I OSK 11/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-15
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Anna Łukaszewska-Macioch, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego, narusza przepisy postępowania administracyjnego, jeśli nie uwzględnił w swoim uzasadnieniu zaświadczenia złożonego przez stronę, które potwierdzało istotne dla sprawy okoliczności?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który nie uwzględnił w swoim uzasadnieniu zaświadczenia złożonego przez stronę, a które zostało wcześniej przez organ pierwszej instancji uznane za istotne dla sprawy (poprzez wezwanie do jego przedłożenia), narusza przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Pominięcie takiego dowodu, do którego dostarczenia organ zobowiązał stronę, ma samo przez się wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie decyzji organu odwoławczego przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
T. G. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie wycieczki szkolnej syna. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, podobnie jak organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zaświadczenia potwierdzającego udział syna w wycieczce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając sądowi naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) del.WSA Jacek Fronczyk Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1070/07 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2007r. sygn. akt I SA/Wa 1070/07 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną:
W dniu 27 września 2005 r. T. G. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego w wysokości 45 zł na dofinansowanie uczestnictwa syna Ł. K. w całodniowej wycieczce szkolnej w październiku 2005 r. (w wyroku błędnie wskazano "2006 r."). Prezydent m.st. Warszawy powołaną wyżej decyzją z [...] października 2005 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpoznaniu odwołania T. G., decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na skutek skargi wniesionej przez T. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 333/06 uchylił obie decyzje. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja co do przyznania zasiłku celowego leży w sferze uznania administracyjnego, jednak organ ma obowiązek uzasadnić swoją decyzję w sposób wyczerpujący i przekonujący. Ponadto, jak stwierdził Sąd, w aktach sprawy brak było dowodu, że organ wzywał skarżącą do złożenia informacji o odpłatności za wycieczkę oraz informacji o konieczności uczestniczenia w niej syna. Organ I instancji nie wskazał również, na jakie cele i w jakich kwotach Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy spożytkował w danym okresie środki finansowe przeznaczone na zasiłki celowe.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] ponownie odmówił przyznania T. G. wnioskowanego świadczenia. Na skutek odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolejną decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] Prezydent m.st. Warszawy odmówił przyznania T. G. zasiłku celowego w wysokości 45 złotych na sfinansowanie uczestnictwa syna w całodniowej wycieczce szkolnej w październiku 2005 r. wskazując w uzasadnieniu, że mimo pisemnego wezwania T. G. nie dostarczyła zaświadczenia ze szkoły o konieczności udziału syna w wycieczce oraz dowodu uiszczenia opłaty za udział. Organ uznał, że udział w wycieczce szkolnej nie jest niezbędną potrzebą życiową, a tylko dla zaspokojenia takich potrzeb udzielane są świadczenia z pomocy społecznej. Wzięto również pod uwagę, że T. G. otrzymała w październiku 2005 r. pomoc w formie zasiłku celowego w łącznej wysokości 304 zł, podczas gdy średnia wysokość pomocy udzielonej przez MOPS Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy wyniosła w tym miesiącu 255,55 zł, zaś w listopadzie 2006 r. 238,47 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. G. podniosła, że organ pomocy społecznej mógł sam uzyskać wymagane zaświadczenia, ponieważ pracownicy organu wielokrotnie kontaktowali się ze szkołą w innych sprawach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy wskazując, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, przy czym samo spełnienie kryteriów jego przyznania, nie stwarza obowiązku jego przyznania. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego zarówno co do oceny spełnienia przesłanek przyznania tej formy pomocy, jak i co do jej wysokości. Przepisy art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowią, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś potrzeby rodzin i osób z niej korzystających powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Kolegium podzieliło ocenę organu I instancji, iż sfinansowanie wycieczki szkolnej nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej. Kolegium wskazało również, że organy pomocy społecznej dysponując ograniczonymi środkami mają prawo odmowy przyznania świadczenia w związku z koniecznością udzielania pomocy także innym osobom. Organ przyznał skarżącej świadczenia w formie zasiłku celowego w październiku 2005 r. w łącznej kwocie 304 zł, przy dochodzie na osobę w rodzinie skarżącej w wysokości 277,22 zł. Średnia wysokość pomocy finansowej przyznanej przez OPS Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy wyniosła we wrześniu 255,55 zł. Wobec konieczności racjonalnego gospodarowania środkami przez organy pomocy społecznej udzielenie pomocy powinno być ukierunkowane w pierwszej kolejności na osoby, które ze względu na całkowity brak dochodów lub ich nieznaczną wysokość, bez udzielenia pomocy społecznej, nie byłyby w stanie egzystować. Organ II instancji nie podzielił stanowiska skarżącej, że obowiązek ustalenia, czy udział syna w wycieczce szkolnej był konieczny i czy skarżąca uiściła kwotę 45 złotych spoczywał na organie, bowiem świadczenia z pomocy społecznej co do zasady przyznawane są na wniosek i po stronie wnioskodawcy leży dostarczenie organowi wszelkich danych niezbędnych do dokonania oceny potrzeby przyznania zasiłku w określonej wysokości. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ww. ustawy pomoc społeczna wspiera, nie zaś wyręcza osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia ich niezbędnych potrzeb.
T. G. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że średnia pomoc dla jej dwuosobowej rodziny w miesiącu październiku 2005 r. wynosiła 152 zł, podczas gdy średnia pomoc udzielona przez Ośrodek Pomocy Społecznej wynosiła 255,55 zł. Jak podała skarżąca, jej dochód w październiku wynosił 554,45 zł (renta ZUS 511,45 zł + zasiłek rodzinny 43 zł), co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 277,22 zł, podczas gdy kryterium dochodowe na osobę wynosiło 316 zł. Skarżąca uzyskiwała więc dochód o 38,75 zł niższy aniżeli kryterium dochodowe. Zarzuciła ponadto, że OPS nie wskazał kwoty, jaką dysponowała skarżąca we wrześniu 2005 r. i scedował formalności związane z zaświadczeniem ze szkoły na skarżącą, która jest schorowaną inwalidką.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2007r. sygn. akt I SA/Wa 1070/07 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że wydając zaskarżoną decyzję Kolegium nie wzięło pod uwagę zaświadczenia z Gimnazjum nr [...] im. Św. [...] w Warszawie z dnia 28 października 2006 r. znajdującego się w aktach administracyjnych, z którego wynika, że Ł. K. uczeń klasy II w roku szkolnym 2005/2006 był uczestnikiem wycieczki szkolnej we wrześniu 2005 roku w ramach lekcji historii. Koszt wycieczki wynosił 45 zł. Zaświadczenie to skarżąca złożyła przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co pozostaje okolicznością bezsporną potwierdzoną stosownymi oświadczeniami skarżącej i przedstawiciela Kolegium złożonymi na rozprawie w dniu 26 września 2007r. Sąd podkreślił, że zgodnie z zasadą prawdy materialnej, rozpoznając odwołanie organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić stan faktyczny sprawy w chwili wydawania decyzji; winien więc wziąć pod uwagę także zmiany, jakie zaszły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Wprawdzie decyzja o przyznaniu zasiłku celowego oraz jego wysokość leżą w sferze uznania administracyjnego, jednak na organie spoczywa obowiązek uzasadnienia podjętej decyzji w sposób wyczerpujący i przekonujący z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wydając decyzję odmowną organ I instancji brał pod uwagę fakt niedostarczenia przez wnioskodawczynię wymaganego zaświadczenia ze szkoły, że udział syna w wycieczce był obowiązkowy oraz potwierdzającego wysokość kosztów wyjazdu. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium nie uwzględniło faktu, że skarżąca wymagane zaświadczenie złożyła. Powyższe, w ocenie Sądu świadczy, że w przedmiotowej sprawie organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistym stanem sprawy, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa przez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do złożonego zaświadczenia ze szkoły.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, reprezentowane przez radcę prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że udział dziecka w wycieczce szkolnej stanowi niezbędną potrzebę bytową, dla zaspokojenia której może być przyznana pomoc finansowa z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego,
2. prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie,
3. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez bezpodstawne uznanie, że nieustosunkowanie się przez Kolegium w decyzji do faktu przedłożenia przez stronę zaświadczenia ze szkoły potwierdzającego uczestnictwo jej syna w wycieczce szkolnej mógł mieć – przy uwzględnieniu pozostałych okoliczności niniejszej sprawy – na tyle istotny wpływ na jej wynik, by stanowić podstawę do uchylenia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2007 r. wniesionej przez T. G., jako bezpodstawnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd I instancji powołując się na inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powinien wykazać, że stwierdzone przezeń naruszenia mogły wpłynąć na wynik sprawy w sposób istotny, tj. prowadzący do wydania zasadniczo odmiennego rozstrzygnięcia. Powołano się w tym zakresie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II GSK 332/05, a także wyroki z dnia 26 lipca 2005 r. sygn. akt FSK 2007/04 oraz sygn. akt FSK 2006/04. Tymczasem Sąd I instancji rozpoznając skargę T. G. stwierdził naruszenie przez Kolegium art. 107 § 3 kpa precyzującego wymogi uzasadnienia decyzji, a jednocześnie sam naruszył art. 141 § 4 ustawy procesowej nie podejmując choćby próby wykazania, że stwierdzone naruszenia procedury mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Kolegium, przywołane w zaskarżonym wyroku okoliczności nie uzasadniają uchylenia decyzji wydanej w II instancji, a w szczególności nie dają podstaw do uznania, że w sprawie tej zaistniały przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, skarżący organ podniósł, że zawarte w nim wyliczenie rodzajów niezbędnych potrzeb bytowych ma charakter przykładowy, wskazuje jednak jakiego rodzaju potrzeby ustawodawca ocenia jako "niezbędne potrzeby bytowe". Sąd I instancji uchylając decyzję Kolegium uznał (choć nie wynika to bezpośrednio z uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że udział w wycieczce szkolnej należy do niezbędnych potrzeb bytowych w rozumieniu art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, nie wyjaśniając przy tym, na czym oparł swoje stanowisko. Zgodzić się z tym stanowiskiem Kolegium nie może zwłaszcza w okolicznościach niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy od wycieczki której koszty miałyby zostać pokryte ze środków pomocy społecznej upłynęły już ponad dwa lata. Brak jest podstaw do uznania, że konieczność zapłaty za wycieczkę przez T. G. spowodował na tyle duże obciążenie dla jej budżetu domowego, że nie mogła ona chociaż przez część tego dwuletniego okresu zachować "warunków bytowania odpowiadających godności człowieka". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając wycieczkę szkolną za niezbędną potrzebę życiową naruszył tym samym art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Pełnomocnik skarżącego organu podniósł, że nawet gdyby uznać, że wycieczka szkolna w niniejszej sprawie stanowi niezbędną potrzebę bytową, to w świetle art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, organ uprawniony jest do odmowy przyznania zasiłku na podstawie oceny "możliwości pomocy społecznej", tj. oceny posiadanych środków w kontekście pomocy udzielonej innym potrzebującym. Jak wskazał Sąd I instancji, w październiku 2005 r. została przyznana skarżącej pomoc w formie zasiłku celowego w łącznej wysokości 304 zł, średnia zaś wysokość udzielanej pomocy w formie zasiłków celowych i specjalnych wynosiła 255,55 zł. Skarżąca zatem uzyskała pomoc o 20 % wyższą od średniej. Wobec powyższego nawet w sytuacji uznania, że fakt "nieustosunkowania się do treści złożonego przez skarżącą zaświadczenia" stanowił naruszenie przepisów postępowania, to i tak nie miało to istotnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Kolegium zakwestionowało również twierdzenie Sądu I instancji, jakoby wydanie uchylonej decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa; wszelkie bowiem okoliczności sprawy mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia zostały w sposób należyty wyjaśnione. Zresztą nawet gdyby organ II instancji ustosunkował się w treści uzasadnienia decyzji do przedstawionego przez wnioskodawczynię zaświadczenia, to okoliczność ta nie miałaby żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ zaświadczenie to stwierdza jedynie, że syn skarżącej wziął udział w wycieczce szkolnej, której koszt wynosił 45 zł, nie wynika z niego natomiast, że koszt ten pokryła skarżąca, ani to, że udział jej syna w wycieczce był bezwzględnie wymagany przez szkołę. Fakt wzięcia udziału w wycieczce w żaden sposób nie wpływa na ocenę tej wycieczki przez pryzmat art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Kolegium, wycieczka szkolna nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, zatem bez znaczenia pozostaje fakt uczestniczenia bądź nieuczestniczenia w tej wycieczce, tym bardziej, że skarżąca ubiegała się o przyznanie zasiłku przed terminem wycieczki. Na powyższą ocenę nie wpływa również fakt, że wycieczka ta odbyła się w ramach lekcji historii.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", powiązaniu z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, jest nieuzasadniony. Jest poza sporem, że w toku postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem T. G. o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie kosztów udziału syna w wycieczce szkolnej została ona wezwana przez organ prowadzący postępowanie do przedstawienia zaświadczenia stwierdzającego, czy udział ucznia w wycieczce był obowiązkowy oraz jaki był koszt jego udziału w wycieczce. Należy uznać, że takie wezwanie było w pełni uzasadnione, bowiem zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na ten obowiązek zwraca się szczególną uwagę w sprawach, których rozstrzyganie z woli ustawodawcy oparte zostało na uznaniu administracyjnym, gdzie ustawodawca pozostawił organowi wybór sposobu rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie.
Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera wyraźnych kryteriów ocennych w sprawach o przyznanie zasiłku celowego. Przepis art. 39 w ust. 1 wskazuje na "niezbędną potrzebę bytową", której zaspokojeniu ma służyć pomoc w formie zasiłku celowego, wyliczając w ust. 2 przykładowo cele uzasadniające rozważenie przez organ pomocy społecznej potrzebę udzielenia pomocy w tej formie. Skoro zatem organ prowadzący postępowanie zobowiązał wnioskodawczynię do wykazania, że udział dziecka w wycieczce szkolnej był obowiązkowy, to nie ulega wątpliwości, że okoliczność tę uznał za istotną dla dokonania oceny w kwestii zasadności przyznania pomocy. Nie ma znaczenia, że żądane przez organ zaświadczenie zostało dostarczone przez wnioskodawczynię dopiero w toku postępowania odwoławczego. Rolą organu odwoławczego jest rozpatrzenie sprawy będącej przedmiotem zaskarżonego przez stronę rozstrzygnięcia w jej całokształcie, a więc - jak słusznie podkreślił Sąd I instancji - z uwzględnieniem okoliczności, jakie zaszły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Wymagają tego w pierwszej kolejności dyrektywy płynące z art. 7 kpa, w pierwszej kolejności obowiązek dążenia do wyjaśnienia prawdy obiektywnej, jak również konieczność wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Pominięcie przez organ odwoławczy środka dowodowego, do dostarczenia którego organ zobowiązał stronę w toku postępowania, musiało skutkować stwierdzeniem przez Sąd I instancji wad postępowania polegających na naruszeniu art. 7, 77 i 80 kpa.
Z tego powodu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, i 80 kpa należało uznać za nieuzasadniony.
Co do zarzutu wadliwej oceny przez Sąd I instancji wpływu stwierdzonych naruszeń postępowania na wynik sprawy, należy wskazać, iż jest poza wszelką wątpliwością, że pominięcie dowodu, do którego dostarczenia organ zobowiązał stronę, miało samo przez się wpływ na wynik sprawy. Skoro to organ zdecydował o konieczności wzięcia pod uwagę okoliczności, czy istniał obowiązek udziału ucznia w wycieczce, to znaczy że kwestia ta mogła mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie udzielenia wnioskowanej pomocy. W tej sytuacji szczegółowy wywód Sądu I instancji w kwestii wpływu stwierdzonych wad postępowania na wynik sprawy administracyjnej był zbędny.
Niezasadne są podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. Należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 174 pkt. 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może mieć postać błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Chybiony jest zatem zarzut naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej "poprzez jego niezastosowanie". Jeśli chodzi natomiast o zarzut odnoszący się do art. 39 ust. 1 tej ustawy, należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji przepisu tego nie stosował, ani nie dokonywał jego wykładni. Autor skargi kasacyjnej nie dostrzega, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji oparte zostało wyłącznie na stwierdzeniu naruszeń przepisów postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy. Tym samym, wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie formułował żadnych ocen w kwestii zasadności wniosku skarżącej. Całkowicie gołosłowne jest stwierdzenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał wycieczkę szkolną za "niezbędną potrzebę życiową", przesądzając w ten sposób o wyniku sprawy. Zbędne są w tej sytuacji zarówno obszerny wywód uzasadnienia skargi kasacyjnej w kwestii rozumienia określenia "niezbędna potrzeba bytowa" jak i informacja, że T. G. otrzymała z pomocy społecznej w październiku 2005 r. świadczenie o 20% wyższe od średniej pomocy udzielonej w tym okresie.
Natomiast za zbyt daleko idącą uznać należy zaprezentowaną przez autora skargi kasacyjnej uwagę, że "To nie do sądów administracyjnych, lecz do organów administracji należy ostateczna ocena, czy określona potrzeba jest "niezbędną potrzebą bytową", jak również, czy w danej sprawie zostały spełnione pozostałe przesłanki przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. O ile sąd nie jest w stanie wykazać, że organ administracji przy rozstrzyganiu sprawy przekroczył granice uznania administracyjnego (a w skarżonym przypadku na próżno szukać choćby próby takiego wywodu), to nie powinien ingerować w tak zakreślone uprawnienia organów właściwych w sprawach przyznania pomocy społecznej. WSA w sprawie niniejszej zasadę ową naruszył.".
Przytoczona treść świadczy o niezrozumieniu istoty sądowej kontroli administracji sprawowanej przez sądy administracyjne na podstawie art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a ponadto w sposób zasadniczy wykracza poza kompetencje samorządowych kolegiów odwoławczych, które nie są uprawnione do podejmowania się oceny zdolności orzeczniczej sądu administracyjnego ("O ile sąd nie jest w stanie wykazać, że organ administracji przy rozstrzyganiu sprawy przekroczył granice uznania administracyjnego"), a także granic kontrolnej funkcji sądu ("to nie powinien ingerować w tak zakreślone uprawnienia organów właściwych w sprawach przyznania pomocy społecznej").
W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło