II SA/Wa 877/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J.P., utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Zarządu [...] Zakładu Doskonalenia Zawodowego z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...]. Decyzją tą Prezes Zarządu [...] Zakładu Doskonalenia Zawodowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego w W. nr [...] o nadaniu J.P. stopnia nauczyciela kontraktowego. Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: J.P. była zatrudniona od dnia 1 września 2000 r. do dnia 31 sierpnia 2002 r. na stanowisku nauczyciela matematyki w Technikum Elektronicznym Centrum Kształcenia Zawodowego [...] Zakładu Doskonalenia Zawodowego w W. (CKZ DZDZ). Po odbyciu dziewięciomiesięcznego stażu i uzyskaniu akceptacji komisji kwalifikacyjnej otrzymała akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego nr [...]. W związku z prowadzonym nadzorem pedagogicznym [...] Kurator Oświaty postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. przekazał Prezesowi [...] Zakładu Doskonalenia Nauczycieli w W. sprawę zbadania prawidłowości nadania stopnia awansu zawodowego J.P.. Prezes Zarządu [...] Zakładu Doskonalenia Zawodowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego w W. nr [...] o nadaniu J.P. stopnia nauczyciela kontraktowego. [...] Kurator Oświaty wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu prowadząc szkołę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Kurator stwierdził z urzędu nieważności decyzji Prezesa Zarządu [...] Zakładu Doskonalenia Zawodowego z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] Od decyzji [...] Kuratora Oświaty odwołała się J.P.. W odwołaniu z dnia 28 sierpnia 2006 r. zarzuciła naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2, art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów art. 9 b ust. 4 i 9 d ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. W wyniku rozpoznania odwołania, Minister Edukacji Narodowej wskazał, że w dniu zatrudnienia na stanowisku nauczyciela matematyki w Technikum Elektronicznym CKZ DZDZ J.P. legitymowała się zaświadczeniem o odbyciu studiów wyższych w latach 1995 – 2000 na Wydziale Matematyki i Informatyki Uniwersytetu [...] wystawionym w dniu 29 sierpnia 2000 r. Dyplom potwierdzający ukończenie przez J.P. studiów wyższych na kierunku matematyka w zakresie matematyki ogólnej wydany został przez Uniwersytet [...] w dniu 28 listopada 2000 r. Dokument potwierdzający uzyskanie przez J. P. przygotowania pedagogicznego – zaświadczenie nr [...] o ukończeniu Studium Przygotowania Pedagogicznego Uniwersytetu [...], został wydany w dniu [...] stycznia 2001 r. A zatem J.P. w momencie rozpoczęcia stażu nie spełniała wymogu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, który określał, że stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Warunek posiadania wyższego wykształcenia należy rozumieć jako wymóg ukończenia studiów wyższych (magisterskich lub wyższych studiów zawodowych). Dokumentem potwierdzającym ukończenie studiów jest dyplom ich ukończenia. Wyższego wykształcenia nie posiada osoba, która uzyskała jedynie absolutorium, ale nie złożyła egzaminu dyplomowego i nie legitymuje się dyplomem ukończenia studiów. Minister wskazał, że z akt sprawy wynika, że J.P. w dniu zatrudnienia i w dniu, w którym rozpoczęła staż na stopień nauczyciela kontraktowego, nie legitymowała się żadnym dokumentem, który potwierdzałby kwalifikacje do pracy na stanowisku nauczyciela. Minister wyjaśnił także, że zatrudnienie nauczyciela nieposiadającego wymaganych kwalifikacji możliwe jest wyłącznie w przypadku wystąpienia przesłanek określonych w przepisach art. 10 ust. 7 i 9 ustawy Karta Nauczyciela, tj., w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia osoby posiadającej wymagane kwalifikacje. W myśl art. 10 ust. 10 ustawy Karta Nauczyciela do nauczyciela, który nie posiada kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska, nie stosuje się przepisów rozdziału 3 a ustawy Karta Nauczyciela, co oznacza, że nauczyciel nie może odbywać stażu na kolejny stopień awansu zawodowego, a do celów płacowych jest traktowany jako nauczyciel stażysta. W świetle powyższego Minister Edukacji Narodowej stwierdził, że decyzja Dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego DZDZ nr [...] o nadaniu J.P. stopnia nauczyciela kontraktowego wydana została z rażącym naruszeniem prawa i wada ta, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., powinna skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. W ocenie Ministra, decyzja [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Zarządu [...] Zakładu Doskonalenia Zawodowego z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego w W. nr [...] o nadaniu J.P. stopnia nauczyciela kontraktowego, jest zasadna i zgodna z przepisami prawa. Skargę na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji wniosła J.P., zarzucając jej nieważność postępowania z uwagi na brak kompetencji po stronie organów do orzekania o nieważności aktu awansu zawodowego nauczyciela kontraktow, brak odniesienia się przez organ do zarzutów odwołania oraz naruszenie art. 9 a ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela. Minister Edukacji Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu decyzja Prezesa Zarządu [...] Zakładu Doskonalenia Zawodowego z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego w W. nr [...] o nadaniu J.P. stopnia nauczyciela kontraktowego, rażąco narusza prawo przez niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz przez uznanie, że naruszenie przepisów art. 9 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9 b ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Analizując orzecznictwo sądów administracyjnych należy wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wymaga w każdym przypadku nie tylko ustalenia treści przepisu prawnego (przepisów prawnych), na podstawie którego została wydana kwestionowana decyzja, ale także oceny, czy przyjęcie innego rozumienia przepisów przez organ, który wydał kwestionowaną decyzję, odbiega od prawidłowego rozumienia treści przepisów w takim stopniu, że może być uznane za rażące naruszenie prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy określona decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono. Cechą rażąc naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. mają charakter materialny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotow, w j przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która spełnia określone wymagania kwalifikacyjne. Nie można nawiązać stosunku pracy z nauczycielem, który m.in. nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska (art. 10 ust. 8 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 września 2000 r.). Tak więc na stanowisku nauczyciela winien być zatrudniony oraz rozpoczynać staż na odpowiedni stopień awansu zawodowego tylko nauczyciel posiadający pełne kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska. Zgodnie z art. 9 d ust. 1 Karty Nauczyciela nauczyciel stażysta rozpoczyna staż z dniem nawiązania stosunku pracy. Warunkiem nadania stopnia nauczyciela kontraktowego jest, zgodnie z art. 9 b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, posiadanie wyższego wykształcenia i przygotowania pedagogicznego, odbycie dziewięciomiesięcznego stażu oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Brak spełnienia któregoś z wyżej wymienionych warunków skutkuje tym, że nauczyciel nie może otrzymać stopnia awansu zawodowego. W rozpoznawanej sprawie J.P. uzyskała dyplom potwierdzający ukończenie studiów wyższych na kierunku matematyka w zakresie matematyki ogólnej wydany przez Uniwersytet [...] w dniu [...] listopada 2000 r., a dokument potwierdzający uzyskanie przygotowania pedagogicznego – zaświadczenie nr [...] o ukończeniu Studium Przygotowania Pedagogicznego Uniwersytetu [...] uzyskała w dniu [...] stycznia 2001 r. Skarżąca nie mogła więc rozpocząć stażu wymaganego do uzyskania awansu na stopień nauczyciela kontraktowego od dnia nawiązania stosunku pracy w dniu 1 września 2000 r., gdyż nie spełniała wówczas wymagań wynikających z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela. Prezes Zarządu [...] Zakładu Doskonalenia Zawodowego odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego w W. nr [...] o nadaniu J.P. stopnia nauczyciela kontraktowego rażąco naruszył także przepisy art. 9 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9 b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela przyjmując takie ich rozumienie, że ustawa Karta Nauczyciela nie określa kolejności, w jakiej warunki na uzyskanie stopnia nauczyciela kontraktowego mają być spełnione. Prawidłowo więc organy orzekające uznały, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutu dotycząc nieważności postępowania z uwagi na brak kompetencji organów do orzekania o nieważności aktu awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego ze względu na brzmienie art. 9 ust. 7 ustawy Karta Nauczyciela wskazać należy, że z mocy art. 1 pkt 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego przepisy tego kodeksu stosuje się w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych należących do właściwości organów orzekających o stopniach awansu zawodowego. Oznacza to, że organy wskazane w przepisach art. 9 b ust. 7 są właściwe do prowadzenia postępowań zarówno w sprawach, o których mowa w art. 9 b ust. 4 pkt 1-3 oraz ust. 6, jak i sprawach prowadzonych w trybie nadzoru zgodnie z przepisami k.p.a. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.