzję A. S. w dniu 4 stycznia 2007 r. Przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji powtórnie przesłana stronie, również dwukrotnie awizowana (8 stycznia 2007 r. i 15 stycznia 2007 r.), z adnotacją placówki pocztowej o przyczynie niemożności doręczenia przesyłki adresatowi została zwrócona organowi. Decyzja - wysłana po raz trzeci - została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 22 lutego 2007 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru (karta 73). Zgodnie z art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Z art. 42 § 1 oraz art. 43 k.p.a. wynika natomiast, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Samo awizowanie przesyłki poleconej nie może być uznane za równoznaczne z wypełnieniem obowiązków określonych w art. 44 k.p.a. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 stycznia 1999 r. (sygn. akt I SA/Lu 1396/97) oraz Sąd Najwyższy w wyroku z 22 lutego 2001 r. (sygn. akt III RN 70/00, OSNP 2001/19/574). W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego nie uznał stosownie do art. 44 k.p.a., iż decyzja wysłana po raz drugi, zawierająca niezbędne informacje placówki pocztowej o przyczynie pozostawienia "awizo" została doręczona skarżącemu na zasadzie fikcji prawnej doręczenia. Na pierwszej zwróconej przesyłce brak jest informacji placówki pocztowej o przyczynie niemożności doręczenie, natomiast na drugiej wskazano już przyczynę niemożności doręczenia. Jak wyżej wskazano, organ nie wyjaśnił, dlaczego uznał to doręczenie za nieskuteczne i wysłał decyzję po raz trzeci, nie uzasadnił, dlaczego przyjął, iż skarżący otrzymał decyzję dopiero po trzecim doręczeniu, tj. w dniu 22 lutego 2007 r. Sąd uznał, że naruszenie wyżej wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co skutkuje uwzględnieniem skargi, gdyż może rzutować na formę prawną rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja podlega uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 litera c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło