VII SA/Wa 806/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi Wojskowej Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej użytkowania budynku. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. z późn. zm.) w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...] umarzające postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego dotyczące użytkowania budynku wielorodzinnego przy ul. M. w W. - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Na skutek pism mieszkańców budynku wielorodzinnego przy ul. M. w W. oraz pisma T. S., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wszczął z urzędu postępowanie dotyczące prawidłowości użytkowania przedmiotowego budynku. Po przeprowadzeniu kontroli, zapoznaniu się z dokumentami okazanymi przez Wojskową Spółdzielnię Mieszkaniową [...], w zasobach której pozostawał budynek, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2003 r. umorzył postępowanie, uznając, że sposób użytkowania przedmiotowego budynku jest prawidłowy. Zaskarżona decyzja, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zapadła po rozpoznaniu odwołania T. S. od decyzji organu pierwszej instancji . W jej uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że postępowanie organu pierwszej instancji było przeprowadzone z naruszeniem przepisu art. 7 i 77 k.p.a . Nie wyjaśniło, czy budynek użytkowany jest prawidłowo. Organ pierwszej instancji przeprowadzając ponownie postępowanie powinien zbadać, czy wszystkie przepisy dotyczące użytkowania budynków oraz wymogi ochrony przeciwpożarowej są przestrzegane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła Wojskowa Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego [...], dochodząc uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a i art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) w związku z art. 138 § 2 k.p.a.. Zdaniem skarżącej T. S., która wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji nie przysługiwało prawo strony. Zgodnie bowiem z art. 61 Prawa budowlanego stroną w postępowaniu prowadzonym w związku z egzekwowaniem obowiązku utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego jest tylko właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W przypadku budynku przy ul. M. w W. właścicielem budynku był skarżący, a nie T. S. co czyniło jej odwołanie niedopuszczalnym i winno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 kpa.. Dodatkowo skarżąca wskazała, że decyzja organu drugiej instancji zapadła po upływie prawie pięciu lat od skierowania odwołania do rozpatrzenia, a materiał dowodowy, wbrew twierdzeniom uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stanowił wystarczającą podstawę do uznania, że nie zostały spełnione przesłanki wydania decyzji na podstawie art.66 ust. 1 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje . Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, dotyczące użytkowania budynku wielorodzinnego z parkingiem podziemnym przy ul. M. w W. pozostającego w zasobach Wojskowej Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego [...], zostało wszczęte przez organ pierwszej instancji z urzędu w związku z interwencją mieszkańców tego budynku m.in. T. S. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła T. S. Z materiału dowodowego wynika, że w 2003r. przysługiwało jej spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania w budynku Wojskowej Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego [...] przy ul. M. w W. Zgodnie z przepisem art. 127 § 1 k.p.a od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy stronie. W świetle powyższych okoliczności obowiązkiem organu II instancji było ustalenie, czy odwołującej się T. S. przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Wskazać należy, że zgodnie z z przepisem art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tejże ustawy. Ponadto kolejne przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego wskazują, że podmiotem zobowiązanym do dbania o właściwy stan techniczny budynku jest właściciel lub zarządca. Uregulowanie zawarte w art. 66 ustawy Prawo budowlane, ma na celu usunięcie nieprawidłowości związanych z użytkowaniem obiektu budowlanego. W związku z przepisem art. 61 i nast. ustawy Prawo budowlane - adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust.1 ustawy Prawo budowlane, powinien być właściciel lub zarządca obiekt budowlanego. Powyższe regulacje , wbrew twierdzeniu skarżącej Spółdzielni nie przesądza o tym, kto jest stroną postępowania prowadzonego na podstawie w/w przepisów, a wskazuje tylko adresata decyzji. Oceniając przymiot strony T. S., należy mieć na uwadze, że występuje ona w niniejszym postępowaniu jako członek Spółdzielni. Okoliczność ta wymaga jednak weryfikacji w odniesieniu do stanu aktualnego , gdy zważyć, że odwołanie pochodzi sprzed kilku lat. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony. W obrocie publicznym członków spółdzielni reprezentuje jej zarząd. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo czynić to bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego. Od przedstawionego wyżej stanowiska dopuszczalny jest wyjątek w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego "własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes" ( patrz wyrok NSA IV SA 1610/99, 3 lipca 2001r.- LEX nr 53445 ). Pojęcie "interes prawny" nie zostało zdefiniowane w przepisach kodeksu, doktryna i orzecznictwo przyjmuje, że oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Rozpoznając sprawę ponownie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oceni, czy odwołującej się od decyzji organu pierwszej instancji w postępowaniu wszczętym z urzędu, przysługuje przymiot strony. Wskazać należy, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. ( patrz: uchwała 7 sędziów NSA w Warszawie NSA OPS16/98 z 5 lipca 1999r., ONSA 1999/4/119 ). Dodatkowo Sąd zauważa, że zaskarżoną, kasacyjną decyzję wydano po kilku latach od decyzji organu pierwszej instancji. Organ szczególnie w takich okolicznościach zobowiązany był to uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 136 k.p.a . Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje bowiem w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Zasadą postępowania administracyjnego jest bowiem jego dwuinstancyjność . Organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzeć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w jej całokształcie. Wynika to z przepisu art. 138 kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w ograniczonym zakresie kompetencje kasacyjne. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145§1 pkt1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 że zm.).