III SA/Łd 167/07
WyrokWSA w Łodzi2007-09-26
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej, który udzielił świadczeń zdrowotnych osobie nieubezpieczonej w stanie nagłym, ma interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla tej osoby, mimo jej śmierci?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej ma interes prawny do wniesienia odwołania, ponieważ jego status strony wynika z przepisów prawa materialnego (art. 19 ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 7 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej). Zgodnie z tymi przepisami, świadczeniodawca ma prawo do wynagrodzenia za świadczenia udzielone w stanie nagłym, a jego interes prawny nie jest pozbawiony mocy przez śmierć świadczeniobiorcy, jeśli postępowanie zostało zainicjowane przed jego zgonem.Stan faktyczny
Wojewódzki Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej udzielił świadczeń opieki zdrowotnej pacjentowi A.K., który nie był ubezpieczony i znajdował się w stanie zagrażającym życiu. Po śmierci pacjenta, Prezydent Miasta Ł. umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa do świadczeń, uznając niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając Wojewódzki Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej za nieposiadający przymiotu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Wojewódzkiego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Wojewódzkiego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. kwotę 255,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007 roku sprawy ze skargi Wojewódzkiego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Wojewódzkiego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. kwotę 255,00 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] , nr [...] Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 57 i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej A.K. W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej wskazał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż w okresie od dnia [...] do dnia [...] A.K. przebywał w Zakładzie Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. i korzystał ze świadczeń opieki zdrowotnej nie będąc ubezpieczonym. Wobec zaistniałych okoliczności w piśmie z dnia [...] Dyrektor Wojewódzkiego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-B. o objęcie A. K. świadczeniami opieki zdrowotnej podnosząc, iż chory był nieubezpieczony, nie posiadał uprawnień do bezpłatnych świadczeń leczniczych, a przyjęcie na Oddział Intensywnej Opieki Medycznej wynikło ze stanu zagrażającego życiu. W dniu zaś [...] A.K. zmarł, co w ocenie organu uniemożliwiło przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego pozwalającego na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się po:
1) przedłożeniu przez świadczeniobiorcę, o którym mowa w ust. 1, dokumentów potwierdzających:
a) posiadanie obywatelstwa polskiego,
b) zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego;
3) stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
4) stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w pkt 2 (art. 54 ust. 2 powołanej ustawy).
Z uwagi jednak na zgon strony, nie istniała w ocenie organu możliwość spełnienia przesłanek, o których mowa w powołanym przepisie.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik Wojewódzkiego Zespołu
Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł.. Podnosząc zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz naruszenie art. 75 i art. 77 k.p.a w związku z art. 54 powołanej ustawy, które spowodowało naruszenie prawa materialnego – tj. art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, wniósł o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, iż organ administracji publicznej odmawiając A.K. przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej nie przeprowadził wymaganych okolicznościami sprawy czynności dowodowych uzasadniających decyzję odmową, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że w dniu [...] A.K. zmarł i nie istniała możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego celem ustalenia faktycznej sytuacji rodzinnej i majątkowej świadczeniobiorcy. W ocenie pełnomocnika wywiad środowiskowy jednak jak sama nazwa wskazuje powinien zostać przeprowadzony w środowisku życia danej osoby (wywiad z członkami rodziny, sąsiadami, współpracownikami). Stwierdzenie natomiast, że wywiad środowiskowy winien być przeprowadzony z osobą, której ma dotyczyć jest sprzeczne z zasadami logiki i w istocie prowadzi do przerzucania ciężaru dowodowego na świadczeniobiorcę. Powołując się na treść art. 75 § 1 k.p.a. wskazał, że w niniejszej sprawie po stwierdzeniu zgonu świadczeniobiorcy, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej zaprzestał prowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych zmierzających do zebrania materiału dowodowego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. Wbrew bowiem twierdzeniom organu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej ma możliwość zbadania okoliczności określonych w art. 54 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i ustalenie, czy świadczeniobiorca spełnił kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej i czy zachodzą okoliczności określone w art. 12 tej ustawy. Wojewódzki Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. dopełnił natomiast wszystkich obowiązków wynikających z ustawy, w dniu [...] po przyjęciu nieubezpiecznonego do szpitala wystąpił do właściwego miejscowo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o wydanie decyzji o prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Organ natomiast nie dopełnił swoich obowiązków, co zdaniem pełnomocnika doprowadziło do naruszenia art. 2 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Decyzją z dnia [...] , nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołanie wniesione przez Wojewódzki Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. jest niedopuszczalne. Odwołując się do treści art. 127 §1 k.p.a, który stanowi, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, organ odwoławczy podkreślił, iż odwołanie służy stronie. W myśl natomiast art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Odwołując się do ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego organ podkreślił, że interes prawny musi być osobisty, własny i indywidualny, bo tylko taki interes władza administracyjna może zaspokoić poprzez decyzję administracyjną, a więc skierowany do określonej osoby indywidualny akt administracyjny wpływający na sytuację prawną tej osoby, który powinien znajdować swe oparcie w przepisach prawa materialnego. Ocena zatem, czy określony podmiot jest stroną postępowania powinna zostać poprzedzona ustaleniem, czy sprawa, której postępowanie dotyczy jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Na marginesie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ pierwszej instancji działając zgodnie z treścią art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na wniosek świadczeniodawcy z uwagi na przypadek stanu nagłego podjął stosowne kroki zmierzające do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy. Stroną postępowania w ocenie organu był zatem świadczeniobiorca – A.K., który zmarł w dniu [...] , co spowodowało, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego pełnomocnik strony skarżącej podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 28 w związku z art. 127 § 1 k.p.a poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wniósł o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Powołując się na poglądy wyrażone w orzecznictwie i literaturze wskazał, że interes prawny musi być zarówno indywidualnym interesem strony postępowania, jak i powinien wynikać z określonej normy prawnej. Cechą interesu prawnego jest jego indywidualność, aktualność i obiektywna sprawdzalność, a także istnienie takich okoliczności faktycznych, które wskazują, że zachodzą przesłanki do zastosowania określonego przepisu prawa materialnego. Interes prawny przejawia się zatem w obiektywnej i realnie istniejącej potrzebie ochrony prawnej i wystarczy by wynik toczącego się postępowania mógł oddziaływać na sferę uprawnień lub obowiązków danego podmiotu. Jeżeli bowiem świadczeniobiorcy zostanie przyznane prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, umożliwi to stronie skarżącej odzyskanie środków, które zostały wydatkowane na leczenie nieubezpieczonego pacjenta w ramach obowiązku wynikającego z art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 12 września 2007 roku pełnomocnik strony skarżącej dodatkowo podniósł, iż normą prawa materialnego, z której wywodzi interes prawny strony jest art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej oraz art. 19 i art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./).
Z treści art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc jednak związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także tych wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiło podstawę do jej uchylenia.
Przystępując zatem od oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest, że w okresie od dnia [...] do dnia [...] świadczeniobiorca - A.K. przebywał w Zakładzie Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. i korzystał ze świadczeń opieki zdrowotnej nie będąc ubezpieczonym. Wobec zaistniałych okoliczności w piśmie z dnia [...] Dyrektor Wojewódzkiego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-B. o objęcie świadczeniobiorcy świadczeniami opieki zdrowotnej podnosząc, iż chory był nieubezpieczony, nie posiadał uprawnień do bezpłatnych świadczeń leczniczych, a przyjęcie na Oddział Intensywnej Opieki Medycznej nastąpiło z powodu stanu zagrażającego życiu. W dniu zaś [...] świadczeniobiorca - A.K. zmarł, co w ocenie organu uniemożliwiło przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego pozwalającego na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej, co w konsekwencji stało się podstawą do umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., którą umorzono postępowanie odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 k.p.a. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że stronie skarżącej – Wojewódzkiemu Zespołowi Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł., nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Uznał, że odwołanie wniesione przez Wojewódzki Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. jest niedopuszczalne, gdyż stroną postępowania w ocenie organu był świadczeniobiorca czyli A.K. , który zmarł w dniu [...] , co w konsekwencji spowodowało, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Nie można się jednak z tym stanowiskiem zgodzić.
Zgodnie bowiem z treścią art. 28 k.p.a stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Dla prawidłowej zaś wykładni wskazanej normy prawnej podstawowe znaczenie ma ustalenie pojęcia interesu prawnego.
Odwołując się do ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podnieść, że kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Przyjmuje się bowiem, że interes prawny wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 roku, sygn. akt IV SA 2164/97 – nie publik.). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 1999 roku, sygn. akt I SA 1189/98 oraz z dnia 15 grudnia 1998 roku, sygn. akt II SA 1355/98 nie publik.).
Innymi słowy, interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Dla uzyskania przymiotu strony wystarczy przy tym, by wynik toczącego się konkretnie postępowania administracyjnego mógł oddziaływać na sferę uprawnień danego podmiotu, wynikających z określonych przepisów prawa materialnego. Stroną postępowania jest się nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialno-prawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia orzeczeniem kończącym postępowanie. To hipotetyczne zagrożenie powoduje, iż wszystkie podmioty, których uprawnienia mogą zostać realnie naruszone wynikiem postępowania, powinny brać w nim udział w charakterze stron, celem zapewnienia im możliwości obrony ich praw.
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy oczywiście odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej ale nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji.
Dopuszczenie przez organ administracji publicznej "jakiejś" osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola, czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.08.2001 r., I SA 511/00, LEX nr 54725 ).
Przenosząc zatem powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż normą prawa materialnego z której należy wywieść interes prawny strony skarżącej jest, jak słusznie wskazała strona przepis art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), który stanowi, iż w razie braku możliwości udzielania świadczeń opieki zdrowotnej określonych w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy lub w związku z wystąpieniem siły wyższej, świadczeniodawca zapewnia, w przypadku, o którym mowa w ust. 1, udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej przez innego świadczeniodawcę. Świadczeniodawca, który nie zawarł umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ma prawo do wynagrodzenia za świadczenie opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcy w stanie nagłym. Wynagrodzenie uwzględnia wyłącznie uzasadnione koszty udzielenia niezbędnych świadczeń opieki zdrowotnej.
Zgodnie bowiem art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) zakład opieki zdrowotnej nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia. Przepis ten nakłada więc na Zakłady Opieki Zdrowotnej zarówno publiczne, jak i niepubliczne generalny obowiązek udzielania świadczeń opieki zdrowotnej (opieki medycznej) każdej osobie, która potrzebuje natychmiastowego ich udzielenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Przepis ten nie reguluje jednak skutków finansowych udzielenia "takiego" świadczenia zdrowotnego. Szczególna zaś trudność w uzyskaniu stosownego wynagrodzenia powstaje w przypadku pacjentów nieubezpieczonych i jednocześnie niemogących pokryć z własnych środków kosztów leczenia poniesionych przez zakład opieki zdrowotnej. W takim przypadku, który miał również miejsce w rozpoznawanej sprawie należy rozważyć możliwość podjęcia działań w celu uzyskania przez pacjenta statusu świadczeniobiorcy.
Procedurę tę przewiduje przepis art. 54 ust. 3 ustawy z dnia ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym wójt wydaje stosowną decyzję na wniosek świadczeniobiorcy, a w razie zaistnienia stanu nagłego – na wniosek świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej, złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia. Podmiotem uprawnionym do wystąpienia do organu Narodowego Funduszu Zdrowia z żądaniem wynagrodzenia za świadczenie opieki zdrowotnej udzielonej świadczeniobiorcy w stanie nagłym jest więc wyłączenie świadczeniodawca.
W sytuacji bowiem nagłego zagrożenia życia lub zdrowia czyli stanu, w którym odroczenie w czasie pomocy medycznej może skutkować utratą zdrowia lub życia świadczenia opieki zdrowotnej udzielne są świadczeniobiorcy niezwłocznie (art. 19 ust. 1 ustawy).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że świadczeniobiorca nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, nie posiadał też uprawnień do bezpłatnych świadczeń leczniczych, a przyjęcie na Oddział Intensywnej Opieki Medycznej w Wojewódzkim Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł., nastąpiło z powodu stanu zagrażającego życiu. Dyrektor Wojewódzkiego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. - jako świadczeniodawca miał zatem prawo zwrócić się do właściwego ośrodka pomocy społecznej o objęcie świadczeniobiorcy świadczeniami opieki zdrowotnej.
Nie znajduje zatem uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalnie postępowanie w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Umorzenie postępowania jest tzw. "innym sposobem" zakończenia postępowania, czysto formalnym i nie rozstrzyga sprawy co do istoty.
Z powyższych względów należało zatem podzielić stanowisko strony wnoszącej skargę, że w przypadku udzielenia świadczeń zdrowotnych osobie nie objętej ubezpieczeniem zdrowotnym w stanie nagłym zagrażającym jej życiu i zdrowiu decyzję o objęciu świadczeniobiorcy świadczeniami opieki zdrowotnej wydaje się na wniosek świadczeniodawcy. Wojewódzki Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. – jako świadczeniodawca zainicjował postępowanie w sprawie objęcia nieubezpieczonego świadczeniobiorcy świadczeniami opieki zdrowotnej, któremu pomoc medyczna została udzielona w stanie nagłym zagrażającym życiu i zdrowiu. Natomiast zgon świadczeniobiorcy, który nastąpił po wystąpieniu przez dyrektora zakładu opieki medycznej do właściwego miejscowo ośrodka pomocy społecznej celem uruchomienia procedury, o której mowa w art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych nie pozbawia świadczeniodawcy przymiotu strony legitymującej się przecież interesem prawnym opartym na konkretnej normie prawa materialnego – art. 19 ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W tym stanie rzeczy, Sąd stosownie do treści art. 145 § 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło