VII SA/Wa 652/07
WyrokWSA w Warszawie2007-08-29
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Ewa Machlejd, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja umarzająca postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych polegających na utwardzeniu gruntu i urządzeniu na nim miejsc parkingowych dla ponad 10 samochodów, która została poprzedzona zgłoszeniem robót budowlanych, a nie pozwoleniem na budowę, narusza rażąco prawo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania w sprawie legalności robót budowlanych, które faktycznie polegały na budowie parkingu dla ponad 10 samochodów, stanowi rażące naruszenie prawa. Zgłoszenie takich robót budowlanych, zamiast uzyskania pozwolenia na budowę, jest próbą obejścia przepisów. W takiej sytuacji umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego jest niezgodne z art. 105 § 1 k.p.a. i stanowi naruszenie przepisów postępowania, które powinno być ocenione w trybie nadzoru.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych polegających na budowie parkingu i utwardzeniu gruntu. Skarżący, T. G. i Prokurator, twierdzili, że roboty te stanowiły samowolę budowlaną, ponieważ wymagały pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego uznały, że roboty polegały na utwardzeniu gruntu, co wymagało jedynie zgłoszenia, i umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę połączonych skarg.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Skarga T. G. została oddalona.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury [...] w P., T. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych. I. oddala skargę T. G., II. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 roku utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego P. z dnia [...] września 2004 roku umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych obejmujących budowę parkingu przy ul. [...] i utwardzenie nawierzchni gruntu na działkach w rejonie ulic [...], [...], [...] i [...] w P.
Prokurator [...] w P. pismem z dnia 21 września 2006 roku wniósł sprzeciw od w/w decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 roku, a następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności tychże decyzji.
Odmawiając stwierdzenia nieważności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzja kontrolowana nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156§1 kpa.
Kontrolowana decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych zapadła po przeprowadzeniu przez organa nadzoru budowlanego postępowania z urzędu, a dotyczyła budowy parkingu przy ul. [...] i utwardzenia nawierzchni gruntu na działkach w rejonie ulic [...], [...], [...], i [...] w P.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntów na działkach budowlanych. Stosownie do art. 30 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego zamiar wykonywania w/w robót wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Przepis art. 30 ust 5 Prawa budowlanego stanowi, że do wykonywania robót budowlanych objętych zgłoszeniem można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Z akt sprawy wynika, że inwestor dopełnił wymaganych formalności. Prezydent Miasta P. potwierdził przyjęcie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na utwardzaniu powierzchni gruntu na w/w działkach oraz zamiar wykonania ogrodzenia stwierdzając jednocześnie, że brak jest podstaw do wniesienia sprzeciwu. Pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2004 roku przeprowadzili na terenie w/w działek oględziny. Stwierdzono, że część w/w działek została utwardzona kostką betonową ażurową w ok. 60% a na pozostałych działkach znajduje się drobny tłuczeń bazaltowy oraz założone zostały trawniki.
Ponadto pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podczas oględzin dokonali porównania terenu w/w utwardzonych działek z parkingiem znajdującym się również na terenie przedsiębiorstwa, na który inwestor V. Sp. z o.o. uzyskała pozwolenie na budowę. Stwierdzono, iż parking oprócz utwardzonej nawierzchni działki posiada także inną niezbędną dla prawidłowego użytkowania parkingu infrastrukturę w postaci odpowiedniego oświetlenia, instalacji ochrony przeciwpożarowej oraz instalacji kierujących ruchem pojazdów wjeżdżających i wyjeżdżających. Natomiast teren utwardzonych działek nie posiada infrastruktury takiej jak parking.
W tej sytuacji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że przedmiotowe roboty budowlane polegające na utwardzeniu nawierzchni gruntu określonych działek (a nie na budowie parkingu) zostały wykonane zgodnie z przepisami a więc postępowanie administracyjne w sprawie ich legalności jest bezprzedmiotowe, a decyzja umarzająca postępowanie nie narusza rażąco prawa.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli T. G. i Prokurator [...] w P. podnosząc, że organ nie wziął pod uwagę, że utwardzony przez inwestora teren faktycznie stanowi parking, gdyż jest wykorzystywany wyłącznie jako miejsca parkingowe dla dużej ilości samochodów osobowych, zaś na utwardzonym terenie znajdują się oznakowania charakterystyczne dla oznakowań miejsc parkingowych. Wnioskujący podnosili, że decyzja kontrolowana rażąco narusza prawo, bowiem zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego nie jest wymagane pozwolenie na budowę jedynie dla miejsc postojowych dla samochodów osobowych w liczbie do 10 stanowisk.
Prokurator [...] w P. we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podnosił, że kontrolowana decyzja rażąco narusza art. 105§1 kpa, a także art. 28 ust 1, 29 ust 1 pkt 10 i art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane. Jest to naruszenie polegające na błędnym ustaleniu, że wykonanie robót budowlanych utwardzenia nawierzchni działek za pomocą kostki betonowej wymagało zgłoszenia w trybie art. 30 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdy tymczasem utwardzenie i urządzenie na tych działkach parkingu na obszarze 1,6 ha dla 900 samochodów osobowych wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Prokurator [...] w P. wskazał, że zgłoszenie przedmiotowego utwardzenia powierzchni działek stanowiło próbę obejścia prawa, tym bardziej wyraźne, że dla analogicznej inwestycji przeprowadzonej na działce sąsiedniej spółka w 2001 roku uzyskała pozwolenie na budowę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zarzuty zawarte we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostają bez wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. G. zarzucił decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszenie art. 7, 77§1 i 80 kpa, podnosząc, że kontrolowana decyzja rażąco narusza prawo i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności, bowiem inwestycja, której legalność badały organa nadzoru budowlanego stanowi samowolę budowlaną.
Prokurator [...] w P. zarzucił decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszenie art. 156§1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 kpa i 28 ust 1, art. 29 ust 1 pkt 10 Prawa budowlanego, podnosząc, że wykonane przez inwestora utwardzenie powierzchni działek wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Dokonane zgłoszenia miały na celu obejście przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę.
Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze, że obie skargi dotyczyły tej samej decyzji połączył sprawę VII SA/Wa 653/07 ze sprawą VII SA/Wa 652/07 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga Prokuratora [...] w P. jest zasadna, natomiast skarga T. G. podlega oddaleniu.
Skarżący T. G. podnosił w skardze, że był stroną postępowania administracyjnego, w którym została wydana zaskarżona decyzja i posiada w sprawie interes prawny. Skarżący wskazał, że jest mieszkańcem Z., dzielnicy, w której znajduje się zakład produkcyjny V. Sp. z o.o. Nieruchomość będąca własnością T. G. znajduje się w odległości kilkuset metrów od wybudowanego parkingu. Nieczystości z parkingu spółki przenikają do gleby oi do wód gruntowych, co zagraża dobrom osobistym skarżącego jakim jest zdrowie i dobra majątkowe. W konsekwencji zaskarżona decyzja narusza prawo własności skarżącego w zakresie prawa do wyłącznego i spokojnego korzystania z nieruchomości wywiedzione z art. 164 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 140 i 144 kc, a także prawo do spokojnego wypoczynku i do spokojnego korzystania z domu skarżącego wywiedzione z art. 47 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 1 Konstytucji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z art. 23 i 24 kc. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja narusza też prawo skarżącego do zaspokojenia potrzeb bytowych poprzez korzystanie z niezanieczyszczonych wód podziemnych wywiedzione z art. 98 ust. 1 w zw. z art. 98 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego stwierdzić należy, że z załączonego przez skarżącego Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla inwestycji parkingu zakładowego inwestora V. Sp. z o.o. sporządzonego w styczniu 2005 r. przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, iż przedsięwzięcie charakteryzuje się znikomym wpływem na środowisko gruntowo-wodne, nie wpływa na pogorszenie klimatu akustycznego w rejonie zabudowy mieszkaniowej, zaś stężenia substancji spowodowane użytkowaniem parkingów poza ich terenem nie przekraczają wielkości dopuszczalnych.
Ponadto z raportu wynika, że planowana inwestycja w przyjętej koncepcji nie koliduje z drzewami i krzewami, a powstające w fazie eksploatacji parkingów odpady zostały uwzględnione w prowadzonej przez zakład gospodarce odpadami. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w styczniu 2005 r. był wykonywany na etapie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na zakwalifikowanie obiektu (parkingu zakładowego dla samochodów osobowych i ciężarowych) do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek opracowania raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagany zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627).
Z raportu wynika, że teren objęty inwestycją stanowi obszar ok. 4ha i w dacie sporządzania opinii stanowił w części przedmiotowy teren utwardzony (powierzchnia utwardzona użytkowana jako parking pracowniczy V. Sp. z o.o.). Autor projektu stwierdził, że niepodejmowanie przedsięwzięcia wiązałoby się z pozostawieniem niewykorzystanego terenu, zaś pracownicy zakładu zmuszeni byliby parkować swoje samochody na ulicach lokalnych sąsiadujących z terenem zakładu oraz na terenach zielonych powodując utrudnienia w ruchu i dewastację terenów zielonych.
Jak wspomniano raport oddziaływania na środowisko dotyczy także przedmiotowego terenu utwardzonego pomiędzy ulicami [...] i [...] od strony ulicy [...], na którym znajduje się parking zakładowy dla samochodów osobowych na 269 miejsc parkingowych.
Parking ten wykonano z kostki betonowej D. ekologicznej, która jest przepuszczalna na podbudowie z tłucznia bazaltowego, a występujące w podłożu grunty piaszczyste i niski poziom wód gruntowych zapewniają prawidłową możliwość odwodnienia (k.[...] Raportu).
Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. została wydana po rozpatrzeniu wniosku T. G. i wniosku Prokuratora [...] w P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r.
Zarówno w postępowaniu w sprawie legalności robót budowlanych obejmujących budowę parkingu przy ul. [...] i utwardzenie powierzchni gruntu na działkach w rejonie ulic [...], [...], [...] i [...] w P., jak i w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności w/w decyzji brał udział w charakterze strony T. G. Żaden z organów nie badał jednak, czy T. G. może brać udział w postępowaniu w charakterze strony. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
O interesie prawnym decyduje przepis prawa. Od wykazania więc związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem organu uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi.
W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Skarżący T. G. wskazał na naruszenie przez zaskarżoną decyzję jego prawa własności. Jednakże wobec faktu, ze dom z ogrodem stanowiący własność skarżącego znajduje się w odległości kilkuset metrów od przedmiotowych działek nie można stwierdzić, że został naruszony interes skarżącego w zakresie podnoszonych przez skarżącego naruszeń prawa do wyłącznego i spokojnego korzystania z nieruchomości, prawa do spokojnego wypoczynku i do spokojnego korzystania z domu. W świetle załączonego przez skarżącego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, z którego wynika, że projektowane przedsięwzięcie charakteryzuje się znikomym wpływem na środowisko gruntowo-wodne, nie zostały też potwierdzone podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące zanieczyszczeń wód podziemnych i zagrożenie dla zdrowia skarżącego. Raport obejmuje w celu pełnej oceny oddziaływania obiektu na środowisko także parking dla samochodów osobowych pracowników zakładu na 269 miejsc postojowych, jakkolwiek decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie dotyczy tego parkingu (k. [...] odw. Raportu). Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że podnoszone przez skarżącego okoliczności świadczą o interesie faktycznym skarżącego, a nie o interesie prawnym w rozumieniu uprawnienia do ochrony praw wynikających z przepisów prawa.
Brak legitymacji czynnej do wniesienia skargi stanowi przesłankę materialnoprawną skutkującą oddaleniem skargi T. G.
Natomiast skarga Prokuratora [...] w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Rzeczą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności było sprawdzenie, czy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 roku utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego P. z dnia [...] września 2004 roku umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych nie narusza rażąco prawa.
Przepis art. 156§1 pkt 2 kpa może dotyczyć zarówno rażącego naruszenia prawa materialnego jak i rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. W tym też zakresie winna być przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przeprowadzona ocena kontrolowanej decyzji.
Przede wszystkim kontrolując decyzję umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe wydaną na podstawie art. 105 kpa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien wziąć pod uwagę, że postępowanie w sprawie legalności wykonania robót budowlanych zostało zainicjowane na żądanie T. M. i P. P. Analogiczny wniosek o nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego – parkingu w okolicach ul. [...] w P. skierował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. T. G.
W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił informacji w dniu 2 czerwca 2004 roku, że przedmiotowe utwardzenie działek zostało poprzedzone przez inwestora zgłoszeniem, na które organ nie wniósł sprzeciwu, wobec czego nie można wykonanych robót budowlanych uznać za samowolę budowlaną.
Z uwagi na brak rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. uznał zażalenie T. M. i P. P. za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin do załatwienia sprawy do miesiąca sierpnia 2004 r.
Z informacji skierowanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego P. z dnia 20 sierpnia 2004 roku do Prokuratury [...] P. wynika, że na skutek wniosku T. M. i P. P. prowadzone jest przez organ nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki.
W decyzji z dnia [...] września 2004 roku umarzającej postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych organ wskazał, że postępowanie przeprowadzono z urzędu.
Oczywiste jest, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić jedynie z woli podmiotu mającego legitymację strony w rozumieniu art. 28 kpa. W sytuacji, gdy wniosek o wszczęcie postępowania złożyła osoba, która nie ma przymiotu strony organ powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn formalnych tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 2004 roku prowadził postępowanie z urzędu, chociaż faktycznie zostało ono wywołane żądaniami T. M., P. P. i T. G., którzy byli traktowani jako osoby posiadające przymiot strony o czym świadczy rozpoznanie ich odwołań przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności zanim przystąpił do merytorycznego rozpoznania odwołań winien zbadać, czy odwołującym przysługuje przymiot strony, a w razie ustalenia braku legitymacji procesowej organ ten winien postanowieniem umorzyć postępowanie odwoławcze.
Rzeczą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było wzięcie pod uwagę i ocena także tych naruszeń prawa procesowego.
W przypadku przyjęcia, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie z urzędu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien rozważyć, czy umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w okolicznościach sprawy nie naruszało rażąco art. 105 kpa. Należy zwrócić uwagę, iż organ I instancji ustalił, że utwardzenie działek zostało poprzedzone zgłoszeniami, co do których właściwy organ nie wniósł w terminie sprzeciwu. Ustalono także, iż na utwardzonym terenie parkowane są pojazdy samochodowe przez co nastąpiła samowolna zmiana zagospodarowania terenu.
Organ odwoławczy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził w dniu [...] października 2004 roku oględziny na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] arkusz [...] i [...] obręb G. i stwierdził, że działki te zostały utwardzone kostką betonową ażurową typu domino ekologiczne w ok. 60%. Na pozostałym terenie działek znajduje się drobny tłuczeń oraz zostały założone trawniki. Teren ponadto ogrodzono. Podczas oględzin stwierdzono fakt parkowania samochodów osobowych należących do pracowników inwestora spółki z o.o. V. W ocenie organu odwoławczego utwardzenie działek miało na celu zwiększenie ich użyteczności, umożliwienie inwestorowi korzystania z gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem i zasadami prawidłowej gospodarki. Natomiast zdaniem organu brak było jakichkolwiek ograniczeń co do dalszego sposobu użytkowania utwardzonej działki.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien rozważyć, czy organ nadzoru budowlanego miał podstawy do dokonania powyższych ustaleń, czy też z rażącym naruszeniem przepisów postępowania art. 7 i 77 kpa, mającym wpływ na wynik sprawy poniechał ustalenia rzeczywistego, zgodnego z prawdą obiektywną celu wykonanych robót budowlanych.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien mieć bowiem na uwadze, że aby można było mówić, iż zgłoszenie jest skuteczne winno ono dotyczyć inwestycji, której budowa wymaga jedynie zgłoszenia, a nie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym bowiem razie takie zgłoszenie jest jedynie próbą obejścia prawa, zaś wykonane roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną. Pozwolenia na budowę wymaga bowiem budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych w liczbie powyżej 10 stanowisk (art. 29 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).
Ani milczenie organu, ani dokonane przez organ w tym przypadku zawiadomienie o braku sprzeciwu nie podlegają zaskarżeniu w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Niewniesienie sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w terminie określonym w art. 30 Prawa budowlanego oznacza udzielenia zgody na realizację zamierzeń inwestycyjnych określonych w zgłoszeniu. Milczenie organu jest formą rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej sprawy co do istoty, gdyż kończy sprawę w danej instancji jednakże nie może być ono poddane weryfikacji w trybie nadzoru
Weryfikacja wykonanych robót budowlanych, ocena ich legalności może nastąpić dopiero w odrębnym postępowaniu, tak jak miało to miejsce w tym przypadku. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2005 roku stwierdził, iż wydaje się, że celem utwardzenia było umożliwienie korzystania z gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem i zasadami prawidłowej gospodarki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozważył, czy ustalenia te są prawidłowe w świetle działań inwestora zmierzających do korzystania z terenu z przeznaczeniem na miejsca postojowe, a następnie z wykorzystaniem tego terenu na miejsca postojowe dla więcej niż 10 samochodów osobowych.
Prezydent P. decyzją z dnia [...] października 2004 roku nakazał inwestorowi wstrzymanie dotychczasowego tymczasowego użytkowania terenu przedmiotowych działek z dniem [...] kwietnia 2004 roku wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy do dnia [...] listopada 2004 roku. Prezydent P. ustalił, że użytkownik terenu V. z o.o. w P. zgłosił [...] października 2003 zamiar wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu części powierzchni działek. Zgodnie z oświadczeniem inwestora złożonym 21 października 2004 w Wydziale Urbanistyki i Architektury Miasta P. roboty budowlane zostały zakończone [...] kwietnia 2004 roku a następnie zmieniono dotychczasowy sposób użytkowania terenu wykorzystując go jako miejsce postojowe dla samochodów.
W Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wykonywanym w styczniu 2005 roku na etapie ubiegania się o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu odnośnie przedmiotowej powierzchni utwardzonej ustalono, że została ona zaadaptowana na cele parkingu pracowniczego samochodów osobowych. Ustalenia te są wcześniejsze w stosunku do ustaleń [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dokonanych w decyzji z [...] maja 2005 r. Skoro zamierzeniem inwestora było wykonanie miejsc postojowych dla więcej niż 10 samochodów osobowych, wykonane roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu służyły realizacji tego zamiaru, zaś dokonanie zgłoszenia miało na celu obejście prawa.
W razie takich ustaleń umorzenie postępowania w sprawie legalności robót budowlanych obejmujących budowę parkingu jako bezprzedmiotowego stanowiłoby rażące naruszenie prawa przepisu art. 105 kpa.
W razie bowiem takich ustaleń istniały podstawy faktyczne i prawne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Milcząca akceptacja organu architektoniczno-budowlanego o jakiej mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowoanego odnosiła się jedynie do robót objętych zgłoszeniem tj. utwardzenia powierzchni gruntu, a nie do budowy miejsc postojowych dla samochodów osobowych ponad 10 stanowisk. W przypadku zaś ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, że wykonane roboty budowlane stanowiły budowę miejsc postojowych dla samochodów osobowych ponad 10 stanowisk umorzenie postępowania w zakresie legalności wykonanych robót jako bezprzedmiotowego stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Na wykonane roboty budowlane inwestor powinien bowiem uzyskać warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenie na budowę.
Inwestor V. Sp. z o.o. w P. miał tego wymogu świadomość skoro wnioskiem z dnia [...] lipca 2003 r. ubiegał się o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej budowy tymczasowych powierzchni odkładczych na terenie działek nr geod. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] obręb G. przy ul. [...] róg [...] w P.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Prezydent Miasta P. odmówił żądanego ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu po stwierdzeniu, że zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego miasta P. zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta P. z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] przedmiotowe działki znajdują się na terenie oznaczonym [...] jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej niskiej w rejonie osiedli mieszkaniowych o różnej formie intensywności strefa III peryferyjna ekstensywnego zagospodarowania rolniczego, mieszkaniowego (jednorodzinnego) i rekreacyjnego. Pomimo świadomości odnośnie przeznaczenia terenu inwestor teren utwardził i urządził na nim miejsca postojowe. Wykonane roboty budowlane stanowiłyby więc w istocie samowolę budowlaną.
W razie istnienia podstawy faktycznej do takich ustaleń umorzenie postępowania stanowiłoby, jak wskazano, rażące naruszenie przepisów postępowania art. 105 kpa. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeśli nosi cechy rażącego naruszenia prawa (wyrok NSA z dnia 13.12.1988 r., ONSA 1988/2/96).
Mając na uwadze, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie rozważył powyższych okoliczności, czym naruszył przepis art. 7 i 77 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1c uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło