II GSK 319/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Protokolant Małgorzata Suchocka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1152/07 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1152/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę "A." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu Sąd podał, że spółka "A." złożyła w dniu 14 maja 2007 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W dniu 24 lipca 2007 r. doręczono skarżącej odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 lipca 2007 r., którym wezwano spółkę do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 450 złotych w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Do dnia 24 sierpnia 2007 r. w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych wskazanego wpisu nie zidentyfikowano. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odrzucił skargę. W dniu 13 września 2007 r., a zatem już po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, wpłynął do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który, jak wynika z daty stempla pocztowego, mógł być złożony w dniu 31 lipca 2007 r. W skardze kasacyjnej spółka "A." wniosła o uchylenie postanowienia z dnia 29 sierpnia 2007 r. o odrzuceniu skargi i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona oparła skargę kasacyjną na naruszeniu art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 220 § 3 p.p.s.a. wskazując, że w dniu 31 lipca 2007 r. nie posiadała środków na uiszczenie wpisu, w związku z czym w tym samym dniu skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem spółki, w tej sytuacji skarżąca nie miała obowiązku uiszczenia wpisu aż do czasu rozpoznania tego wniosku, a tym samym brak jest podstaw do odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna znajduje usprawiedliwione podstawy. Sądowi I instancji nie można zarzucić braku staranności w zakresie badania, czy zachodziły okoliczności uzasadniające odrzucenie skargi. Zaskarżone postanowienie zapadło 29 dnia od upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Przed jego wydaniem sprawdzono dokładnie, czy nie wpłynął wpis od skargi. Niemniej przeto po upływie kolejnych 14 dni od wydania postanowienia o odrzuceniu skargi zaszła nowa okoliczność mogąca wskazywać na to, że jeszcze przed upływem terminu do uiszczenia wpisu, to jest w dniu 31 lipca 2007 r., strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznanie takiego wniosku powinno wyprzedzać rozważenie ewentualności odrzucenia skargi z powodu jej nieopłacenia, jeżeli wniosek wniesiono przed upływem terminu do uiszczenia wpisu. W skardze kasacyjnej powołano się na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 31 lipca 2007 r. Takie twierdzenie może być uznane za uzasadnione, jeśli poprzestać na odczytaniu daty na stemplu odciśniętym na kopercie zawierającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. W sprawie występują jednak inne jeszcze okoliczności, których ocena wykracza poza zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący skargę kasacyjną. Jeśli uznać, że przesyłkę pocztową nadano w dniu 31 lipca 2007 r. w W., to oznaczałoby to, że dotarła ona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. po upływie ponad 6 tygodni od daty nadania. Na kopercie zawierającej wniosek o przyznanie prawa pomocy z nieznanych przyczyn odciśnięto stempel pocztowy wielokrotnie i tylko w jednym przypadku uzyskano efekt w postaci odciśnięcia daty. Według informacji uzyskanych przez Sąd I instancji we właściwej jednostce poczty (już po wydaniu zaskarżonego postanowienia) cechy przesyłki możliwe do odtworzenia na podstawie przesłanej kserokopii koperty nie wskazują, by nadano list polecony względnie innego rodzaju, którego nadanie potwierdzane jest dowodem nadania. Mimo tego do wniesionego wcześniej niż skarga kasacyjna sporządzonego przez pełnomocnika strony pisma nazwanego zażaleniem dołączono dowód nadania. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej spółki przedstawił twierdzenia, według których pod jego nieobecność pracownica kancelarii nadała pismo listem zwykłym ze względów fiskalnych, to jest celem uzyskania oszczędności pomiędzy opłatą za list polecony (ok. 4 zł) a ceną znaczka pocztowego (1,35 zł). Równocześnie miała uzyskać potwierdzenie nadania na dostarczonym przez stronę i zaopatrzonym w stempel skarżącej spółki dowodzie nadania. Przedstawione okoliczności wymagają oceny w postępowaniu przed Sądem I instancji. Nie można też wykluczyć zebrania dalszych dokumentów w sprawie przy wykorzystaniu możliwości jakie wynikają z art. 106 § 3 i § 4 p.p.s.a. oraz stosowanych za pośrednictwem art. 106 § 5 p.p.s.a. przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Przykładowo, możliwe jest uzyskanie ściślejszych informacji we właściwej jednostce pocztowej po przesłaniu oryginału a nie jedynie kserokopii koperty. Z tego samego źródła możnaby uzyskać informacje co do uzyskiwania dowodu nadania przesyłki, której nadania nie potwierdza się w zwykłym trybie. Naczelny Sąd Administracyjny nie narzuca, ani nie wyklucza żadnych podejmowanych w granicach prawa czynności służących wyjaśnieniu stanu faktycznego. Z wymienionych powodów nie tylko uchylono zaskarżone postanowienie ale i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.