I SA/Wa 345/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie asesor WSA Maria Tarnowska asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. J., utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...], orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], o pow. [...] m2 , oznaczonej jako działki nr hip. [...] i [...] oraz o odmowie zwrotu nieruchomości o pow. [...] m2, położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr hip. [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lutego 2002 r. sygn. akt I SA 787/00 wcześniejszych decyzji organów administracyjnych, Starosta L. ponownie przeprowadził postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Uwzględniając moc wiążącą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zarzucił organom rozpatrującym sprawę pominięcie w ustaleniach faktycznych konsekwencji podziału spornej nieruchomości na trzy działki o numerach hipotecznych [...], [...] i [...] i niewykazanie bezprzedmiotowości postępowania w stosunku do całej wykupionej nieruchomości, organ I instancji dnia [...] stycznia 2003 r. wydał decyzję, którą umorzył postępowanie w sprawie zwrotu części przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2 i równocześnie odmówił zwrotu części tej nieruchomości o pow. [...] m2. Od decyzji Starosty L. odwołał się W. J., kwestionując prawo własności i prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości przez władze miasta L. Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione, ponieważ jego argumenty nie zasługują na uznanie. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że mając na uwadze zalecenia Sądu organ I instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym wykazał w sposób bezsporny, iż w odniesieniu do działek o numerach hipotecznych [...] i [...] wystąpiły przesłanki z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.), uzasadniające umorzenie postępowania o ich zwrot z uwagi na jego oczywistą bezprzedmiotowość. Natomiast po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego odnośnie działki o nr hip. [...], na której zlokalizowana została stacja "trafo", zasilająca w energię osiedle "J." w L., organ orzekający wykazał, iż nie stała się ona zbędna na cel określony w akcie notarialnym z dnia [...] sierpnia 1975 r. Rep. A nr [...], w rozumieniu art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i dlatego orzekł o odmowie zwrotu tej części nieruchomości. Działka ta stanowi własność Gminy L., co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1991 r. nr [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] stycznia 2003 r. Skargę na powyższą decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. J. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z przepisami prawa. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zwrócić również należy uwagę na fakt, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" zapadły w przedstawionej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2001 r. sygn. akt I SA 787/00 ma moc wiążącą i jego zasięgiem objęte zostało ponownie przeprowadzone postępowanie sądowoadministracyjne. Poza sporem pozostaje okoliczność, że objęta wnioskiem skarżącego o zwrot, datowanym na dzień 6 września 1999 r., działka nr [...] o pow. [...] m2 stała się własnością Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. z 1991 r. Dz. U. Nr 30, poz. 127, ze zm.). Celem zakupu tej działki było przeznaczenie jej pod budowę osiedla wielorodzinnego "J.", co wynika z aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1975 r. Rep. A nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1995 r. Rep. A nr [...] działki o nr [...] i [...] o pow. [...] m2 (powstałe z podziału działki nr [...] na trzy działki o nr [...], [...], [...]) zostały oddane w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] w L. Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej KW [...] (obecnie KW [...]) w dniu 28 grudnia 1995 r. Zgodnie z treścią 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części strona występuje do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Jednakże zgodnie z treścią art. 229 tej samej ustawy roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, czyli przed dniem 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Z zebranych w sprawie dokumentów bezspornie wynika, że aktem notarialnym na przedmiotowych działkach o nr [...] i [...] o pow. [...] m2 ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej (Spółdzielni [...] w L.) i prawo do zostało wpisane wpis do księgi wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. Tym samym spełnione zostały - w stosunku do tych dwóch działek - wszystkie przesłanki zawarte w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tej sytuacji organy rozpatrujące sprawę zasadnie uznały, że przywołany art. 229 stanowi o bezprzedmiotowości, w rozumieniu art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowania administracyjnego o zwrot działek o nr [...] i [...], co skutkuje ustawowym obowiązkiem jego umorzenia w tym zakresie. Z przeprowadzonego ponownie przez organ I instancji postępowania administracyjnego wynika, że działka nr [...] o pow. [...] m2 (obecnie nr ew. [...]), która powstała obok działek o nr [...] i [...] z podziału działki nr [...], stanowi na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1991 r. nr [...] własność Gminy L. Została na tej działce zlokalizowana stacja "trafo", zasilająca w energię elektryczną wybudowane osiedle mieszkaniowe "J.". Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (w rozpatrywanej sprawie – akcie notarialnym). Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że pojęcie "zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu" nie może być rozumiane tak, jak w języku potocznym, albowiem ustawodawca odsyła w tym zakresie do art. 137, w którym zawarł ustawową definicję tego pojęcia. Zgodnie zaś z ust. 1 tego artykułu (w brzmieniem przepisu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji) nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że celem nabycia spornej nieruchomości było przeznaczenie jej pod budowę osiedla mieszkaniowego. Osiedle to zostało wybudowane, a postawiona na przedmiotowej działce stacja "trafo" jest jego częścią. Oznacza to, że działka nr [...] (obecnie o nr ew. [...]) została wykorzystana na cel, na który została nabyta. W tej sytuacji, wobec niespełnienia ustawowych przesłanek zawartych w art. 137 ustawy o gospodarce gruntami, nie może ona podlegać zwrotowi. Ustalenie bowiem, że na spornym gruncie doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia (nabycia), stoi temu na przeszkodzie. Z analizy akt sprawy wynika, że w rozpatrywanej sprawie organy w oparciu o materiał dowodowy, zebrany w ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy, a także w sposób wyczerpujący przedstawiły okoliczności, które przesądziły o umorzeniu wszczętego postępowania administracyjnego w stosunku do działek o dawnych nr [...] i [...] oraz odmowie zwrotu działki o dawnym nr [...]. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd uznał, że ani zaskarżona decyzja ani utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.