I FSK 1361/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Niezgódka - Medek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. Ś. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Ol 307/07 w zakresie odrzucenia skargi T.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki akcyjnej postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną, 2. oddalić wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 307/07, mocą którego odrzucono skargę T.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki akcyjnej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd przywołał treść art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej P.p.s.a. - zgodnie z którym wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały. Następnie stwierdził, że meritum niniejszej sprawy stanowi kwestia, czy skarżący spełnia przesłanki z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dotyczącego odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. Co za tym idzie, przedmiotem zaskarżenia nie jest w tej sprawie wysokość należności, która została określona w odrębnej decyzji. Z uwagi na to Sąd stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie należny jest wpis stały, ustalony w oparciu o § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) - zwane dalej rozporządzeniem z dnia 16 grudnia 2003 r. Następnie Sąd powołał się na treść art. 221 P.p.s.a., zgodnie z którym pismo podlegające opłacie stałej, które nie zostało należycie opłacone, wniesione przez radcę prawnego, podlega odrzuceniu albo pozostawieniu bez rozpoznania bez wezwania do uiszczenia opłaty. Ponieważ w przedmiotowej sprawie skarżący jest reprezentowany przez radcę prawnego, który nie uiścił wpisu stałego od skargi, Sąd w oparciu o art. 221 P.p.s.a. skargę odrzucił. W skardze kasacyjnej skarżący w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił Sądowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez pozbawienie prawa do sądu z wykorzystaniem nieprecyzyjnych przepisów określających obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. poprzez jego niezastosowanie, § 2 ust. 3 pkt 12 tego rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, że ma on zastosowanie w tej sprawie. Ponadto zarzucił naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 231 P.p.s.a. poprzez zawężającą jego wykładnię, co skutkowało przyjęciem, że w tej sprawie należny jest wpis stały, art. 220 § 1 P.p.s.a. poprzez niewezwanie do uiszczenia wpisu oraz art. 221 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając zarzut naruszenia zasady prawa do sądu skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. (SK 11/05), w którego uzasadnieniu Trybunał uznał brak precyzji przepisów określających obowiązek uiszczenia kosztów sądowych za naruszenie tej zasady. Podkreślił, że od trzech lat WSA w Olsztynie w tego typu sprawach pobierał wpis stosunkowy, a wyjątek uczynił w tej sprawie. Strona nie podzieliła stanowiska Sądu pierwszej instancji co do sposobu wykładni art. 231 P.p.s.a. W jej ocenie wykładnia Sądu prowadziłaby do wniosku, że każda skarga na decyzję podatkową podlega wpisowi stałemu, bowiem w każdej takiej sprawie u podłoża wymiaru konkretnych należności podatkowych stoi rozstrzygnięcie dotyczące np. kwestii spełnienia przez dany podmiot przesłanek bycia podatnikiem, stawki podatku, warunków powstania obowiązku podatkowego. Dopiero rozstrzygnięcie tych kwestii prowadzi do konkretyzacji wymiaru podatku. W ocenie strony decyzja w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki zawsze kształtuje, konkretyzuje wysokość należności pieniężnej danego członka zarządu w konkretnym czasie, niezależnie od decyzji określającej zaległość spółki. Z uwagi na powyższe w niniejszej sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy, a więc błędnie zastosowano w niej § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. i art. 221 P.p.s.a. oraz nie zastosowano art. 220 § 1 P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Olsztynie wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Podzielił on stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu kwestię nieważności postępowania. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie przesłanki nieważności nie zachodzą, Sąd władny jest dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia pod kątem zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 231 P.p.s.a., którego naruszenie zarzuca strona, wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach należny jest wpis stały. Z uwagi na dalece idące uproszczenie zastosowane w powołanym przepisie budzi on poważne wątpliwości interpretacyjne. Należy bowiem stwierdzić, iż przedmiotem zaskarżenia w sprawach sądowoadministracyjnych nie są należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a. Co za tym idzie, należy przyjąć, że ustawodawca miał na myśli sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie. Z powyższego wynika, że nie wszystkie sprawy, które w jakimkolwiek stopniu dotyczą należności pieniężnych, będą podlegały wpisowi stosunkowemu. Dlatego też błędnym jest stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, jakoby wykładnia Sądu pierwszej instancji prowadziła do wniosku, że każde postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję podatkową objęte jest wpisem stałym. Fakt, że u podłoża każdej decyzji podatkowej stoi kwestia podmiotowości prawnopodatkowej, stawki podatkowej itp. nie oznacza bowiem, że to ta kwestia jest przedmiotem zaskarżenia. Jak sam przyznał autor skargi kasacyjnej, okoliczności te stoją jedynie "u podłoża" decyzji wymiarowych, natomiast ich istotą jest wymiar podatku. Dlatego też w sprawach ze skarg na tego typu decyzje pobiera się wpis stosunkowy, w przeciwieństwie do sprawy niniejszej. W tej sprawie meritum stanowi to, czy skarżący spełnia przesłanki odpowiedzialności za zobowiązania spółki akcyjnej określone w rozdziale 15 działu III Ordynacji podatkowej. Spór nie dotyczy więc ustalenia kwoty samej zaległości podatkowej. Mówiąc w sposób uproszczony, to nie należność pieniężna objęta jest postępowaniem administracyjnym, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej, ale kwestia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu. Na dalszy plan schodzi w takim przypadku sama wysokość należności, strony postępowania sądowoadministracyjnego nie dążą tu do jej weryfikacji. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji miał zbadać legalność przeniesienia odpowiedzialności na skarżącego, a nie poprawność ustalenia wysokości należnej kwoty podatku. Dlatego też w niniejszej sprawie należny wpis winien zostać ustalony w oparciu o przepis § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. na kwotę 500 zł. Z powyższego wynika, że chybionym jest zarzut naruszenia tego przepisu rozporządzenia przez Sąd poprzez jego zastosowanie, a także zarzut naruszenia § 1 pkt 2 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. z uwagi na jego niezastosowanie (błędnie określonych przez autora skargi kasacyjnej przepisami prawa materialnego). W konsekwencji bezzasadnymi są zarzuty naruszenia art. 220 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, bowiem nie odnosi się on do stanu faktycznego zaistniałego w tej sprawie oraz art. 221 P.p.s.a., który został przez Sąd zastosowany poprawnie. Co za tym idzie, w oparciu o art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił skargę kasacyjną oddalić. Wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie znalazł natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na powyższe Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych.