II SA/Go 451/07

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-08-29

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można rozpoznać chorobę zawodową narządu słuchu, jeśli stwierdzone ubytki słuchu nie spełniają kryteriów określonych w rozporządzeniu, mimo subiektywnych odczuć pracownika co do szkodliwości warunków pracy?
Ratio decidendi
Dla stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: rozpoznanie choroby przez jednostkę orzeczniczą służby zdrowia oraz stwierdzenie związku przyczynowego z warunkami pracy. Jeśli badania lekarskie wykażą, że stwierdzone ubytki słuchu nie spełniają kryteriów określonych w rozporządzeniu (np. obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego o określonej wartości dB), organ sanitarny nie może wydać decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, nawet jeśli pracownik podnosi argumenty o szkodliwych warunkach pracy.
Stan faktyczny
R.M. wystąpiła o stwierdzenie choroby zawodowej narządu słuchu, wskazując na wieloletnią pracę w hałaśliwych warunkach. Badania przeprowadzone przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy wykazały, że stwierdzone ubytki słuchu miały charakter mieszany lub pozaślimakowy i nie spełniały kryteriów choroby zawodowej narządu słuchu określonych w rozporządzeniu. Organy sanitarne wydały decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. R.M. złożyła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i podnosząc argumenty o zaniedbaniach pracodawcy oraz szkodliwych warunkach pracy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor sądowy Michał Ruszyński (spr.) Magdalena Tyniec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. -1 -Sygn. akt !I SA/Go 451/07 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] września 2005r. R.M. wystąpiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wszczęcie postępowania w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej. R.M. pracowała zawodowo od dnia [...] lipca 1981 r. do dnia [...] lipca 2004r. (z przerwą od dnia [...] marca 1999r. do dnia [...] marca 2000r.), początkowo jako uczeń, a następnie na stanowisku telegrafisty, starszego telegrafisty a od dnia [...] marca 2000r. do dnia [...] lipca 2004r. na stanowisku starszego operatora programu teleks w jednostkach organizacyjnych [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny skierował R.M. na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu rozpoznania choroby zawodowej. W skierowaniu na badania z dnia [...] kwietnia 2006r. organ l instancji przedstawił charakterystykę pracy wykonywanej przez R.M.. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy orzeczeniem z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...] orzekł o braku podstaw do rozpoznania u R.M. choroby zawodowej narządu słuchu. Jednostka orzecznicza l stopnia wskazała, że ubytek słuchu stwierdzony u pacjentki ma charakter mieszany, a nie typowo ślimakowy, w związku z czym nie spełnia podstawowego kryterium rozpoznawczego uszkodzenia słuchu wymienionego w pkt 21 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Pismem z dnia [...] sierpnia 2006r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy o przeprowadzenie badań konsultacyjnych R.M.. W dniu [...] października 2006r. Instytut Medycyny Pracy wydał orzeczenie Nr [...]. Konsultacja otolaryngologiczna wykazała prawostronne odbiorcze upośledzenie słuchu typu pozaślimakowego, oraz lewostronne odbiorcze upośledzenie słuchu typu ślimakowego. Jednostka orzecznicza II stopnia wskazała, że stwierdzony ubytek słuchu nie spełnia warunków wymaganego kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, do której rozpoznania konieczne jest wykazanie obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. W tym stanie faktycznym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] listopada 2006r. wydał decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u R.M. choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002r. Nr 132, poz. 1115). Organ l instancji w uzasadnieniu decyzji powołał się na orzeczenia jednostek orzeczniczych l i II stopnia, które nie rozpoznały u R.M. choroby zawodowej narządu słuchu. W rozstrzygnięciem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie zgodziła się R.M. i złożyła od niego odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W odwołaniu odwołująca się podniosła, że organ l instancji nie przedstawił żadnych dokumentów o hałasie występującym w telegrafie w miejscach gdzie odwołująca się pracowała. Wskazała, że organ nie posiada żadnych dokumentów ile dalekopisów pracowało. Ponadto wartości te zaniża. Odwołująca się wskazała także, że w dniu [...] czerwca 2006r. została przebadana w Poradni Laryngologicznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy przez lek. med. K.K. -specjalistę otolaryngologa. Lekarz ten rozpoznał dwustronny niedosłuch pochodzenia zawodowego dla ucha prawego 50 dB i dla ucha lewego 56 dB. Po kilku jednak dniach przebywając w siedzibie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy dowiedziała się o innym rozpoznaniu tj. dwustronnym niedosłuchu mieszanym. