VI SA/Wa 1823/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi W. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy w transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 2; 2. stwierdza, że decyzja opisana w punkcie 1 wyroku, w zakresie w którym została uchylona nie podlega wykonaniu; 3. w pozostałej części oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 02.2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust 1 ustawy z dnia 6.08.2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i art. 8 ust. 1-7, art. 9 rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20.12.1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. WEL 370 z 31.12.1985 r.) [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M." skarżącego w niniejszej sprawie, karę pieniężną w łącznej kwocie 1.350 zł w tym 2.000 zł za skrócenie dziennego odpoczynku, przy wykonywaniu transportowego lub przewozu na potrzeby własne i 1.150 zł za skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu tego transportu. Podstawę faktyczną decyzji stanowiły wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 8.01.2005 r. na drodze nr [...] w miejscowości [...]. Kontroli poddano należący do skarżącego pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Kierowca pojazdu L. G., który oświadczył, iż jest pracownikiem firmy W. M., wykonywał przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego rzeczy wioząc stal z [...] do [...]. Kierowca okazał wykresówki z dni 02.01.05/03.01.05, 03.01.05/04.01.05, 4.01.05/05.01.05, 05.01.05/06.01.05, 06.01.05/07.01.05, 07.01.05/08.01.05, 08.01.05., na których skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny 35 minut. W 24 godzinnym okresie od godziny 13.10 w dniu 04.01.05 do godziny 13.10 w dniu 05.01.05, najdłuższy odpoczynek wynosił 5 godzin 25 minut, między godziną 16.30 , a godziną 21.55. Na okazanych wykresówkach kierowca rozpoczął siódmy okres rozliczeniowy bez odebrania wymaganego odpoczynku tygodniowego, po maksymalnie sześciu okresach. Najdłuższy odpoczynek wynosił 12 godzin 30 minut między godziną 21.30 w dniu 5.01.05 r. a godziną 10.00 w dniu 6.01.05 r. tj. czas odpoczynku tygodniowego został skrócony o 11 godzin i 30 minut. W tym stanie rzeczy organ uznał, iż doszło do naruszenia wskazanych przepisów rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20.12.1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. W odwołaniu od tej decyzji W. M. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że wykonywany międzynarodowy przewóz rzeczy podlega szczególnej organizacji zadaniowego czasu pracy zgodnie z art. 17 ustawy o czasie pracy kierowców. Kierowca nie przekroczył godzinnego całkowitego okresu prowadzenia pojazdu. Skrócenie czasu odpoczynku zostało odebrane następnego dnia, którego odpoczywał co najmniej 22 godziny z krótką, trwającą niedużej niż godzinę przerwą na rozładunek, a ponadto stosownie do art. 12 powołanego rozporządzenia Rady (EWG) kierowca we wskazanych w tym przepisie sytuacjach może odstąpić od jego postanowień. W. M. uznał także za bezzasadny zarzut skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku ponieważ art. 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia stanowi, iż tygodniowy okres odpoczynku może być odroczony do końca szóstego dnia, jeżeli łączny czas prowadzenia w ciągu sześciu dni nie przekracza wielkości maksymalnej, odpowiadającej sześciu dziennym okresom prowadzenia tj. 56 godzin i te warunki zostały zachowane, bo dzień, w którym nastąpiła kontrola był szóstym dniem pracy kierowcy. Decyzją z dnia [...] 07.2005 r. nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 8 ust. 1, 2, 3, 4, 6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820 z dnia 20.12.1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. WE L370 z 1.12.1985 r. P.001-0007), art. 92 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. 2004 r. Nr 204, poz. 2088), lp. 1.11.1 lit. a i b, lp. 1.11.2 lit. a ,b załącznika do tej ustawy Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie nałożenia kary pieniężnej za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego (pkt 1) i utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie nałożenia kary za skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego (pkt 2). Organ II instancji uznał, iż tak, jak ustalił Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, kierujący pojazdem skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 35 minut. Zdaniem organu przedstawione przez stronę powody naruszenia przepisów o czasie pracy nie należą do okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 12 powołanego rozporządzenia, a twierdzenie strony, że kierowca miał odpoczynek następnego dnia nie ma wpływu na fakt, iż w okresie 4.01.05/5.01.05, 5.01.05/6.01.05 został skrócony dzienny czas odpoczynku. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo także w zakresie nałożenia kary pieniężnej za skrócenie odpoczynku tygodniowego. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia ponieważ wykresówką z dnia 8.01.05 r. kierowca rozpoczął siódmy okres rozliczeniowy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. M. wniósł o jej uchylenie zarzucając, iż postawiony zarzut skrócenia przez kierowcę tygodniowego czasu odpoczynku jest niezgodny z art. 6 ust. 1 w/w rozporządzenia. Stan faktyczny zawarty w wykresówkach wskazuje na to, że kierowca rozpoczął pracę w niedzielę 2.01.2005 r. o godz. 14.00 i biorąc pod uwagę datę i godzinę rozpoczęcia, szósty dzień pracy kończy się dla niego w sobotę 8.01.05 r. o godz. 14.00. W tym okresie całkowity czas prowadzenia pojazdu nie przekroczył 45 godzin, a ustawa dopuszcza 56 godzin, a zatem kierowca do godz. 14.00 dnia 8.01.05 r. miał prawo odłożyć odpoczynek tygodniowy. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja w pozostałym zakresie została wydana z naruszeniem art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Całkowity czas prowadzenia pojazdu w okresie od godz. 13.10 dnia 4.01.05 r. do godz. 5.10 dnia 5.01.05 r. nie został przekroczony. Dnia 5.01.05 r. kierowca wykorzystał odpoczynek dobowy o oddzielnych okresach, z których jeden powinien wynosić 8 godzin co najmniej, a następny okres prowadzenia kierowca rozpoczął dopiero o godz. 19.00 i prowadził przez 2 godziny 15 minut i znów zrobił odpoczynek do 10.00 następnego dnia. Kierowca był zatem zdyscyplinowany i samodzielnie ustalił rozkład czasu pracy, na który skarżący nie ma wpływu i dlatego nie może ponosić odpowiedzialności. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonuje zatem kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i prawem procesowym, Sąd rozstrzyga przy tym w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie, jakim dotyczy zaskarżonego rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w części obejmującej nałożenie kary pieniężnej za skrócenie odpoczynku tygodniowego. W tej bowiem części zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący kwestionując zasadność nałożenia kary za skrócenie odpoczynku tygodniowego zwrócił uwagę na to, że kontrola została dokonana szóstego dnia pracy i rozpoczął się siódmy okres prowadzenia pojazdu, a zatem kierowca mógł jeszcze odłożyć odpoczynek zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpatrując wskutek odwołania ponownie sprawę, skoncentrował się tylko na stwierdzeniu skarżącego, iż rozpoczął się 8.01.05 r. siódmy okres rozliczeniowy i uznając, iż rozpoczęcie tego okresu wynika z materiału dowodowego nie znalazł uzasadnienia do zastosowania powołanego przepisu. Z cyt. przepisu wynika jednak, iż okres tygodniowy odpoczynku może być odłożony do końca szóstego dnia, jeżeli całkowity czas prowadzenia pojazdu przez tych sześć dni nie przekracza wartości maksymalnej odpowiadającej sześciu dziennym okresom prowadzenia pojazdu. W świetle powyższego niezbędnym zatem było ustalenie kiedy i czy w dacie kontroli upłynął powyższy termin odłożenia tygodniowego okresu odpoczynku. Organ takich ustaleń nie poczynił ograniczając się do ogólnego stwierdzenia, że w dniu kontroli rozpoczął się siódmy okres rozliczeniowy. Takim pojęciem powołany przepis się nie posługuje. Termin odłożenia tygodniowego okresu odpoczynku został określony jako koniec szóstego dnia powołane rozporządzenie bliżej nie określa rozumienia pojęcia "dzień" tj. czy chodzi o dzień w ujęciu kalendarzowym (tj. np. 2, 3, 4 stycznia) czy też chodzi o dzień w rozumieniu doby (24 godzin). Zdaniem skarżącego dzień pracy należy liczyć jako 24 godziny co oznacza, iż skoro kierowca rozpoczął pracę w dniu 2.01.05 r. o godz. 14.00 to szósty dzień pracy upływał 8.01.05 r. o godz. 14.00. Z tego też względu w odwołaniu podał, iż w dniu 8.01.05 r. rozpoczął się siódmy dzień prowadzenia pojazdu tyle, że dopiero po godz. 14.00. Rozporządzenie nie zawiera definicji pojęcia "dzień". Sąd jednak podziela przyjęte przez skarżącego rozumienie tego pojęcia. Z uwagi na charakter przepisów i zakres regulacji objętej rozporządzeniem dotyczący m.in. okresów prowadzenia pojazdu i okresów wypoczynku uznać bowiem należy, iż w powyższym pojęciu nie chodzi o dzień w ujęciu kalendarzowym (np. 2, 3 stycznia) co by oznaczało, iż chociaż kierowca rozpoczął prowadzenie pojazdu np. 2 stycznia o godz. 23.55 to 3 stycznia byłby już drugim dniem jego pracy) tylko o dzień rozumiany jako 24 godziny (doba) liczone od rozpoczęcia prowadzenia pojazdu. Na takie rozumienie powyższego pojęcia wskazuje zawarta w art. 1 pkt 4 rozporządzenia definicja "tygodnia" zgodnie, z którą "tydzień" oznacza okres między godziną 00.00 w poniedziałek a godziną 24.00 w niedzielę. Z ustalenia organu II instancji co do rozpoczęcia siódmego okresu wykresówką z dnia 8.01.05 r. wynika, iż organ dokonał błędnej wykładni terminu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 skutkującej jego naruszeniem. Skutkiem tego stanu rzeczy jest poczynienie ustaleń w powyższym zakresie w oderwaniu od godziny rozpoczęcia przez kierowcę okresu prowadzenia pojazdu. Rozpoznając ponownie sprawę w tej części organ II instancji uwzględni zatem, wynikającą z wykresówki godzinę rozpoczęcia pracy kierowcy w dniu 2.01.05 r. i czas dokonanej kontroli. Ustalenie, iż w czasie kontroli szósty dzień nie upłynął stanowić będzie o zasadności odwołania w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a , uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2 orzekając jak w pkt 1 sentencji wyroku, zaś w pkt 2 zgodnie z art. 152 p.p.s.a. W pozostałej części skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka w tej części podlega oddaleniu. Skarżący w istocie ustaleń organu, co do skrócenia czasu dziennego odpoczynku o 3 godziny 35 minut nie podważa. Na rozprawie w dniu 9.02.06 r. przyznał bowiem, że "organ policzył prawidłowo" i ustaleń co do skrócenia tego okresu nie kwestionuje. Zdaniem skarżącego nie miał on jednak wpływu na działania kierowcy i jak podniósł w skardze, nie może z tego tytułu ponosić odpowiedzialności. Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie obu decyzji karze podlega wykonujący transport drogowy, a w rozumieniu przepisów tej ustawy wykonującym jest przedsiębiorca, a nie kierowca, który wykonuje tylko czynność prowadzenia pojazdu. Należy przy tym podnieść, iż skarżący odwołując się do art. 12 powołanego rozporządzenia nie wykazał, iż zachodziły okoliczności do jego zastosowania, a podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż całkowity czas prowadzenia pojazdu w okresie 4.01.05 r. godz. 13.10 - 5.01.05 r. godz. 5.10 nie został przekroczony, dla rozstrzygnięcia w powyższym zakresie nie jest istotna. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w pkt 3 stosownie do art. 151 p.p.s.a.