II OSK 1244/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-09-25
Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska- Górnikiewicz, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie wprowadza istotnej zmiany w przeznaczeniu terenu w stosunku do planu poprzedniego, może stanowić podstawę do naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (renty planistycznej)?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że do naliczenia opłaty planistycznej niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku przyczynowego między uchwaleniem planu miejscowego a obiektywnym wzrostem wartości nieruchomości. Samo uchwalenie planu, który nie wprowadza istotnej zmiany w przeznaczeniu terenu w stosunku do planu poprzedniego, nie jest wystarczającą przesłanką do nałożenia opłaty, zwłaszcza gdy wzrost wartości nieruchomości nastąpił w późniejszym okresie, związanym z ożywieniem rynkowym, a nie z samą zmianą planistyczną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, naliczonej po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta o nałożeniu opłaty, uznając, że uchwalenie planu spowodowało wzrost wartości działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli, uznając prawidłowość ustaleń organów. Właściciele podnosili, że plan nie zmienił istotnie przeznaczenia terenu, że nie mieli możliwości skorzystania z ulgi poprzez przekazanie innej nieruchomości gminie z powodu braku reakcji gminy, a operat szacunkowy był wadliwy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną właścicieli.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. P. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska- Górnikiewicz Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2370/05 w sprawie ze skargi G. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. P. kwotę 800 ( osiemset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pobrania od państwa G.i M. P. jednorazowej opłaty w wysokości 25.877,50 PLN z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w rejonie ulicy [...] w W., oznaczonej w KW nr [...] jako działka nr [...] obręb [...] o powierzchni 1090 m², spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał, że nałożenie na p. P. obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości było zgodne z prawem. W ocenie SKO, organ pierwszoinstancyjny wyczerpująco i prawidłowo wykazał, powołując się na Uchwałę Rady Gminy Wilanów nr 91 z 25 marca 1999 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego nr 98, poz. 2491) oraz operat szacunkowy sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, że uchwalenie planu spowodowało wzrost wartości działki o 103. 550 PLN. Organ odwoławczy podniósł również, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 55 ust. 3 planu, umożliwiający zarachowanie na poczet opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wartości innej nieruchomości przekazanej nieodpłatnie gminie. Państwo P., mimo że dążyli do przekazania Gminie innej nieruchomości, ostatecznie nie dokonali takiego przekazania. W ocenie SKO na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty skarżących w kwestii wadliwości operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby postępowania. Skarżący nie sprecyzowali, na czym ich zdaniem polega wadliwość operatu sporządzonego w sprawie, nie skorzystali również z przysługującego im prawa do przedstawienia w postępowaniu własnego operatu szacunkowego. Z tych powodów SKO uznało, że nie było podstaw do uwzględnienia żądania o przekazanie operatu do oceny przez organizację zawodową rzeczoznawców w trybie art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603, ze zm.).
W skardze do WSA w Warszawie państwo P. podnieśli, że od wieli lat składali Gminie ofertę nieodpłatnego przekazania działek. Fakt, że ostatecznie nie doszło do przekazania działek spowodowany jest zaniechaniem Gminy, która nie odpowiedziała na żadne z kierowanych do niej pism. Zdaniem skarżących, spowodowało to, że zostali oni pozbawieni prawa do skorzystania z uprawnień określonych w art. 55 ust. 3 planu. Dodatkowo skarżący wskazali, że nieprzedstawienie przez nich własnego operatu szacunkowego, spowodowane zostało brakiem odpowiedzi Gminy na ich pismo z dnia 15 maja 2005 r. Dodatkowo podnieśli, że wadliwość operatu szacunkowego w sprawie polega na nieuwzględnieniu faktu, że ich nieruchomość, w odróżnieniu od okolicznych działek nie posiada uzbrojenia.
W odpowiedzi na skargę SKO utrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia 9 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych, w oparciu o które organy orzekające w niniejszej sprawie obciążyły skarżących obowiązkiem uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. WSA nie stwierdził również istotnych wad przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego.
Obciążenie skarżących opłatą wynikało z przepisów art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1, 4,5 i 6 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 717, ze zm.). Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały wszystkie wymagane przesłanki – tj. wzrost wartości nieruchomości spowodowany uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, zbycie działki przez skarżących po dniu wejścia planu w życie, oraz wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty w terminie 5 lat od dnia wejścia planu w życie, dla ustalenia opłaty w wymiarze 25% kwoty wzrostu wartości działki (art. 55 ust.2 planu).
W następnej kolejności WSA w Warszawie zbadał prawidłowość stanowiska organów administracyjnych w kwestii możliwości zastosowania art. 55 ust. 3 w rozpatrywanej sprawie. W tym zakresie WSA w Warszawie podkreślił, że istotny element sprawy dotyczy sporu, czy art. 55 ust. 3 powinien mieć zastosowanie także w przypadku, gdy przewidziany warunek (przekazanie gminie nieruchomości) nie został spełniony z powodu nieprzyjęcia przez Gminę złożonej jej przez skarżących oferty przekazania nieruchomości. Zdaniem WSA taka rozszerzająca interpretacja art. 55 ust. 3 planu nie zasługuje na uwzględnienie. WSA wskazał, że art. 55 ust. 3 planu nie reguluje zasad i trybu nieodpłatnego przekazania nieruchomości Gminie. Norma zawarta w powoływanym przepisie uzależnia możliwość pomniejszenia ustalonej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości od nieodpłatnego przekazania Gminie innej nieruchomości. Zdaniem WSA, przepis art. 53 planu nie nakłada jednak na gminę obowiązku podejmowania działań umożliwiających spełnienie się tego warunku. W ocenie WSA, art. 55 ust. 3 planu pozostawia gminie możliwość decyzji, czy złożona jej oferta nieodpłatnego przekazania nieruchomości zostanie przyjęta. Brak odpowiedzi na złożoną ofertę oznacza nieprzyjęcie oferty przez Gminę, a to z kolei wyłącza możliwość zastosowania przepisu art. 55 ust. 3 planu.
WSA nie podzielił również zarzutów skarżących w kwestii wadliwości operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie. Na wstępie tej części rozważań WSA w Warszawie wskazał, że w niniejszej sprawie operat szacunkowy został sporządzony w dniu 30 sierpnia 2004 r. w oparciu o postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu rachunkowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1924). Rozporządzenie to zostało zastąpione z dniem 22 września 2004 r. nowym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja, oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w 2005 r. , a więc powinny zapaść w oparciu o operat odpowiadający wymaganiom określonym w nowym rozporządzeniu. Tego rodzaju uchybienie nie miało jednak, zdaniem Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem kwestie dotyczące metod i zasad dokonywania wyceny nieruchomości na potrzeby postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz wymagań formalnych operatu są unormowane analogicznie w obu rozporządzeniach. Sąd stwierdził, że biegły rzeczoznawca właściwie określił wartość nieruchomości, uwzględniając jej przeznaczenie przed uchwaleniem planu miejscowego oraz po uchwaleniu tego planu, przyjmując stan nieruchomości z dnia uchwalenia planu miejscowego, a ceny z dnia zbycia nieruchomości.
Ponadto WSA w Warszawie wskazał, że zarzuty skarżących sformułowane zostały w sposób ogólnikowy, bez odniesienia się do konkretnych wniosków operatu, co nie dawało organowi odwoławczemu żadnych podstaw do kwestionowania zawartych w nim ustaleń. Podnoszony przez skarżących zarzut zawyżenia wyceny ich nieruchomości nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Przy wycenie działki skarżących rzeczoznawca dokonał porównania tej działki z działkami o nr ewid. [...] i [...], które miały gorszy dostęp do infrastruktury niż działka wyceniana, ponadto wartość tych działek była wyraźnie niższa niż wartość działki ocenianej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. P., zaskarżając go w całości. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie:
1. naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy nie zachodziły przesłanki uzasadniające stosowanie tego przepisu; oraz
2. naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe, sprzeczne z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 ustawy ppsa uznanie, że wzrost wartości nieruchomości nastąpił w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pomimo, iż z przedstawionego operatu szacunkowego, będącego podstawowym dowodem w sprawie, nie wynika, aby bezpośrednią przyczyną wzrostu wartości nieruchomości był fakt uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skwarzącego wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podał, że sam fakt uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest wystarczającą przesłanką do orzekania o pobraniu renty planistycznej. Niezbędną przesłanką jest bowiem istnienie bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy wzrostem wartości nieruchomości a uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wykazanie tego związku wymaga szczegółowej i wyczerpującej analizy ustaleń nowego planu zagospodarowania przestrzennego i porównania ich z ustaleniami planu dotychczas obowiązującego, której to analizy brak w sprawie. Zdaniem skarżącego uchwalenie planu w zasadzie nie spowodowało istotnej zmiany w możliwościach zagospodarowania przestrzennego terenu. Zarówno przed jak i po uchwaleniu planu przedmiotowy teren znajdował się w obszarze przeznaczonym na funkcje mieszkaniowo-usługowe. Powoływanie się przez organy obu instancji na brak przed uchwaleniem planu zgody właściwego organu na zmianę przeznaczenia terenu z rolnego na nierolny jest nieuzasadnione. Odmowa Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, na którą powołuje się Sąd, nastąpiła w dniu 25 września 1992 r., a zatem jeszcze przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 28 września 1992 r. W tej sytuacji powoływanie się na stanowisko właściwego Ministra jest nieuzasadnione, szczególnie, że nikt nie występował w międzyczasie z wnioskiem o zmianę przeznaczenia terenu z rolnego na nierolny.
Skarżący wskazał ponadto, że nietrafne jest stanowisko Sądu I instancji, jakoby wystarczające było odwołanie się jedynie przez organ do operatu szacunkowego. Operat powinien być, jak każdy dowód oceniany przez organ administracji publicznej. Zdaniem skarżącego uwadze Sądu umknęło, iż rzeczoznawca w charakterystyce rynku lokalnego stwierdził, że w latach 1999-2001 brak było dostatecznej ilości transakcji. Ponadto rzeczoznawca wskazał, że w 2001 r. i następnych rynek się ustabilizował, a ceny ukształtowały się na podobnym jednakowym poziomie. Ożywienie nastąpiło dopiero w 2003 i 2004 r. W tej sytuacji trudno zaakceptować stanowisko, że wzrost wartości nieruchomości był bezpośrednio związany z uchwaleniem planu, gdy zważy się, że nowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony w 1999 r., a ożywienie na rynku nieruchomości nastąpiło w 2003 r.
Nadto skarżący podniósł, że dla potrzeb określenia wartości nieruchomości przed uchwaleniem planu rzeczoznawca posłużył się transakcjami, które nastąpiły po uchwaleniu planu. Dodatkowo skarżący zarzucił, że wybór porównywanych nieruchomości dla celów określenia wzrostu wartości dokonany przez rzeczoznawcę był nieprawidłowy. Jedynie bowiem nieruchomość będąca przedmiotem postępowania pozbawiona była dostępu do infrastruktury i dojazdu.
Zdaniem skarżącego Sąd I instancji nie odniósł się również w wyczerpujący sposób do kwestii zapisu zamieszczonego w art. 55 uchwały nr 91 Rady Gminy Warszawa-Wilanów z dnia 25 maja 1999 r., zgodnie z którym renta planistyczna będzie ulegała zmniejszeniu proporcjonalnie do wielkości terenu przekazanego nieodpłatnie Gminie na cele publiczne. Z planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że tereny należące do skarżących zostały częściowo przewidziane pod ciąg pieszo-rowerowy oraz pod ulicę lokalną. Zatem skarżący mogli liczyć, że ewentualna renta planistyczna zostanie pomniejszona o wartość tych terenów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, Dz. U. z 2004 r. Nr 162 poz. 1692, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", Sąd ten rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ppsa).
Rozpatrując skargę w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Autor skargi kasacyjnej opiera wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia WSA w Warszawie na dwóch podstawach:
1) naruszeniu przepisu prawa materialnego – art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U, nr 80, poz. 77 ze zm.), przez jego niewłaściwe zastosowanie, oraz
2) naruszeniu przepisów postępowania mającym istotnym wpływ na wynik sprawy – art. 141 § 4, art. 145 § 1 pk 1 lit. a i c oraz art. 151 ppsa, poprzez uznanie, że wzrost wartości nieruchomości skarżących nastąpił w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania.
Zarzuty skargi kasacyjnej znajdują oparcie w przepisie art. 174 ppsa, określającym dopuszczalne podstawy skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej wskazuje zarówno naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa), jak i naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). W takiej sytuacji w pierwszej kolejności ocenie podlegają zarzuty oparte na drugiej z wymienionych przesłanek skargi kasacyjnej. Dopiero przesądzenie prawidłowości ustaleń sądu pierwszej instancji, co do okoliczności stanu faktycznego sprawy, pozwala na ocenę zasadności zgłoszonych zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Autor skargi kasacyjnej zarzuca wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 ppsa polegające na uznaniu, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pomimo tego, że z operatu szacunkowego nie wynika, aby bezpośrednią przyczyną wzrostu wartości nieruchomości był fakt uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z treścią art. 36 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązek uregulowania przez właściciela nieruchomości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstaje w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek, tj.:
a) wzrostu wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany,
b) zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu bądź dokonanej w nim zmiany.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że w sprawie ustalenia opłaty planistycznej konieczne jest ustalenie, iż do wzrostu wartości nieruchomości doszło wskutek uchwalenia lub zmiany planu, a więc, że zachodzi bezpośredni związek przyczynowy między zmianą wartości nieruchomości, a przyjętymi ustaleniami uchwalonego lub zmienionego planu. Chodzi tutaj o obiektywny wzrost wartości nieruchomości związany z przekwalifikowaniem nieruchomości przez uchwalenie lub zmianę planu.
W rozpatrywanej sprawie z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że nieruchomość skarżącego znajduje się na terenie, który objęty był Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego m.st. Warszawy zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 28 września 1992 r. Następnie teren ten został objęty Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla A., przyjętym uchwałą Rady Gminy Warszawa – Wilanów z dnia 25 maja 1999 r. Wobec tego ustalenia wymagała kwestia czy i jaką zmianę wprowadziły ustalenia planu z 1999 r. w stosunku do planu z 1992 r., które wpłynęły na wzrost wartości nieruchomości skarżącego, tj. przede wszystkim czy przez uchwalenie planu miejscowego doszło do przekwalifikowania nieruchomości.
W planie ogólnym z 1992 r. nieruchomość skarżącego położona była w obszarze oznaczonym symbolem MU-24 o funkcji mieszkaniowo usługowej. Zgodnie zaś z planem miejscowym z 1999 r. niniejsza nieruchomość leży w I strefie, dla której przyjęto funkcje mieszkaniowe budownictwa jednorodzinnego wraz z urządzeniami i usługami podstawowymi I stopnia. Zatem zarówno przed uchwaleniem planu z 1999 r. jak i po jego uchwaleniu nieruchomość skarżącego znajdowała się na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe. Stwierdzenie zaś, że teren, na obszarze którego zlokalizowana była nieruchomość skarżącego stanowił rezerwę pod budownictwo mieszkaniowo-usługowe samo w sobie nie uzasadnia wyprowadzonego następnie wniosku, iż do zmiany przeznaczenia tego terenu doszło dopiero w związku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A. z 1999 r.
Operat szacunkowy sporządzony w sprawie wskazuje na wzrost wartości nieruchomości, jednakże nie wynika z niego na czym polega bezpośredni związek przyczynowy między zmianą wartości tej nieruchomości, a ustaleniami przyjętymi w planie miejscowym z 1999 r., skoro przed jego uchwaleniem teren ten przeznaczony był również pod budownictwo mieszkaniowe. Rzeczoznawca majątkowy w sporządzonym operacie szacunkowym, mówiąc o obiektywnym wzroście wartości nieruchomości jednocześnie podaje, że ożywienie rynku mieszkalnego na terenie objętym planem miejscowym z 1999 r. nastąpiło w 2003 r. Wobec tego należy zauważyć, że sytuacja na rynku nieruchomości pozostaje bez wpływu na ocenę wzrostu obiektywnej wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wzrost wartości nieruchomości ma nastąpić wskutek uchwalenia planu, a nie w związku z popytem na rynku nieruchomości. Jak wyżej wskazano opłata planistyczna wiąże się z obiektywnym wzrostem wartości nieruchomości, nie zaś z ceną nieruchomości stanowiącą wynik relacji popyt – podaż.
Zatem należy stwierdzić, że rację ma skarżący, twierdząc, iż w sytuacji, z jaką mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie wykazanie bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy wzrostem wartości nieruchomości a uchwaleniem planu z 1999 r. wymaga szczegółowej i wyczerpującej porównawczej analizy ustaleń tego planu z ustaleniami planu z 1992 r., co w sprawie nie miało miejsca.
Ustalenie wzrostu wartości nieruchomości jest elementem stanu faktycznego, niezbędnym przy ustalaniu opłaty planistycznej. W związku z tym operat szacunkowy stanowi dowód, który organ administracji zobowiązany jest ocenić ustalając czy z uchwaleniem planu związany jest wzrost wartości konkretnej nieruchomości. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygając sprawę kontroluje prawidłowość ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organ administracji.
W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji uznał za prawidłowe ustalenia organów administracji, iż do wzrostu wartości nieruchomości skarżącego doszło w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1999 r., przyjmując za prawidłową niepogłębioną analizę dotyczącą zmiany przeznaczenia terenu. Zatem zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej, iż doszło do naruszenia przepisów art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt1 lit. c) i art. 151 ppsa., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie brak prawidłowych ustaleń odnoszących się do wzrostu wartości nieruchomości oznacza, iż nie można uznać, że zaistniały wszystkie przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Natomiast nie zasługuje na podzielenie zarzut skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji nie odniósł się wyczerpująco do kwestii zapisu art. 55 uchwały nr 91 Rady Gminy Warszawa-Wilanów z dnia 25 maja 1999 r. Wprost przeciwnie stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należy uznać za wyczerpujące. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażony przez Sąd I instancji pogląd, że do nieodpłatnego przekazania nieruchomości może dojść wskutek zgodnego działania obu stron, tj. strony przekazującej, wyrażającej wolę nieodpłatnego przekazania, jak i strony przejmującej, wyrażającej wolę przejęcia nieruchomości na takich warunkach. Brak po stronie Gminy woli nieodpłatnego przejęcia nieruchomości czyni bezprzedmiotowymi rozważania na temat pomniejszenia z tego tytułu wysokości opłaty planistycznej. Niezasadność tego zarzutu pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania ze skargi kasacyjnej, Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło