II FSK 1186/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. K. i J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Lu 360/06 w sprawie ze skargi B. K. i J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 1. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Lu 360/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę B. K. i J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...], nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji podał, że od wniesionej skargi z dnia 21 kwietnia 2006 r. z zakresu zobowiązań podatkowych nie została uiszczona opłata stała, która stanowi wpis stały w wysokości 500 zł, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193; w skrócie: rozporządzenie w sprawie wpisu). Sąd I instancji stwierdził, że w art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: P.p.s.a.) uregulowano wyjątek od zasady wyrażonej w art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. , zgodnie z którą sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata; w takim przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, pod rygorem odrzucenia uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie natomiast z art. 221 P.p.s.a., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że skoro skarga, podlegająca opłacie stałej, była wnoszona przez radcę prawnego, zobowiązany był on do uiszczenia należnego wpisu bez wezwania. W konkretnym przypadku termin do wniesienia skargi upływał z dniem 25 maja 2006 r. i ten dzień był również ostatnim dniem terminu do jej opłacenia. 2. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnieśli skarżący (reprezentowani przez pełnomocnika - radcę prawnego), zaskarżając to postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. (1) art. 221 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia w sprawie wpisu, przez ich zastosowanie, (2) art. 231 zd. 1 P.p.s.a. w zw. art. 220 zd. 2 P.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wpisu, przez ich niezastosowanie. Powołując się na powyższą podstawę kasacyjną, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadniając skargę kasacyjną podano, że odrzucenie skargi nie znajduje uzasadnienia, bowiem przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne składające się na nadpłatę w podatku dochodowych od osób fizycznych za 2004 r. w wysokości 12.765,30 zł. We wniosku podatnicy zażądali, aby tę kwotę zaliczyć na poczet należności pieniężnych w tej samej kwocie, tj. zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. i w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Podniesiono, że przedmiotem zaskarżenia jest konkretna należność pieniężna i w związku z tym od skargi powinien być uiszczony wpis stosunkowy w wysokości wynikającej z § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wpisu. Tym samym, będący podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia w sprawie wpisu, nie powinien mieć w tej sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy on skarg, których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna. Uchybieniem zatem mającym istotny wpływ na wynik sprawy było w niniejszej sprawie zastosowanie art. 221 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a. i w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia w sprawie wpisu i niezastosowanie art. 231 zd. 1 P.p.s.a. w zw. z art. 220 zd. 2 P.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 231 P.p.s.a. określono, w jakich kategoriach spraw należy pobierać opłatę sądową w postaci wpisu stosunkowego, a w jakich stałego. Uzależniono tę kwestię od tego, czy przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne (wpis stosunkowy), czy inne sprawy (wpis stały). Sposób określenia w zdaniu pierwszym art. 231 P.p.s.a. spraw, w których pobiera się wpis stosunkowy, stanowi znaczne uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia przed sądami administracyjnymi nie są bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a., które mają być poddane kontroli z punktu widzenia zgodności z prawem. Z tego względu uregulowanie zawarte w zdaniu pierwszym § 1 rozporządzenia w sprawie wpisu lepiej oddaje istotę wpisu stosunkowego w sprawach rozpatrywanych przed sądem administracyjnym. W tym przepisie, określającym procentowo wysokość wpisu stosunkowego w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia, jest mowa o tym, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem" (M. Niezgódka-Medek [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Wyd. Praw. LexisNexis, Warszawa 2007 s. 143 i n.). Wpis może mieć charakter stosunkowy, gdy jego wysokość obliczana jest według procentowego wskaźnika w zależności od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, lub stały, gdy jego wysokość odzwierciedla określona kwota, zróżnicowana w zależności od przedmiotu zaskarżonego aktu albo rodzaju czynności, która ma zostać podjęta przez sąd. Właściwie więc to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. W sprawach skarg na rozstrzygnięcia organów podatkowych należnością pieniężną może być określona w decyzji kwota zaległości podatkowej lub też kwota odsetek za zwłokę od tej zaległości (por. S. Babiarz, P. Zaborniak: Wpis stały i wpis stosunkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Przegląd Sądowy" 2005, nr 5, s. 154 i n.). W rozpatrywanej sprawie skarga do Sądu I instancji została wniesiona od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie, w którym tenże organ uchylił postanowienie organu I instancji w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatkowej na zaległe zobowiązania podatkowe, a następnie umorzył postępowanie w sprawie. Efektem postępowania zażaleniowego było więc umorzenie postępowania w sprawie zaliczenia nadpłaty podatkowej na zaległe zobowiązania podatkowe, a nie wydanie decyzji o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia nadpłaty. W konsekwencji skarga od postanowienia o umorzeniu postępowanie w sprawie zaliczenia nadpłaty podatkowej na zaległe zobowiązania podatkowe podlega opłacie stałej, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM, przewidującego, że "wpis stały wynosi w sprawach skarg, niebojętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych - 500 zł". Gdyby bowiem w sprawie skargę wniesiono od decyzji o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia nadpłaty, podlegałaby ona wpisowi stosunkowemu, zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia RM. Nieuiszczenie przez pełnomocnika - radcę prawnego wpisu stałego od skargi stanowi jej brak nieusuwalny. Z tego względu nie mógł on być usunięty przez skierowanie przez sąd administracyjny do pełnomocnika strony wezwania do uiszczenia wpisu we wskazanym przez sąd terminie. 4. Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a.