I OSK 819/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.), Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec, Roman Ciąglewicz, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 25 września 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 1842/06 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adw. L. Š. wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 219,60 (dwieście dziewiętnaście złotych i 60/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1842/06 oddalił skargę S. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na Rzecz Skarbu Państwa za spłaty pieniężne. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił stan faktyczny i prawny, z którego wynikało, iż Naczelnik Gminy w [...] decyzją z [...]. przejął od A. M. na własność Państwa za spłaty pieniężne działkę gruntu o pow. 0,24 ha oznaczoną Nr [...], położoną we wsi [...]. Przejęcie nastąpiło na podstawie art. 53 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz. 140), zaś organ uzasadnił to faktem posiadania przez A. M. gospodarstwa rolnego o pow. 1,72 ha, w skład którego wchodziła działka nr [...], i tym że nie osiągnął wieku emerytalnego (ur. 19 lutego 1941 r.), nie posiadał ustalonej żadnej grupy inwalidzkiej i złożył wniosek o przejęcie gospodarstwa przez Skarb Państwa za spłaty pieniężne. Od decyzji o przejęciu nie wniesiono odwołania. O stwierdzenie nieważności decyzji wniósł S. M., będący następcą prawnym A. M. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, iż przejęcie nastąpiło zgodnie z przepisem art. 53 ustawy z 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym... Skargę do Sądu Administracyjnego wniósł S. M. zarzucając rażące naruszenie prawa. Zdaniem strony błędnie oznaczono w decyzji działkę nr [...], podczas gdy w rzeczywistości była to działka nr [...] o pow. 21 arów. Strona twierdzi, iż A. M. sprzeciwiał się zabraniu działki o czym świadczy to, że nigdy nie przyjął zaoferowanej mu kwoty 6000 zł; data na wniosku została sfałszowana, o czym świadczy poprawianie jej długopisem innego koloru. Skarżący twierdzi także, że A. M. wycofał swoją pochopnie podjętą decyzję, co znajduje potwierdzenie w wykazie zaprojektowanych ekwiwalentów, w którym pod pozycją 31 wyraził swój sprzeciw, zaś pod pozycją 32 miał wycofać swoje postanowienie. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swą dotychczasową argumentację. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił szczególny charakter postępowania nadzorczego, które może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji, jeśli jest ona dotknięta przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., przytaczając szereg orzeczeń NSA. W przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd przytoczył treść art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, w myśl którego na wniosek rolnika niespełniającego warunków do uzyskania emerytury lub renty inwalidzkiej mogły być przejęte nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Ustalenia postępowania administracyjnego, z których wynika, że A. M. wystąpił z wnioskiem o przejęcie działki nr [...] o pow. 0,24 ha i zgodził się na proponowaną cenę potwierdzają prawidłowość decyzji. W ocenie Sądu w postępowaniu nadzorczym organ nie mógł uwzględnić okoliczności ewentualnego sfałszowania daty, gdyż stanowi to przesłankę wznowieniową. Brak także dowodów na twierdzenie jakoby A. M. sprzeciwiał się przejęciu działki za spłaty, skoro w aktach znajduje się wniosek, a od decyzji mimo pouczenia nie wniósł odwołania. Bez znaczenia dla postępowania nadzorczego są okoliczności, które wystąpiły po jej wydaniu, tj. kwestia zapłaty należności za działkę oraz użytkowanie gruntu po jego przejęciu przez Państwo. Wobec prawidłowego przyjęcia przez Ministra, iż przy wydaniu decyzji o przejęciu zostały spełnione przesłanki z art. 53 ust. 1 ustawy odmowę stwierdzenia nieważności Sąd uznał za zgodną z prawem a skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej ustawą P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. M. reprezentowany przez adwokata L. Š., ustanowionego z urzędu i oparł ją o podstawę z art. 174 pkt 2 ustawy P.p.s.a. zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ administracji publicznej w sytuacji gdy strona wskazała na szereg okoliczności świadczących o istnieniu przesłanki rażącego naruszenia prawa, co uchybiało zasadzie praworządności. Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że od daty wydania decyzji upłynęło 28 lat. Strona wykazała, że przy wydaniu decyzji dopuszczono się przestępstwa, jednakże upływ 10 lat od doręczenia decyzji (art. 146 § 1 k.p.a.) sprawia, że wniosek o wznowienie nie zostałby uwzględniony. W tej sytuacji organ administracji publicznej winien dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez weryfikacją prawdziwości wszelkich twierdzeń i zarzutów strony, zwłaszcza że organ dysponował materiałem dowodowym, a można było podjąć także działania w celu ustalenia, czy podpis A. M. pod dokumentami jest autentyczny. Ustalenie przez organ wydający decyzję nieprawidłowości w postaci przeróbek dokumentu, bądź podrobienia podpisu wnioskodawcy stanowiłoby wykrycie rażącego naruszenia prawa, a zatem przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Minister nie podjął żadnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a powyższe zaniechanie w ocenie strony stanowi naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie sądu granicami skargi kasacyjnej oznacza, że to wnoszący skargę kasacyjną wyznacza zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym. Sąd w tym postępowaniu z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 ustawy P.p.s.a. nie wystąpiła, stąd przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogła być tylko podstawa określona w art. 174 pkt 2 ustawy P.p.s.a. W postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd I instancji stosuje przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tylko więc zarzut naruszenia wskazanych konkretnie przepisów tej ustawy, z opisem na czym ono polegało oraz wykazaniem istotnego wpływu na wynik postępowania stwarza możliwość dokonania kontroli instancyjnej przez sąd odwoławczy. Tymczasem w skardze kasacyjnej przedstawiono zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.a. formułując go jako zarzut skierowany do organu administracji a w konsekwencji przeciwko decyzji administracyjnej. Jak już wspomniano w postępowaniu odwoławczym Sąd nie bada ponownie sprawy w takim zakresie jak czyni to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., stąd nieuprawnionym jest stawianie zarzutów co do legalności decyzji. Skarga kasacyjna stanowi środek zaskarżenia orzeczenia WSA i pod adresem sądu winna kierować zarzuty naruszenia prawa. Ponadto stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosował w postępowaniu przepisu art. 7 k.p.a., natomiast dokonana przez niego ocena legalności decyzji w aspekcie wyjaśnienia przez organ istotnych okoliczności sprawy pod kątem istnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa nie narusza prawa. Z tych względów wobec tego, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. O przyznaniu wynagrodzenia Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) uznając przyznane wynagrodzenie za odpowiadające udziałowi pełnomocnika w rozpoznaniu sprawy.