III SA/Gd 249/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie NSA Anna Orłowska WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego wprowadzenie na polski obszar celny towarów zgłoszonych do procedury przywozu według zgłoszeń celnych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, na podstawie art. 216 § 1, art. 306 b i c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r.), w związku z przepisami art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne ( Dz.U nr 68 z 2004 roku poz.622) odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt wprowadzenia na polski obszar celny towarów, zgłoszonych do procedury przywozu wg zgłoszeń celnych SAD o numerach: [...] z dnia 4 maja 1998r. oraz [...] z dnia 2 października 1998r. W uzasadnieniu w/w postanowienia organ celny wskazał, iż wnioskodawca wniósł o potwierdzenie lub wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, że na polski obszar celny wprowadzono na podstawie w/w dokumentów, olej opałowy o zawartości siarki nie przekraczającej 1 %. W trakcie prowadzonego poszukiwania oraz określenia ewentualnego miejsca ich przechowywania w innych instytucjach, ustalono, że ze względu na ich archiwalną klasyfikację dokumenty te przekazano w roku 2004 do wybrakowania przez zniszczenie. W zażaleniu na wyżej wymienione postanowienie "A" SA podniósł, iż jego zdaniem Naczelnik powinien wydać postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego, iż sprowadzono z zagranicy w/w olej opałowy. Zdaniem bowiem odwołującego z treści decyzji o dopuszczeniu do obrotu wynika jedynie, że na polski obszar celny wprowadzono " ciecz koloru żółtego" a nie olej opałowy. Zarzucił, iż zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia prawnego a organ wbrew wymogowi zawartemu w przepisie art. 306b ustawy Ordynacja podatkowa nie przeprowadził postępowania w niezbędnym zakresie. W razie wątpliwości co do prawdziwości fotokopii dokumentów SAD przesłanych przez pełnomocnika mógł zażądać ich od podmiotów wskazanych przez odwołującego. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej, rozpatrując zażalenie na postanowienie organu administracji celnej I instancji, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 306 b ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art.73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. –Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż dokumenty SAD objęte wnioskiem zostały zniszczone w 2004r. za zgodą Archiwum Państwowego nr [...] z dnia [...]. Organ odwoławczy zweryfikował w Wydziale Informatyki dostępność ewidencji zgłoszeń celnych z roku 1998 w formie elektronicznej. Z uwagi na fakt, iż w owym okresie w Oddziale Celnym [...] nie były prowadzone ewidencje elektroniczne w związku z tym nie są dostępne w bazie danych "Hurtownia danych", która zawiera dane z ewidencji komputerowych prowadzonych na oddziałach celnych przed wprowadzeniem systemu [...]. Z tych względów dane te nie są dostępne w formie elektronicznej. Odnośnie zarzutu braku uzasadnienia prawnego organ odwoławczy szczegółowo przywołał przepisy prawne, które miały w sprawie zastosowanie. W konkluzji stwierdził, iż Jednolite Dokumenty Administracyjne SAD wraz z załącznikami, posiadają kategorię archiwalną B5, co oznacza, iż po upływie 5 lat akta te mogą ulec brakowaniu po uprzednim uzyskaniu zgody właściwego archiwum państwowego co właśnie w tej sprawie miało miejsce. Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji załączonych kopii zgłoszeń celnych organ odwoławczy przytoczył przepis art. 306b § 1 ustawy i wskazał, że przepis ten nakłada na organ obowiązek wydania zaświadczenia, które potwierdza stan prawny lub fakty wynikające z dokumentów prowadzonych przez ten organ lub znajdujących się w ich posiadaniu, a zatem z materiałów archiwalnych, a nie danych doręczonych przez stronę w celu uzyskania zaświadczenia. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzane w celu wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i nie ma w nim zastosowania art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" SA wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia bądź jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 306b § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa przywołując w zasadniczej części argumentację prezentowaną w toku postępowania. W odpowiedzi na skargę organ, uznając argumenty skarżącego za niezasadne wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosił o wydanie przez organ celny zaświadczenia. Zatem na mocy art. 73 § 2 ustawy z dnia 19 marca 2004r. – Prawo celne ( Dz. U nr 68 poz. 622 z późn. zm.) odpowiednie zastosowanie miały przepisy działu VIIIA ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć trzeba, że uregulowane przepisami Działu VIIIA Ordynacji podatkowej postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma szczególny, uproszczony charakter ( por.: J. Zubrzycki w B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz wyd. Unimex Wrocław 2003r. str.938). Ten szczególny charakter przejawia się zwłaszcza w tym, że w ramach przedmiotowego postępowania obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu ( art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej). W tym właśnie celu prowadzić można przewidziane w § 2 art. 306b niezbędne postępowanie wyjaśniające. Jego istota sprowadza się bowiem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych pod kątem możliwości urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. W konsekwencji tego, czynione przez organ ustalenia są ograniczone bowiem wydający zaświadczenie organ, nie ma kompetencji do wykorzystywania na potrzeby jego wystawienia danych, które nie znajdują się w dyspozycji tego organu ( por.: J. Zubrzycki w "Ordynacja [...] str.941 wraz z cyt. tamże orzecznictwem). Tym samym więc do postępowania tego nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów w szczególności art.180, które uregulowane zostały w przepisach Działu IV ( art. 306k) Ordynacji podatkowej. W konsekwencji tego, w sytuacji gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia nie znajdują się w dyspozycji organu, który zaświadczenie to ma wydać bądź też, gdy stwierdzony zostanie brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu organ ten odmawia wydania zaświadczenia, podstawę do czego stanowi art. 306c Ordynacji podatkowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt omawianej sprawy w pierwszej kolejności należy odnieść się do treści wniosku skarżącego na podstawie, którego niniejsze postępowanie zostało zainicjowane. Kwestia bowiem istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego w domaganiu się zaświadczenia zasadnie nie była przez organy kwestionowana ( art. 306a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Otóż ze wskazanego wniosku z dnia [...] wynika, że "A" SA chciała w wyniku tego postępowania uzyskać postanowienie organu administracji celnej odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego, iż na podstawie wymienionych zgłoszeń celnych o nr [...] i nr [...] sprowadzono z zagranicy olej opałowy o zawartości siarki w masie nie przekraczającej 1 %. Uzasadnienie dla takiego rozstrzygnięcia, zdaniem spółki wynika z treści decyzji o dopuszczeniu do obrotu, która daje podstawy do ustalenia jedynie, że na polski obszar celny wprowadzono " ciecz koloru żółtego", a nie olej opałowy. Dodatkowo przemawia za tym fakt, że z dniem 1 sierpnia 1998r. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie podatku akcyzowego wprowadzono obowiązek barwienia oleju opałowego na czerwono. W związku z tym, w dniu 2 października 1998r. nie mógł być wprowadzony na polski obszar celny olej opałowy koloru żółtego bez podatku akcyzowego. Zwrócić uwagę należy, że przy tak sformułowanym wniosku skarżący oczekiwał na podstawie w/w dokumentów SAD, których kopie dołączył do akt, że organ administracji celnej ustali na podstawie tych dokumentów fakt, który z nich nie wynika. Zauważyć bowiem należy, że w obydwu wymienionych dokumentach pod pozycją 31 nazwaną opakowania i opis towaru wskazano " olej opałowy o zawartości siarki w masie nie przekraczającej 1% natomiast w rubryce o nazwie" Kontrola przez Urząd Celny przeznaczenia" wpisano m.in., iż pobrano próbkę towaru na podstawie art.70 kodeksu celnego i stwierdzono ciecz koloru żółtego. Weryfikacji celnej nie przeprowadzono, towar zwolniono. Nie ulega dla Sądu wątpliwości, iż treść dokonanych przez organ adnotacji w dokumentach SAD uniemożliwia w postępowaniu o wydanie zaświadczenia na podstawie unormowań zawartych w Dziale VIIIA Ordynacji podatkowej uwzględnienie żądania skarżącego. Innymi słowy treść tych dokumentów nie uprawnia organów administracji celnej do wydania postanowienia, którego gramatyczna wykładnia prowadziłaby do ustalenia, iż brak jest dokumentów celnych SAD potwierdzających sprowadzenie z zagranicy oleju opałowego a to jest właśnie celem skarżącego, który w innych toczących się postępowaniach, chce wykazać się dowodem w postaci dokumentu urzędowego stwierdzającego jednoznacznie fakty kwestionowane w tych postępowaniach. Jednakże inicjacja postępowania na podstawie przepisów Działu VIIIA nie jest z uwagi na obowiązujące prawo środkiem właściwym do osiągnięcia tego celu. Z tych względów drugorzędne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia organów miało przyjęte przez nie uzasadnienie - zwłaszcza odnoszące się do konkretnych przepisów prawa w zakresie archiwizacji dokumentów - uzasadnienie organu odwoławczego. Co do zasady bowiem prawidłowo wskazał organ, że zgodnie z art. 306b § 1 organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Skoro zgodnie z przepisami prawa dokumenty te nie znajdują się już w ewidencji, rejestrach ani innych danych będących w posiadaniu organów bo uległy brakowaniu, to prawidłowo stwierdził on, że uwzględnienie wniosku z tej przyczyny nie jest dopuszczalne. Z tych względów za nietrafny uznać należy zarzut skargi, iż rzeczą organów było uwzględnienie w tym postępowaniu dokumentów znajdujących się aktualnie w dyspozycji innych podmiotów poza organami celnymi i nie objętych ich ewidencją, rejestrami, nie stanowiących też innych danych w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. W reasumpcji powyższych rozważań Sąd uznał, iż skarga, stanowiąca w istocie jedynie przejaw polemiki ze zgodnym z prawem rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Celnej, jakkolwiek zawierającym prawidłowe uzasadnienie jedynie w części, winna być oddalona. Stąd też na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.