VII SA/Wa 1148/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...], znak: [...], w której organ stopnia wojewódzkiego utrzymał w mocy decyzję Starosty T. z dnia [...] maja 2002 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi - Urzędowi Gminy Z. - pozwolenia na budowę gminnej oczyszczalni ścieków wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewid. [...] położonej w S. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji stwierdzając w uzasadnieniu, że kwestionowana przez J. K. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...], znak: [...], była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 2046/02, wydanym w sprawie ze skargi G. K. i M. K., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu oddalił skargę Pani G. K. i Pani M. K. na w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...], znak: [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę gminnej oczyszczalni ścieków wraz z obiektami towarzyszącymi. Oznacza to, zdaniem organu, że sprawa zgodności decyzji z prawem nie może być wobec tego ponownie badana ani przez organ administracji ani przez sąd administracyjny, a ciążący na organie administracji obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu. Wynikający bowiem z wyroku sądu przymiot "prawomocności" decyzji zamyka organom administracji możliwość badania jej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 156 § 1 Kpa. Biorąc pod uwagę powyższe Główny Inspektor Nadzoru budowlanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek złożony przez J. K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2006r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002r. Zdaniem organu, oddalenie przez sąd administracyjny skargi na decyzję objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności, zamyka organowi drogę do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia, w sytuacjach, gdy przyczyny wadliwości mogły być zbadane przez NSA. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne więc byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 kpa. Po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zatem, zdaniem organu, w niniejszej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania. Zdaniem skarżącego odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r., jest nieuzasadniona. Nie kwestionując faktu, iż sprawa była już badana przez Sąd Administracyjny, zdaniem skarżącego, nie ma przepisu, który z urzędu nakazywałby sądowi z urzędu brać pod uwagę nieważność kontrolowanej decyzji. Skarżący podnosi, że Sąd wprawdzie nie jest związany granicami skargi, ale nie oznacza to, że z musi z urzędu zbadać całą sprawę. Sąd jedynie może wyjść poza granice skargi, zarówno co do zakresu zaskarżenia, jak i podniesionych zarzutów, ale nie ma takiego obowiązku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma strona (art. 157 § 2 kpa), a więc podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy ta decyzja (art. 28 kpa). W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z dnia 13 marca 1997 r., I SA 1668/96 , wyrok z dnia 27.01.1999 I SA 1114/98) oraz doktryny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, wyd. 4, Warszawa 1997, s. 236) odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji (art. 157 § 3 kpa) może mieć miejsce wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych. Organ nie może natomiast odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, motywując odmowę brakiem podstaw prawnych do tego stwierdzenia lub wskazując taką podstawę . W danym wypadku odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uzasadniona została faktem, że kwestionowana przez J. K. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...], była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. W sprawie bezsporne jest ,że wniosek został złożony przez stronę. Brak było zatem podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Kwestia natomiast, czy zachodzą tu przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji, jest sprawą wtórną i nie może stanowić przesłanki odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, na co wskazano wyżej. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 kpa, organ może wykazać dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji (o ile ewentualność taka zachodzi). Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. Powyższy wyrok wydany został na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /. Na podstawie art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy .