I OZ 951/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. M. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 46/07 o uchyleniu postanowienia tego Sądu z dnia 28 września 2007 r. i o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1070/99 postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił swoje postanowienie z dnia 28 września 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 46/07 odrzucające wniosek L. M. H. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1070/99 i oddalił ten wniosek. W uzasadnieniu Sąd podniósł między innymi, iż postanowieniem z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 26/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu jako niedopuszczalny wskazując, że termin, którego przywrócenia żąda L. M. H., jest terminem prekluzyjnym, w związku z czym nie podległa przywróceniu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt I OZ 528/07, po rozpoznaniu zażalenia na powołane wyżej orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2007 r., uchylił je wskazując, iż Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu określonego przez art. 278 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest niedopuszczalny. Sąd rozpoznający zażalenie stwierdził, że powołany przepis przesądza o niedopuszczalności żądania wznowienia postępowania, jednakże nie wynika z niego niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu w nim przewidzianego. Termin ten zaś, jako prekluzyjny, nie może być przywrócony. Postanowieniem z dnia 28 września 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 46/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie odrzucił wniosek L. M. H. z dnia 30 października 2006 r. o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że termin przewidziany przez art. 278 przywołanej ustawy jest terminem, który jako prekluzyjny nie może być przywrócony. W dniu 10 października 2007 r. L. M. H. wniósł za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2007 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zarzucił nierespektowanie przez Sąd orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz podniósł, że bez własnej winy nie dokonał w terminie czynności procesowej. Rozpoznając zażalenie wniesione przez skarżącego Sąd uwzględnił je jako oczywiście uzasadnione wobec faktu, iż po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 8 maja 2007 r., Sąd I instancji, stosownie do treści art. 190 w zw. z art. 197 § 2 powołanej ustawy, zobowiązany był rozpoznać przedmiotowy wniosek, mając na uwadze, iż treść przepisu art. 278 tej ustawy nie stanowi o niedopuszczalności wniosku o przywrócenie pięcioletniego terminu, w którym można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego oraz, że termin ten, jako prekluzyjny, nie może być przywrócony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pomimo związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 lipca 2007 r. i mimo wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z dnia 28 września 2007 r. na takie związanie, ponownie odrzucił wniosek skarżącego z dnia 30 października 2006 r. powołując taką samą argumentację, jak w uzasadnieniu uchylonego postanowienia z dnia 8 maja 2007 r. W związku z uchyleniem zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek L. M. H. o przywrócenie terminu stwierdzając, że okoliczności, jakie skarżący powołał uzasadniając swój wniosek, między innymi przekonanie, że toczące się nadal w dniu złożenia przedmiotowego żądania postępowania sądowe w jego sprawie skutkują brakiem winy w uchybieniu pięcioletniego terminu, pozwalały przyjąć, że zachowany został przewidziany przez art. 87 § 1 powoływanej ustawy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Oceniając zasadność przedmiotowego wniosku Sąd podniósł, że strona zażądała przywrócenia terminu określonego w art. 278 tej ustawy twierdząc, że jego przekroczenie było niezawinione. Zgodnie z powołanym przepisem, po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Jest to termin, który wyznacza granice dopuszczalności złożenia skargi o wznowienie postępowania i biegnie niezależnie od terminów określonych w przepisach art. 272 § 2 i art. 277 powoływanej ustawy i jako termin prekluzyjny, nie może być on przywrócony. Zażalenie na to postanowienie wniósł L. M. H., domagając się przywrócenia terminu do wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1070/99. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż jego zdaniem oba wnioski złożył w terminie, gdyż w dniu 17.10.2002r. Europejski Trybunał Praw Człowieka zadecydował o uznaniu jego skargi na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie za niedopuszczalną, ponieważ nie spełniała warunków określonych w art. 43 i 35 Konwencji. Według skarżącego okoliczność wydania przez Trybunał powyższego orzeczenia wskazuje na brak jego winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawą dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt I OZ 528/07, po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2007 r., Sąd odwoławczy uchylił je wskazując, iż Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu określonego przez art. 278 powołanej ustawy jest niedopuszczalny, bowiem powołany przepis przesądza o niedopuszczalności żądania wznowienia postępowania, jednakże nie wynika z niego niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu w nim przewidzianego. Termin ten zaś, jako prekluzyjny, nie może być przywrócony. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 28 września 2007 r. za oczywiście uzasadnione i uwzględnił je na podstawie art. 195 § 2 i uchylił zaskarżone orzeczenie, którym ponownie odrzucony został jako niedopuszczalny wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania sądowego. Odnosząc się zaś do kwestii oddalenia wniosku L. M. H. o przywrócenie uchybionego terminu stwierdzić należy, iż niezasadnie skarżący stwierdził, iż pięcioletni termin wynikający z art. 278 powołanej ustawy winien rozpocząć bieg dopiero w dniu 18 listopada 2002 r. kiedy to doręczone zostało stronie orzeczenie Trybunału Praw Człowieka. Powołany przepis stanowi bowiem, iż nie można domagać się wznowienia postępowania po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt II SA 1070/99 wydany został w dniu 16 listopada 1999 r. Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368 ze zm.), której przepisy obowiązywały w czasie rozpoznawania sprawy, orzeczenia Sądu są prawomocne. Oznacza to, iż termin do wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania rozpoczął bieg z dniem wydania wyroku w sprawie i upływał w dniu 16 listopada 2004 r. Postępowanie toczące się przez Europejskim Trybunałem Praw Człowieka nie miało wpływu na bieg tego terminu. Ponadto - co zostało podkreślone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt I OZ 528/07 - termin określony w art. 278 jest terminem prekluzyjnym i nie podlega przywróceniu. Jedynym wyjątkiem od zasady zapisanej w tym przepisie jest sytuacja, gdy strona pozbawiona była w postępowaniu możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana. Sytuacja taka w sprawie niniejszej nie miała miejsca. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.