II SA/Ke 420/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2007r. sprawy ze skargi Naczelnika Urzędu Skarbowego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak SKO. [...] w przedmiocie przekazania wniosku o udzielenie informacji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia Naczelnika Urzędy Skarbowego na postanowienie Starosty z dnia [...] w sprawie przekazania do rozpatrzenia zgodnie z właściwością Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji, Departament Rejestracji Pojazdów w Warszawie wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych dotyczących posiadanych przez M. D. pojazdów, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy. Do tego rozstrzygnięcia doszło na tle następujących okoliczności. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił w trybie art. 36 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o udzielenie informacji na temat pojazdów posiadanych przez M. D., prosząc o podanie marki pojazdu, nr rejestracyjnego, nr podwozia i roku produkcji. Działający z upoważnienia Starosty Naczelnik Wydziału Komunikacji, Transportu i Dróg Publicznych stwierdził swą niewłaściwość i wniosek ten na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał do MSW i A Departament Rejestrów Państwowych, wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 80 a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym administratorem danych i informacji zgromadzonych w ewidencji komputerowej jest minister właściwy do spraw administracji publicznej. W zażaleniu na to postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego zarzucił, iż o udzielenie informacji zwrócił się na podstawie art. 36 ustawy egzekucyjnej do Starosty, który dysponuje danymi na temat posiadanych przez M. D. pojazdów i bez znaczenia jest fakt, że administratorem danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów jest minister do spraw administracji publicznej, skoro żądane dane znajdują się w ewidencji prowadzonej przez Starostę. Naczelnik Urzędu Skarbowego odwołał się także do treści art. 168d § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zażalenie uznało za niezasadne. Organ ten przytoczył treść art. 80 a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym i wskazał, że z przepisów tych wynika, że administratorem danych o zarejestrowanych pojazdach i ich właścicielach jest minister właściwy do spraw administracji publicznej. Z kolei w myśl art. 80 c ust. 1 pkt 8 i 13 tej samej ustawy, dane lub informacje zgromadzone w ewidencji udostępniane są, o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań, m. in. organom kontroli skarbowej, organom celnym i wywiadowi skarbowemu a także administracyjnym organom egzekucyjnym oraz organom podatkowym. Dane te są udostępniane na pisemny uzasadniony wniosek zainteresowanego podmiotu. Zdaniem Kolegium z powyższego wynika, że ewidencja pojazdów ma charakter centralny i prowadzi ją Minister Do Spraw Wewnętrznych i Administracji, wytwarzanie, przechowywanie lub przekazywanie danych i informacji o pojazdach odbywa się z zachowaniem wymagań określonych przepisami ustawy o ochronie informacji niejawnych, do których przepisy ustawy o ruchu drogowym są w zakresie udostępniania danych przepisami szczególnymi. Organ odwoławczy podniósł, że przepisy ustawy o ruchu drogowym w ogóle nie normują upoważnienia dla Starostów do prowadzenia ewidencji lokalnej ani też zasad udostępniania danych z takiej ewidencji. Wszelkie podmioty wymienione w art. 80 c ust. 1 ustawy o ruchu drogowym mają niekwestionowane prawo dostępu, jednakże do informacji zawartych w centralnej ewidencji pojazdów. Dane pojazdów i ich właścicieli, zastrzeżone centralnej ewidencji pojazdów są w ten sposób chronione przez ustawodawcę w szczególny sposób. Kolegium nadto podkreśliło, że zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002r. w sprawie informacji podatkowej / Dz. U. Nr 240 poz. 2061 ze zm./ organy rejestrujące pojazdy są obowiązane, bez wezwania, do nieodpłatnego sporządzania comiesięcznych informacji o zarejestrowanych pojazdach do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania nabywcy pojazdu w terminie do dnia 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pojazd został zarejestrowany. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wprawdzie zgodnie z art. 36 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji organ egzekucyjny może zwracać się o udzielenie informacji do organów administracji publicznej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub podporządkowanych, a także do innych podmiotów, to jednak nie pozostawia wątpliwości, iż w przypadku danych dotyczących pojazdów i ich właścicieli, żądanie organu egzekucyjnego winno zostać skierowane do organu właściwego w sprawie. Baza danych prowadzona w systemie informatycznym przez organy rejestrujące nie jest lokalną ewidencją pojazdów lecz jest prowadzona wyłącznie w związku z rejestracją pojazdów. Z tego powodu wnioski o udostępnienie danych z ewidencji winny być przekazywane według właściwości do organu prowadzącego ewidencję. W skardze na to postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego zarzucił naruszenie art. 65 kpa przez przyjęcie, że złożony w sprawie wniosek jest "wnioskiem w sprawie administracyjnej", podlegającym rozpoznaniu zgodnie z przepisami kpa oraz przez przyjęcie, że Starosta nie jest organem właściwym do rozpatrzenia złożonego przez skarżącego wniosku a także naruszenie art. 80a i art. 80c ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędne ich zastosowanie podczas, gdy zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie należało zastosować przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. W związku z tak sprecyzowanymi zarzutami skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia a ewentualnie także postanowienia Starosty . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W szczególności za uzasadniony uznać należy zawarty w niej zarzut naruszenia art. 65 § 1 kpa, zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przede wszystkim, w ocenie Sądu, wniosek skierowany do Starosty z dnia 2 maja 2007r. nie był podaniem, o jakim mowa w tym przepisie, które zapoczątkowałoby sprawę administracyjną rozpoznawaną według przepisów kpa. Podnieść bowiem należy, iż skarżący zwrócił się o informację, działając jako organ prowadzący postępowanie egzekucyjne. Podstawę prawną do wystąpienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do Starosty o udzielenie informacji stanowi przepis art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji organ egzekucyjny może zwracać się o udzielenie informacji do organów administracji publicznej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub podporządkowanych, a także innych podmiotów. Tryb zwracania się o informacje, o jakim mowa w tym przepisie, nie podlega przepisom kodeksu postępowania administracyjnego albowiem organ egzekucyjny - w tym przypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego – nie występuje z podaniem o załatwienie swojej indywidualnej sprawy lecz jako prowadzący postępowanie egzekucyjne organ administracji publicznej. Obowiązkiem zaś Starosty – jako organu administracji publicznej – było udzielenie nieodpłatnie informacji w zakresie, w jakim organ ten tą informacją dysponował. Zgodnie z § 2 art. 36 ustawy o egzekucji, od wykonania określonego w § 1 żądania można się uchylić tylko w takim zakresie, w jakim według przepisów kpa można odmówić zeznań w charakterze świadka albo odpowiedzi na zadania pytania. Ustawodawca przewidział także możliwość ukarania karą pieniężną osobę, która wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi odmawia udzielenia organowi egzekucyjnemu informacji. W sytuacji, gdy organ egzekucyjny zwraca się w trybie art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o udzielenie informacji, organ administracji publicznej do którego zwróci się organ egzekucyjny nie może uznać się za niewłaściwy i pismo żądające informacji przekazać komuś innemu do załatwienia lecz powinien udzielić takich informacji, jakimi dysponuje na dany temat /bądź też poinformować organ egzekucyjny, że nie posiada żadnych informacji na dany temat /. Faktem jest, że ustawą z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym / tekst. jednolity dz. u. Nr 108 poz. 908 z późniejszymi zmianami / została utworzona centralna ewidencja pojazdów, z której dane udostępnia minister właściwy do spraw administracji publicznej między innymi takim podmiotom jak komornicy sądowi czy też administracyjne organy egzekucyjne. Zdaniem Sądu nie świadczy to jednak o tym, że informacje dotyczące majątku dłużnika, w szczególności posiadanych przez niego pojazdów, organ egzekucyjny może czerpać tylko z centralnej ewidencji pojazdów, a co za tym idzie, że może się o nie zwracać wyłącznie do ministra. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym regulują jedynie kwestię tego, kto prowadzi centralną ewidencję pojazdów, jakie dane są w niej rejestrowane i komu się je udostępnia. Okoliczność, iż w art. 80c pkt 13 wymieniono, że dane z tej ewidencji udostępnia się administracyjnym organom egzekucyjnym nie ogranicza wynikającego z art. 36 ustawy egzekucyjnej prawa tych organów do poszukiwania takich samych informacji u innych podmiotów, które nimi dysponują. Niewątpliwie w postępowaniu egzekucyjnym, aby było ono skutecznie prowadzone, niezmiernie istotną rolę odgrywa szybkość podejmowanych w stosunku do majątku dłużnika działań a co za tym idzie aktualność uzyskiwanych przez organ egzekucyjny informacji na temat majątku dłużników. Przepisy powołanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002r. w sprawie informacji podatkowych przewidują obowiązek organów rejestrujących pojazdy do sporządzania i przekazywania organom podatkowym comiesięcznych informacji o zarejestrowanych i wyrejestrowanych pojazdach, z tym że w terminie do 15 – go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zarejestrowano lub wyrejestrowano pojazd. Tak więc niekiedy taką informację organ podatkowy i organ egzekucyjny może najwcześniej uzyskać po upływie półtora miesiąca od zdarzenia, co pozwoli w międzyczasie dłużnikowi uciec z majątkiem. Niewątpliwie również uzyskanie informacji z centralnej ewidencji pojazdów trwa dłużej niż uzyskanie takiej informacji niejako z pierwszej ręki – od organu rejestrującego; centralna ewidencja zawiera bowiem dane dotyczące pojazdów z całego kraju, i automatycznie liczba podmiotów zwracających się o udzielenie informacji jest dużo większa niż liczba podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji od Starosty na temat zarejestrowanych na daną osobę pojazdów. Niewątpliwie celem ustawodawcy przy tworzeniu centralnej ewidencji nie było ograniczenie organów egzekucyjnych w ich prawie do zwracania się o niezbędne informacje do wszystkich podmiotów, tymi informacjami dysponującymi lecz między innymi umożliwienie tym organom uzyskiwanie takich informacji odnośnie wszystkich pojazdów zarejestrowanych na nazwisko dłużnika na terenie całej Polski. Jak to wynika z pisma Starosty przesłanego do SKO wraz z zażaleniem, powodem dla którego organ I instancji nie udzielił posiadanych przez siebie informacji lecz przekazał pismo skarżącego do Ministerstwa było to, że Starosta nie dysponuje informacjami na temat ewentualnych samochodów dłużniczki, zarejestrowanych na terenie innych powiatów w związku z czym jego informacja byłaby niepełna. W ocenie sądu okoliczność, iż organ, do którego inny organ / w tym wypadku egzekucyjny/ zwróci się o udzielenie informacji na podstawie szczególnego upoważnienia, nie dysponuje wystarczającymi informacjami, nie upoważnia go to do stosowania art. 65 § 1 kpa. Przepis ten ma zastosowanie tylko wówczas, gdy z podaniem o załatwienie sprawy administracyjnej do niewłaściwego organu wystąpi strona w rozumieniu przepisów kpa. Organ egzekucyjny, występujący o udzielenie informacji na podstawie art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest stroną a wniosek z art. 36 ustawy egzekucyjnej podaniem, które wszczynałoby sprawę administracyjną. Mając na uwadze powyższe okoliczności zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późniejszymi zmianami/. Na podstawie art. 152 tej samej ustawy Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku zaś na podstawie art. 200 o kosztach postępowania sądowego