VII SA/Wa 1241/07

WyrokWSA w Warszawie2007-09-25

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej, złożony do sądu cywilnego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowe okoliczności faktyczne lub dowody), jeśli strona dowiedziała się o tej okoliczności w dniu złożenia wniosku do sądu, a wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony po upływie miesięcznego terminu od tej daty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania, ponieważ strona skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który rozpoczął bieg od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (złożenie wniosku o zasiedzenie służebności gruntowej). Wniosek o zasiedzenie sam w sobie nie jest nowym dowodem, lecz dokumentem, z którego mogą wynikać istotne okoliczności faktyczne, a termin do wznowienia postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o tych okolicznościach, a nie od dnia prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego.
Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nakazującą zamurowanie otworów okiennych, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako podstawę wznowienia. Jako nową okoliczność przedstawiła odpis wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej z dnia [...] lipca 2006 r. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając, że skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi z art. 148 § 1 k.p.a., ponieważ dowiedziała się o okoliczności uzasadniającej wznowienie w dniu złożenia wniosku do sądu (lipiec 2006 r.), a wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego dopiero w październiku 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., twierdząc, że termin do wznowienia postępowania nie rozpoczął biegu, gdyż wniosek o zasiedzenie nie jest nowym dowodem, a jedynie dokumentem, a nową okolicznością będzie dopiero stwierdzenie zasiedzenia przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nałożenia obowiązku zamurowania otworów okiennych. skargę oddala. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007r.,znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007r., znak: [...], odmawiającej wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001 r., znak: [...], utrzymującą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2001 r., znak: [...], nakazującą M. M., zamurowanie otworów okiennych w ścianie południowej budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w K., gm. W., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r, znak: [...], nakazał M. M., zamurowanie otworów okiennych w ścianie południowej budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w K., gm. W. Decyzją z dnia [...] marca 2001 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu stopnia powiatowego. M. M., wnioskiem z dnia [...] października 2006 r, wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r., znak: [...], odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, uznając iż skarżąca uchybiła terminowi z art. 148 § 1 k.p.a . Po rozpoznaniu odwołania do w/w decyzji zapadła, zaskarżona w niniejszej sprawie, decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni składając, wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] października 2006 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a , jako nowy dowód w sprawie przedłożyła odpis wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej z dnia [...] lipca 2006 r. skierowany do Sądu Rejonowego w B. O przyczynie uzasadniającej 2 wznowienie postępowania M. M. wiedziała, zatem już w dniu [...] lipca 2006r. Z wnioskiem o wznowienie postępowania M. M. wystąpiła dopiero w dniu [...] października 2006 r. - tj. z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a . W związku z tym należało odmówić wznowienia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła reprezentowana przez adwokata – M. M., dochodząc uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 i, 145 § 1 pkt. 5 i 148 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ uznał, że wniosek o zasiedzenie stanowi nowy dowód, o którym skarżąca wiedziała już w dniu jego złożenia. Tymczasem nie stanowi on nowego dowodu w sprawie, a wyłącznie dokument, z którego mogą wypływać istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, czyli możliwość stwierdzenia przez sąd zasiedzenia służebności gruntowej. Nową okolicznością faktyczną będzie stwierdzenie przez sąd zasiedzenia służebności gruntowej. Należy zatem uznać, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania określony w art. 148 k.p.a. nie rozpoczął jeszcze biegu - powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego zasiedzenie służebności gruntowej. Spełnione zostaną wówczas przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zdaniem Sądu zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Przede wszystkim należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. 3 Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek. Pierwszą jest załatwienie sprawy decyzją ostateczną, natomiast drugą jest wystąpienie co najmniej jednej z wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 oraz art. 145 a kpa wad decyzji administracyjnych lub postanowień. Katalog przyczyn wznowienia wymieniony w art. 145 § 1 i art. 145 a kpa ma charakter zamknięty, co oznacza, iż wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych przyczyn. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a , w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu, strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, decyzja został wydana w oparciu o inna decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak przedstawiono wyżej jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Wskazać należy, że we wniosku M. M. brak jest jednoznacznego sprecyzowania okoliczności mających stanowić przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie wskazanego przepisu art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] marca 2007r, wezwał pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania przesłanki do wznowienia postępowania wynikającej z przepisu art. 145 4 §1 pkt 5 k.p.a, z jednoczesnym wskazaniem daty powzięcia przez stronę wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Pełnomocnik nie odpowiedział na wyżej opisane wezwanie organu pierwszej instancji. W razie braku wyraźnego wskazania, czy ogólnego przedstawienia niezadowolenia z decyzji, organ miał obowiązek wyjaśnić podstawy wniosku strony. Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie przyjęły, że zgłoszoną przesłankę wznowieniową, w rozumieniu przepisu art. 145 §1 pkt 5 k.p.a, stanowi w niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenia zasiedzenia służebności gruntowej z dnia [...] lipca 2006r. skierowany do Sądu Rejonowego w B. Wydziału [...]. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania - art. 149 § 1 kpa lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 kpa. Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 kpa. Dopiero w toku drugiej fazy postępowania, po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 149 § 2 kpa, prowadzone jest postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko na tym etapie możliwy jest wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy. Strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale musi ocenić je i co oczywiste przedstawić stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Zdaniem Sądu organy obu instancji w okolicznościach sprawy zasadnie przyjęły, że w świetle ustalonej wyżej przesłanki do wznowienia postępowania, dochodząca wznowienia postępowania uchybiła terminowi opisanemu w przepisie art. 148 §1 k.p.a . 5 Bezsprzecznie o wniosku, w sprawie zasiedzenia służebności, M. M. dowiedziała się w dacie jego złożenia tj. w dniu [...] lipca 2006r., zaś wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła dopiero w dniu [...] października 2006 r. - uchybiła zatem miesięcznemu terminowi o którym mowa w przepisie art. 148 k.p.a . Złożenie przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 2 kpa ma ten efekt, że postępowanie nie może być wznowione, chyba że uchybiony termin zostanie przywrócony. Niedotrzymanie terminu powoduje wyłącznie wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 kpa. Wznowienie bowiem stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, zaś zachowanie lub nie terminu do wniesienia podania o wznowienie żadną z tych okoliczności nie jest i badane we wznowionym postępowaniu być nie może. Odnosząc się do argumentacji skargi wskazać należy , nie może ona podważać zasadności rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Konkluzja tego stanowiska sprowadza się do tego, że w sprawie nie powołano się na przesłankę wznowieniową wymienioną w przepisie art. 145 §1 k.p.a , a taka interpretacja wniosku o wznowienie postępowania prowadziłaby też do odmowy wznowienie postępowania bowiem stanowiłaby, podobnie jak uchybienie terminu, formalną przeszkodę do wznowienia postępowania i merytorycznego, ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzja ostateczną. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sad orzekł jak w sentencji ,w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło