I SA/Wa 111/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. I SA/Wa 111/06 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. Z., utrzymał w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy A. decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w A. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko U. Z. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że decyzją z dnia [...] października 2005 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w A. odmówił E. Z. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę U. Z. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że odmowa przyznania świadczenia spowodowana jest tym, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ponieważ jej córka przebywa w [...], który zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej pięć dni w tygodniu. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem E. Z. złożyła odwołanie. W jego uzasadnieniu podniosła, że jest w trudnej sytuacja materialnej. Uzyskiwane [...] dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania [...] rodziny, a z uwagi na konieczność opieki na niepełnosprawną córką nie może ona podjąć pracy. Dojazdy do [...] oraz dowożenie córki na turnusy rehabilitacyjne do [...] powodują dodatkowe koszty. Ponadto córka często choruje i w tym okresie oraz w okresie świąt przebywa w domu, stąd też, zdaniem skarżącej, nie przebywa w [...] przez pięć dni w tygodniu. W tej sytuacji skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu podniosło, że forma pomocy, której dotyczy zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz przysługuje w sytuacji dokładnie określonej w przepisach prawa. Przywołując treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm), organ II instan- I SA/Wa 111/06 cji wyjaśnił, że nawet po spełnieniu zawartych w tym przepisie przesłanek, zgodnie z regulacją zawartą w art. 17 ust. 5 pkt 2 ppkt b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że E. Z. nie spełnia tej przesłanki uprawniającą ją do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, mimo, że jej córka U. Z. na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] do ukończenia [...] roku życia zaliczona została do osób niepełnosprawnych. Wynika to z faktu, że córka wnioskodawczyni w związku z koniecznością kształcenia przebywa w [...], który zapewnia uczącym się w nim dzieciom całodobową opiekę przez co najmniej pięć dni w tygodniu. W tej sytuacji bez znaczenia jest podnoszony przez E. Z. fakt, że córka przywożona jest do [...] w poniedziałek, a odbierana w piątek, czyli nie przebywa w nim przez pełne pięć dni, a faktycznie przez cztery i pół dnia. Dla oceny przesłanek uprawniających do świadczenia pielęgnacyjnego najważniejsze jest bowiem to, że [...], w którym przebywa córka skarżącej, zapewnia dzieciom całodobowa opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie podpisane przez Dyrektora [...]. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem E. Z. złożyła skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniosła, że organy rozpatrując przedstawioną sprawę pominęły wskazane przez nią dowody i okoliczności związane ze stanem zdrowia córki, koniecznością jej leczenia i rehabilitacji. Skarżąca spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Jej córka przebywa w [...] jedynie ze względu na konieczność kształcenia, zaś I SA/Wa 111/06 jej leczeniem i rehabilitacją skarżąca zajmuje się sama. W [...] nie ma [...]. W [...] córka przebywa ze względu na dużą odległość od miejsca jej zamieszkania. [...] nie zapewnia dzieciom opieki ani w wakacje, ani w ferie' czy też w czasie świąt, czy nawet w czasie choroby dziecka. Skarżąca wyjaśniła, że podjęcie jakiejkolwiek pracy jest niemożliwe ze względu na konieczność leczenia i stałej opieki nad córką. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona. Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada jedynie, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Art. 17 ust 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.), w brzmieniu z dnia wydania kwestionowanej decyzji, stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy. Przywo- I SA/Wa 111/06 łane przesłanki to przesłanki pozytywne, od wystąpienia których uzależnione jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zawiera także katalog przesłanek negatywnych, których wystąpienie powoduje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. Zgodnie z treścią tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty so cjalnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedeme rytalnego; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdro wotnej; 3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko; 4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie. Zgodnie z przywołanymi przepisami aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne należy więc spełniać łącznie wszystkie ustawowe przesłanki z art. 17 ust. 1 i 2, a ponadto nie mogą zaistnieć przesłanki zawarte w art. 17 ust. 5 powołanej ustawy. W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że skarżąca spełniała wszystkie ustawowe warunki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego wynikające z treści art. 17 ust. 1 i 2 ustawy. Jednakże zaistniała przesłanka wykluczająca możliwość jego otrzymywania. Przywołany przepis art. 17 ust. 5 ustawy w sposób jednoznaczny stanowi bowiem, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową I SA/Wa 111/06 opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. W rozpatrywanej sprawie taka właśnie sytuacja wystąpiła. Córka skarżącej przebywa w [...], która to placówka, zgodnie z zaświadczeniem Dyrektora [...] znajdującym się w aktach sprawy, zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Tak więc fakt, że córka skarżącej - zgodnie z jej twierdzeniami -często przebywała w tej placówce mniej niż 5 dni w tygodniu, nie ma znaczenia dla oceny możliwości otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Oznacza to, że organy rozpatrujące sprawę dokonały prawidłowej wykładni przepisów uznając, że brak możliwości otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego uzależniony jest od faktycznego zapewnienia przez placówkę, w której dziecko przebywa, opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Przepis ten odnosi się bowiem do charakteru placówki tj. musi to być placówka całodobowa, zapewniająca opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Dla takiej oceny nie mogą mieć znaczenia okoliczności skardze, a odnoszące się do bardzo trudnej sytuacji materialnej skarżącą. Ustawodawca bowiem w sposób kategoryczny określił warunki, jakie muszą być spełnione aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne i nie dopuścił w tym zakresie żadnych odstępstw. Prawidłowy jest więc pogląd organów rozpatrujących sprawę, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem nie ma charakteru uznaniowego. Z tych względów Sąd, uznał, że ani zaskarżona decyzja, ani utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.