IV SA/Wa 997/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy finansowej za przetworzenie jaj wylęgowych kur nieśnych -oddala skargę- UZASADNIENIE: Po rozpatrzeniu wniosku P. K. z dnia [...] grudnia 2006 roku nr. [...], na podstawie art. 14 ust. 6 Ustawy z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 roku, Nr 208, poz. 1541) Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją nr [...] odmówił wnioskodawcy udzielenia pomocy finansowej za przetworzenie jaj wylęgowych kur nieśnych. W uzasadnieniu niniejszej decyzji Prezes Agencji Rynku Rolnego wskazał, iż załączone do wniosku P. K. kserokopie faktur i rachunku numer [...] nie potwierdzają spełnienia przez wnioskodawcę warunków do udzielenia pomocy, albowiem, po pierwsze, nie dokumentują sprzedaży jaj wylęgowych kurzych. Po drugie zaś, nie potwierdzają one faktu, iż jaja sprzedane zostały w celu przetworzenia. Jak podkreślił Prezes Agencji Rynku Rolnego w dalszej części uzasadnienia decyzji [...], jaja sprzedawane przez wnioskodawcę nie były, wbrew wymaganiom określonym w treści rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 listopada 2006 roku (Dz. U. Nr 208, poz. 1543) jajami wylęgowymi kurzymi, gdyż symbol znajdujący się na nich (PKWiU "01.24.20-00.12" lub symbol "10.22.13") wskazuje, iż są to jaja kurze świeże konsumpcyjne. Ponadto, jak wskazał organ I instancji, nabywcą jaj była A. Sp. z o. o., która, jak wynika z treści faktur zakupiła od P. K. jaja z przeznaczeniem do prowadzonych przez siebie sklepów spożywczych w Z., co w ocenie organu świadczy o tym, że jaja te nie zostały przeznaczone do przetwórstwa, a do sprzedaży detalicznej, czego dodatkowym potwierdzeniem jest fakt, iż były one sprzedawane w opakowaniach po 6 lub 10 sztuk. W dniu 17 lutego 2007 roku P. K. wniósł do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołanie od wyżej wymienionej decyzji. W treści odwołania P. K. wskazał, po pierwsze, iż na gruncie mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia, nie ma znaczenia okoliczność, jaką terminologią posłużono się na fakturach przy sprzedaży jaj wylęgowych. Po drugie, że rozporządzenie to nie definiuje terminu "przetworzenie", a tym samym - zdaniem skarżącego, obejmuje ono wszystkie przypadki przeznaczenia jaj wylęgowych poza wylęgiem. Po rozpatrzeniu odwołania P. K., organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), w związku z art. 13 ust. 2 pkt. 2 i art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 208, poz. 1541) oraz art. 7 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. nr 42, poz. 386 z późn. zm.) decyzją [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zarzut strony jest bezpodstawny, albowiem A. Sp. z o. o. nie prowadzi działalności w zakresie przetwórstwa jaj, a to stanowi warunek konieczny uzyskania pomocy. Zgodnie z treścią załączonych do wniosku faktur, sprzedawane przez stronę jaja trafiały do sprzedaży detalicznej w prowadzonych przez nabywcę sklepach spożywczych na terenie Z.. Konkludując, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, iż wyżej opisane fakty nie kwalifikują strony do objęcia pomocą z tytułu nadzwyczajnych środków wsparcia rynku w sektorze drobiu i jaj. Na powyższą decyzję skargę wniósł P. K., podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 13 ust. 2 pkt. 2 i art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych (Dz. U. Nr 208, poz. 1541). W uzasadnieniu skargi, P. K. wskazał, że warunkiem uzyskania pomocy finansowej jest sprzedaż jaj kurzych wylęgowych jako jaj kurzych nie z przeznaczeniem do celów wylęgowych, lecz w sytuacji przymusowej - w celu przetworzenia, przy czym ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "przetworzenia". Dalej, skarżący podniósł, że sprzedaż jaj wylęgowych polegająca na wprowadzeniu ich do obrotu, którego ostatnią fazą jest wykorzystanie ich w celach spożywczych, jest sprzedażą w celu przetworzenia. Zdaniem skarżącego udzielenie pomocy finansowej nie jest zależne od zastosowania określonego miana z klasyfikacji wyrobów i usług, na którego zastosowanie rolnik nie miał wpływu. Ponadto, skarżący zarzucił organowi II instancji, że nie odniósł się on do żadnego z argumentów zawartych w odwołaniu, nie wyjaśnił pojęcia "przetworzenie", nie przedstawił podstaw, w świetle których sprzedaż w celu przetworzenia miałaby się uosabiać wyłącznie w pierwszej fazie obrotu, a skonstatował jedynie, że jeden z nabywców, który kupił od niego jaja, nie prowadzi działalności w zakresie przetwórstwa jaj. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu tejże odpowiedzi, wskazał, że strona nie spełniła jednego z warunków udzielenia pomocy finansowej. Odnosząc się do kwestii nazewnictwa użytego na fakturach VAT potwierdzających sprzedaż jaj, organ podniósł, że określenie "jaja kurze" lub "jaja" mogło zostać przyjęte na życzenie odbiorców jaj, co jego, zdaniem jest zgodne z regulacjami wspólnotowymi, a w szczególności z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 1907/90 z dnia 26 czerwca 1990 roku w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do jaj (Dz. U. L 173 z 6.7.1990, s. 5 - 11) i na podstawie tych faktur strona mogłaby ewentualnie uzyskać pomoc, o którą wnioskowała. W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi na skargę, organ podkreślił doniosłość przesłanki, zgodnie z którą pomoc przysługuje za przetworzenie jaj w celach spożywczych lub niespożywczych, a nie za wprowadzenie ich do obrotu. Odnosząc się do definicji "przetworzenia" organ II instancji przytoczył definicję Słownika języka polskiego, który mówi, że przetwarzaniem jest przerabianie, zmienianie czegoś, nadanie mu innego kształtu, wyglądu, postaci i formy. Dlatego też, w opinii organu, w przypadku sprzedaży jaj placówkom handlowo - usługowym (np. sklepom lub hurtowniom), które następnie oferują te jaja do dalszej sprzedaży, nie można mówić o przetworzeniu, a jedynie o wprowadzeniu do obrotu, a za takie działanie, zdaniem organu, pomoc nie przysługuje. Co do zarzutu skarżącego dotyczącego powierzchownego zbadania okoliczności faktycznych sprawy, wskazał, że z analiz zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wszystkie załączone do wniosku kserokopie faktur sprzedaży jaj jako nabywcę wskazują Spółkę A. Na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 roku, skarżący poparł skargę i oświadczył, że oprócz spółki A., sprzedawał jaja także przedsiębiorstwu PPHU K. w P., wskazując jednocześnie, iż przedsiębiorstwo to zajmuje się zarówno produkcją jaj, jak i handlem i nie jest to przedsiębiorstwo o charakterze przetwórczym. Pełnomocnicy organu wnieśli o oddalenie skargi. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 listopada 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków, sposobu i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu nadzwyczajnych środków wsparcia rynku (Dz. U. nr 208, poz. 1543), dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków niezbędnych do udzielenia pomocy są: a) zaświadczenie potwierdzające dokonanie wpisu zwierząt, od których pochodzą jaja wylęgowe wymienione w art. 13 ust. 2 pkt. 2 ustawy, do księgi rejestru zwierząt hodowlanych, wydane przez podmiot prowadzący księgę lub rejestr tych zwierząt na podstawie przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, b) kserokopie faktur potwierdzających sprzedaż jaj wylęgowych do przetworzenia, potwierdzone przez wnioskodawcę za zgodność z oryginałem własnoręcznym czytelnym podpisem, c) oświadczenie wnioskodawcy, że jaja wylęgowe sprzedane w celu przetworzenia pochodzą od kur mięsnych lub nieśnych. W stanie faktycznym, będącym przedmiotem oceny w przedmiotowej sprawie, punkt sporny stanowiła przesłanka określona w punkcie b) przytoczonego powyżej rozporządzenia. W związku z powyższym, kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało ustalenie, czy jaja wprowadzane przez skarżącego do obrotu zostały wprowadzone celem przetworzenia. Zgodnie z treścią ustępu 4 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) NR 1010/2006 z dnia 3 lipca 2006 roku dotyczącego niektórych nadzwyczajnych środków wsparcia rynku w sektorze jaj i drobiu w niektórych państwach członkowskich (Dz. U. UE L z dnia 4 lipca 2006 roku), wyprodukowane jaja wylęgowe przetworzone na przetwory jajeczne muszą podlegać rekompensacie. Art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 21 listopada 2006 r.) stanowi, że pomoc przysługuje za przetworzenie w celach spożywczych lub niespożywczych jaj wylęgowych kur mięsnych lub kur nieśnych zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1010/2006 i na warunkach określonych w tym przepisie. Wydane na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 208, poz. 1541) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 listopada 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków, sposobu i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu nadzwyczajnych środków wsparcia rynku (Dz. U. nr 208, poz. 1543) ["Rozporządzenie"] nie definiuje "przetworzenia". Kluczowym dla oceny skargi P. K. jest więc - co już podkreślono wyżej odniesienie się do pojęcia "przetworzenie" jaj. Zgodnie z zasadami wykładni prawa, w pierwszej kolejności należy posłużyć się wykładnią językową. Słownik języka polskiego PWN definiuje przetworzenie jako zmianę czegoś, nadanie innego kształtu, wyglądu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wykładnia językowa nie budzi wątpliwości. Dlatego też, w świetle dotychczasowych rozważań, w pełni uprawnionym jest twierdzenie, że warunkiem uzyskania pomocy jest sprzedaż jaj wylęgowych do przetworzenia, a zatem do ich zmiany, nadania innego kształtu, wyglądu, właściwości. Chodziłoby tu więc dla przykładu o sprzedaż jaj do piekarni lub cukierni. W związku z powyższym, w pełni uprawnioną jest konstatacja, iż warunkiem sine qua non dla uzyskania pomocy finansowej z tytułu nadzwyczajnych środków wsparcia rynku, jest sprzedaż jaj wylęgowych, które ulegną przetworzeniu w następstwie juz pierwszej sprzedaży. Decydujące znaczenie miałaby więc pierwsza transakcja oraz to, jakie byłyby jej konsekwencje dla przedmiotu tejże transakcji. W tym miejscu wskazać należy, iż możliwą byłaby interpretacja przepisów mających zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, zgodnie z którą wszystkie produkowane jaja można byłoby podzielić według podziału dychotomicznego na jaja przeznaczone do przetworzenia i jaja przeznaczone do wylęgu. Oczywiście z logicznego punktu widzenia podział taki jest w pełni uprawnionym. Jednakowoż w świetle celu przepisów WE, jak również przepisów polskiego prawa, podział ten nie miałby racji bytu i byłby ze wszech miar nieuzasadnionym. Pamiętać bowiem należy, że pomoc finansowa, o którą ubiegał się skarżący w niniejszej sprawie, stanowi nadzwyczajny środek wsparcia rynku, co oznacza, iż przepisy jej dotyczące pod żadnym pozorem nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Zakładając bowiem teoretycznie, iż słusznym byłby przedstawiony powyżej podział, to jego konsekwencją byłoby de facto to, że wszystkie jaja sprzedawane przez ich producentów w celu niewylęgowym, podlegałyby dofinansowaniu. To, zdaniem Sądu w sposób oczywisty kłóciłoby się z założeniem i wolą ustawodawcy o nadzwyczajności tego rodzaju środka wsparcia rynku. Jest bowiem oczywiste, że wspieranie rynku przy użyciu różnego rodzaju mechanizmów, w tym systemów dopłat stanowi wyjątek od reguł wolnorynkowych. Przy wykładni kluczowego w niniejszej sprawie pojęcia "przetwarzanie" należy mieć na uwadze także i tą zasadę prawa, zgodnie z którą wyjątki od reguły pod żadnym pozorem nie mogą być interpretowane rozszerzające Jak wynika z faktur załączonych do akt postępowania administracyjnego, jak również ze złożonego na rozprawie 29 sierpnia 2007 roku oświadczenia, skarżący nie sprzedawał jaj przez siebie wyprodukowanych do przetworzenia. Ich odbiorcami były jedynie podmioty, które zajmowały się dalszą ich sprzedażą, nie zaś przetwarzaniem. Powyższe znajduje dodatkowo potwierdzenie w fakcie, iż jaja te były pakowane po sześć i dziesięć sztuk, to jest w sposób charakterystyczny dla ich sprzedaży detalicznej. W świetle poczynionego powyżej wywodu, w pełni uprawnioną jest teza, że skarżący nie spełnił warunku określonego w § 3 pkt. 2 b) Rozporządzenia, a mianowicie do wniosku o udzielenie pomocy finansowej z tytułu nadzwyczajnych środków wsparcia rynku nie dołączył kserokopii faktur potwierdzających sprzedaż jaj wylęgowych do przetworzenia. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.