I SA/Ke 375/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Armański, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2007r. sprawy ze skargi J.S.-Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia[...] ., nr [...] dotyczące wniesionych przez J.S.-Ś. zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia[...] . określająca J.S.-Ś.podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000r. w kwocie [...] zł została skutecznie doręczona podatnikowi w dniu 8 grudnia 2006r. na zasadach określonych w art. 150 § 1 pkt 1 i 1a Ordynacji podatkowej. Ponieważ podatnik nie dokonał wpłaty zobowiązania wynikającego z w/w decyzji, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, jako wierzyciel dochodzonych należności w dniu[...]. wystawił tytuł egzekucyjny nr[...]. Pismem z dnia 5 stycznia 2007r. zobowiązany składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów przedstawił zarzut wymieniony w art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 16 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U z 2005r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, podając jako uzasadnienie brak, jego zdaniem, zgodnego z prawem doręczenia decyzji określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000r. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, który przywracając termin do złożenia zarzutów uznał je za nieuzasadnione. Organ odwoławczy wskazując na treść art. 150 Ordynacji podatkowej stwierdził, że decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] nr [...] poczta podwójnie awizowała w dniach 24 listopada 2006r. i 1 grudnia 2006r. Zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu 11 grudnia 2006r. Tym samym doręczenie tej decyzji nastąpiło za pośrednictwem poczty w dniu 8 grudnia 2006r. Ponadto organ wskazał, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] nr [...] na należności wynikające z prawidłowo doręczonej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] nr [...] Na powyższe postanowienie J.S.-Ś. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o jego uchylenie skarżący zarzucił naruszenie art. 26 §5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej oraz § 3 ust.1 i 2 i § 13 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi podano, że tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanemu już po terminie określonym w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z tym nie jest dopuszczalne prowadzenie egzekucji z uwagi na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Zgodnie z treścią art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jednakże, gdy w tej dacie zobowiązany może powołać się na wygaśnięcie zobowiązania, nie może ona być prowadzona. Ponadto skarżący wskazał, że tytuł wykonawczy nosi datę[...] ., więc wydany został po 5 dniach od daty zastępczego doręczenia zobowiązanemu decyzji. Dopuszczalność i termin wystawienia samego tytułu egzekucyjnego obłożone są natomiast rygorami określonymi w przepisach ustawy i przepisach wykonawczych. Następnie skarżący przytoczył treść § 3 ust. 1 i 2 oraz § 13 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, konkludując, że w przypadku dochodzenia należności, której wysokość została określona w decyzji, wystawienie tytułu wykonawczego dopuszczalne jest dopiero po upływie terminu płatności podatku wynikającego z tej decyzji. Tym samym, zdaniem skarżącego, tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie został wystawiony przedwcześnie i nie może być podstawą prowadzenia legalnej egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie należy podkreślić, że co do zasady, w przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów organy egzekucyjne rozpoznają sprawę w ich granicach. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie zarzut sformułowany przez zobowiązanego w ramach postępowania egzekucyjnego dotyczył niedopuszczalności prowadzenia egzekucji i zdaniem skarżącego znajdował uzasadnienie w braku doręczenia w sposób prawem przewidziany decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. W świetle analizy materiału dowodowego sprawy można stwierdzić też, że intencją skarżącego było zakwestionowanie prawidłowości przyjętej przez organy podatkowe fikcji doręczenia decyzji w oparciu o art. 150 Ordynacji podatkowej. Przy czym skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które miałyby podważyć lub obalić przyjęte przez organy ustalenia. Dlatego Sąd nie widzi żadnych podstaw do ich kwestionowania; organy egzekucyjne obu instancji w sposób prawidłowy oraz wyczerpujący przedstawiły zasadność i sposób ustalenia daty doręczenia decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. W skardze zobowiązany formułuje natomiast nowy zarzut - przedawnienia zobowiązania. Odnosząc się do niego Sąd stwierdza, że podniesienie zarzutu dopiero na etapie postępowania przed Sądem czyni go oczywiście spóźnionym. Dokonując natomiast kontroli zaskarżonego aktu Sąd czyni to w granicach sprawy będącej przedmiotem rozpoznania przez organy i w tych granicach stosuje prawem przewidziane środki. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania przez organy był zarzut niedopuszczalności prowadzenia egzekucji i ten zarzut został skutecznie odparty. Należy przy tym wskazać, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa egzekucyjna, są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Po upływie terminu do wniesienia zarzutów zobowiązany może skorzystać z możliwości obrony przed egzekucją poprzez przedstawienie organowi egzekucyjnemu dowodów stwierdzających wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, to jest okoliczności uzasadniających odstąpienie od egzekucji (art. 45 ustawy egzekucyjnej). Przedawnienie jest też podstawą do żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej). W skardze dodatkowo podniesiono kwestię braku doręczenia upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Ta podstawa zarzutu jest ściśle powiązana z realizacją obowiązków wierzyciela wynikających z tzw. zasady zagrożenia. Przepisy szczególne i wykonawcze przewidują jednak możliwość odstąpienia od obowiązku dokonania upomnienia przed wszczęciem postępowania. Podstawa odstąpienia, tak jak stało się to w niniejszej sprawie, powinna zostać powołana w tytule wykonawczym (tu: przepis § 13 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz. U Nr 137, poz. 1541 ze zm., powoływanego dalej jako Rozporządzenie z 22 listopada 2001r.). Stosownie do tego przepisu postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Użyty właśnie w tym przepisie wykonawczym zwrot "należność określona w orzeczeniu" wskazuje, że upomnienie nie jest wymagane, gdy chodzi o należności wynikające z decyzji deklaratoryjnych, powstałe z mocy prawa. Tym samym organy słusznie uznały, że w sprawie należności podatkowych objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym nie istniał obowiązek uprzedniego doręczenia upomnienia. Wbrew również twierdzeniu skargi decyzja podlegająca w sprawie przymusowemu wykonaniu nie zawiera terminu płatności podatku wynikającego z decyzji, stąd chybione jest twierdzenie, że dopiero po upływie tego terminu można wystawić tytuł wykonawczy. Reasumując, skoro Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, w tym tych przywołanych w skardze, to na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.