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej zważają na spełnienie dwóch pozytywnych elementów jednocześnie: orzeczenia lekarskiego rozpoznającego chorobę zawodową i wyników dochodzenia epidemiologicznego wskazującego na istnienie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie obydwa warunki do stwierdzenia choroby zawodowej nie zostały spełnione. Badania diagnostyczne audiometryczne przeprowadzone w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, jak i Instytucie Medycyny Pracy nie potwierdziły cech klinicznych uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. W żadnym z wystawionych orzeczeń lekarskich nie rozpoznano choroby zawodowej. Organ wskazał ponadto, że narażenie na hałas R.M. ustało w 1999r. a okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego wynosi 2 lata, w przypadku R.M. ponad 5 lat. Powyższa decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego stała się przedmiotem skargi R.M. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję pominął wiele czynników szkodliwych wytwarzających hałas i promieniowanie w czasie pracy, zaniedbania pracodawcy i odpowiedzialnych służb. Wyjaśniła, że jej praca polegała na obsłudze dalekopisów i wielu innych urządzeń wytwarzających hałas w tym samym pomieszczeniu tj. centrala telefoniczna, telefony głośno-mówiące i telefax. Wskazała, że zaniżono ilość urządzeń. Ponadto w czasie pracy narażona była na hałas, który dochodził z zewnątrz poprzez ruch pociągów towarowych i osobowych. Wskazała także, że od 2000r. narażenie na hałas również było bardzo wysokie. Oprócz zestawu komputerowego pracowały inne głośne urządzenia np. alarm na korytarzu, który włączał się bardzo często, również w nocy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i w całości podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie może zostać uwzględniona. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002r. Nr 132, poz. 1115), przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwy organ sanitarny w drodze decyzji muszą być więc spełnione dwie przesłanki, tj : - rozpoznanie choroby zawodowej przez właściwe jednostki organizacyjne służby zdrowia, - stwierdzenie istnienia związku przyczynowego tej choroby z warunkami wykonywanej pracy. Jeżeli chodzi o choroby narządu słuchu, to zgodnie z pkt 21 cytowanego wyżej rozporządzenia chorobą zawodową jest obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz. Z akt sprawy wynika, że jednostka orzecznicza l stopnia - Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Organ ten wskazał, że ubytek słuchu stwierdzony u skarżącej ma charakter mieszany a nie typowo ślimakowy, w związku z tym nie spełnia podstawowego kryterium rozpoznawczego uszkodzenia słuchu wymienionego w pkt 21 wykazu chorób zawodowych. Skarżąca nie zgodziła się w treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W związku z powyższym skarżąca została ponownie przebadana przez jednostkę orzeczniczą II stopnia tj. Instytut Medycyny Pracy. Jednostka ta wydała orzeczenie z którego wynika, że skarżąca poddana została obserwacji w kierunku obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego (zgodnie z rozporządzeniem). Wynik badań okazał się negatywny. Konsultacja otolaryngologiczna wykazała u skarżącej prawostronne odbiorcze upośledzenie słuchu typu pozaślimakowego, oraz lewostronne odbiorcze upośledzenie słuchu typu ślimakowego. Powyższe orzeczenia lekarskie są dowodami o których mówi art. 84 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego a więc mają charakter opinii biegłych - osób posiadających wiedzę fachową w danej dziedzinie (w przedmiotowej sprawie wiedzę z zakresu medycyny). Obydwa orzeczenia zostały szczegółowo uzasadnione. Nie można im zatem odmówić wiarygodności i mocy dowodowej. Skarżąca nie przedstawiła natomiast dowodów podważających zasadność wydanych opinii. Stwierdzone przez kompetentne placówki medyczne upośledzenie słuchu skarżącej nie spełnia wymaganego kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Brak było zatem podstaw dla stwierdzenia choroby zawodowej przez organ sanitarny. Nierozpoznanie u skarżącej choroby zawodowej powoduje, że w sprawie nie ma znaczenia kwestia istnienia, czy też nieistnienia związku przyczynowego choroby skarżącej z warunkami wykonywanej pracy. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło