IV SA/Gl 121/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi J. .T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. – B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia pracownika młodocianego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. – B. na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] J. T. zwrócił się z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia z tytułu ukończenia rzemieślniczej nauki zawodu ucznia W. S., na podstawie art. 70 b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta C. nie przyznał J. T. – [...] w C. - dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika W. S. W uzasadnieniu powołując się na art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty wyjaśnił, że dofinansowanie o którym mowa w art. 70b ustawy o systemie oświaty przysługuje z tytułu kosztów kształcenia młodocianych dotyczy tych pracowników, z którymi umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego zostały zawarte po dniu 31 grudnia 2003 r. oraz tych, z którymi umowy o pracę w tym celu podpisane zostały przed dniem 1 stycznia 2004 r. , ale kształcenie rozpoczęto w roku szkolnym 2004/2005. Wskazał, że rozpatrywanej sprawie kształcenie młodocianego W. S. rozpoczęto [...], czyli nie zostały spełnione wymogi wskazane w powyższym przepisie. Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia J. T. wniósł odwołanie. Podkreślił, że umowę w celu przygotowania zawodowego z młodocianym W. S. zawarł w dniu [...], natomiast w okresie od [...] do [...] szkolił się on u innego pracodawcy. W jego odczuciu nie można dwóch umów traktować jako całości. Tym samym, kiedy umowę o przygotowanie zawodowe zawarł po dniu 31 grudnia 2003 r., spełnia ustawowe przesłanki ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia ucznia. Dodał, że podobne stanowisko zajęło Ministerstwo Edukacji Narodowej po konsultacji z Ministerstwem Finansów. W tych okolicznościach wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji i przyznanie mu należnej dotacji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.- B. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium przywołując art. 70b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty potwierdziło, że pracodawcom którzy zawarli z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia jednakże po spełnieniu określonych w ustawie przesłanek. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że J. T. składając wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika młodocianego posiada niezbędne kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego. Problemem natomiast pozostaje, czy odwołujący ma prawo do uzyskania wnioskowanego dofinansowania. W ocenie Kolegium brzmienie art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty decyduje, że w przypadku wnioskującego nie można zastosować przedstawionych powyżej uregulowań zezwalających na refundację kosztów kształcenia pracownika młodocianego. O dofinansowanie mogą się bowiem ubiegać pracodawcy którzy zwarli umowy po dniu 31 grudnia 2003 r. oraz ci, którzy zawarli taką umowę przed 1 stycznia 2004 r., ale kształcenie rozpoczęto w roku 2004/ 2005. W rozpatrywanej sprawie umowa została zawarta [...] i wynika z niej, że do okresu nauki zawodu zaliczono okres od [...] do [...]. Dlatego też Kolegium stwierdziło, że "faktem jest, że umowa o naukę zawodu z W. S. została zawarta po 31 grudnia 2003 r. ale przed 1 stycznia 2004 r. czyli [...]" i dlatego wobec nie spełnienia warunku wyrażonego w art. 2 zacytowanej powyższej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r., dofinansowanie nie przysługuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący J. T., zarzucając powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię a tym samym naruszenie naczelnej zasady praworządności i dochodzenia obiektywnej prawdy, określonej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu dofinansowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazując na przekłamanie jego stanowiska w sprawie – wskazując, że nigdy nie twierdził, że umowa jego została zawarta przed 1 stycznia 2004 r. i z tego tytułu należy mu się dofinansowanie, podkreślił, że umowę zawarł w dniu [...] tj. po dniu 31 grudnia 2003 r. (czyli w warunkach określonych w art. 2 ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty). Podkreślił, że pomimo, iż spełniał warunki określone w ustawie, to takiego dofinansowanie nie otrzymał. Dodał, że zgodnie ze stanowiskiem Ministra Edukacji Narodowej powinien uzyskać dofinansowanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, podkreśliło, że skarżący chociaż zawarł umowę o przygotowanie zawodowe w dniu [...], to jednak był pracodawcą, który kontynuował przygotowanie zawodowe rozpoczęte w dniu [...], które rozwiązano w dniu [...]. Zatem jest pracodawcą kontynuującym przygotowanie zawodowe, co w ocenie Kolegium nie ma wpływu na wypłatę dofinansowania. Jednakże w ocenie Kolegium J. T. spełniając warunki określone w art. 70b ustawy o systemie oświaty, nie może otrzymać dofinansowania, gdyż nie spełnia warunku wskazanego w art. 2 ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty, o czym świadczy data zawarcia przedmiotowej umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem sądy administracyjne przeprowadzając kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonują jej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Na mocy zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 przywołanej powyżej ustawy), biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nie dokonując żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych. Jak z powyższego wynika, zawarte w skardze żądanie przyznania skarżącemu prawa do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika przekracza kompetencje sądu administracyjnego, związanego nadanymi mu wskazaną powyżej normą prawną uprawnieniami. W ramach złożonej skargi Sąd ten może bowiem jedynie dokonać oceny zgodności z obowiązującym prawem poddanej kontroli sądowej decyzji organu. Dokonując takiej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że decyzje te nie są prawidłowe i nie odpowiadają obowiązującym unormowaniom prawnym w tym zakresie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organy administracyjne chociaż w podstawie prawnej swoich decyzji prawidłowo wskazały przepisy prawne odnoszące się do sytuacji wnioskującego, to jednak dokonały specyficznej ich interpretacji. W złożonym w dniu [...] wniosku skarżący domagał się dofinansowania kosztów kształcenia z tytułu ukończenia rzemieślniczej nauki zawodu przez W. S. Możliwość taką przewiduje art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) wprowadzony ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz.U. Nr 145, poz. 1532). Stosownie do postanowień art. 70b zacytowanej powyżej ustawy, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin. Istotne ograniczenie kręgu osób uprawnionych nastąpiło w art. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. zmieniającej ustawę o systemie oświaty, według którego dofinansowanie, o którym mowa w przywołanym powyżej art. 70b przysługuje z tytułu kosztów kształcenia tych młodocianych pracowników, z którymi umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego zostały zawarte po dniu 31 grudnia 2003 r. oraz tych młodocianych pracowników, z którymi umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego zostały zawarte przed dniem 1 stycznia 2004 r., ale kształcenie rozpoczęto w roku szkolnym 2004/ 2005. Mając na uwadze przedstawiony stan prawny, podstawowym zagadnieniem w niniejszej sprawie było ustalenie, czy skarżący spełnia wymogi do otrzymania wnioskowanego dofinansowania. Jak wynika z przedłożonych w sprawie akt administracyjnych J. T. podpisał umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego W. S. w dniu [...]. Ustalono także, że J. T. posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia takiego przygotowania zawodowego młodocianych oraz potwierdzono, że szkolenie powyższe zakończone zostało przez W. S. zdaniem egzaminu czeladniczego w dniu [...]. W świetle powyższego wydaje się zatem, że skarżący spełnia warunki do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego. Orzekające w sprawie organy zgodnie uznały jednak, że skarżący nie mieści się w kręgu osób uprawnionych. Argumentując swoje stanowisko organ pierwszej instancji przyjął, że J. T. dofinansowanie nie przysługuje, gdyż umowa o przygotowanie zawodowe W. S. podpisana została przed dniem 31 grudnia 2003 r. a mianowicie w dniu [...] (wtedy młodociany rozpoczął szkolenie u poprzedniego pracodawcy). Stanowisko to powtórzył organ odwoławczy, chociaż w swoich wywodach zauważył, że obowiązujące przepisy przewidują kontynuowanie nauki zawodu u kolejnego pracodawcy). Według art. 70b ust. 5, jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy, przysługującą kwotę dofinansowania dzieli się między pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Z powyższego uregulowania wynika samodzielność i odrębność zawieranych umów o przygotowanie zawodowe. Zatem w przypadku rozwiązania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z przyczyn niezależnych od pracodawcy, gdy młodociany pracownik podejmie naukę zawodu na podstawie nowej umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy, obu pracodawcom przysługiwać będzie dofinansowanie – jednie jego wielkość liczona będzie proporcjonalnie do liczy miesięcy trwającego szkolenia. Istotna jedynie będzie data zawarcia takich umów. O ile umowa taka zawarta będzie przed 1 stycznia 2004 r. – wówczas dofinansowanie nie będzie przysługiwało (pracodawcy takiemu może przysługiwać "ulga" według poprzednio obowiązujących przepisów), natomiast – o ile umowa (także kolejna umowa) zawarta zostanie pod dniu 31 grudnia 2003 r. – wówczas pracodawcy przysługiwać będzie dofinansowanie według zasad wskazanych w zacytowanym powyżej art. 70b ustawy o systemie oświaty. Podobne stanowisko zajęło w tym zakresie także Ministerstwo Edukacji Narodowej – wyrażone w piśmie Departamentu Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Ministerstwie Edukacji Narodowej z dnia 29 czerwca 2006 r. (k.11 akt administracyjnych). Powyższe prowadzi do wniosku, że organy administracyjne rozpatrując niniejszą sprawę wydały swoje rozstrzygnięcia z naruszeniem obowiązujących przepisów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uzupełnić postępowanie dowodowe w celu jednoznacznego ustalenia stanu sprawy i dopiero wówczas stosownie orzec merytorycznie. Z tych względów należało uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).