III SA/Lu 248/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.),, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r.), po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] stycznia 2007 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., zmieniające nieprawidłowe dane w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w dniu [...] lipca 2004 r. w Oddziale Celnym G. S. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu według dokumentu SAD Nr [...] sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki Volvo, rok produkcji 1997, numer nadwozia [...]. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] na kwotę 1.500,00 CHF, określającą wartość przedmiotowego pojazdu. Zgłoszenie celne zostało przez organ celny przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym zgodnie z art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. W związku z wątpliwościami co do rzetelności wartości podanej na ww. fakturze, organ pierwszej instancji za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej, przesłał kserokopię ww. faktury do weryfikacji przez władze celne Szwajcarii. Zagraniczne służby celne pismem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. przekazały wyniki weryfikacji. Z nadesłanych dokumentów wynikało, że przedmiotowy samochód marki Volvo został sprzedany stronie za cenę 4.000,00 CHF, przy czym wystawiono 3 faktury: fakturę nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. - załączoną do zgłoszenia celnego - na kwotę 1.500,00 CHF (rachunek częściowy), fakturę nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. na kwotę 2.500,00 CHF (rachunek częściowy) i trzecią obejmującą całą kwotę - fakturę nr 10402851 z dnia [...] czerwca 2004 r. na kwotę 4.000,00 CHF (faktura-pokwitowanie). Jednocześnie nadesłano szwajcarski dokument wywozowy - SAD, w którym w polu 46 "wartość statystyczna" wykazano całą kwotę sprzedaży ww. samochodu osobowego, tj. kwotę 4.000,00 CHF. Po wszczęciu postępowania celnego postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. organ pierwszej instancji zmienił zapisy w polach 22 "waluta i ogólna wartość faktury", 42 "wartość pozycji", 46 "wartość statystyczna" w zgłoszeniu celnym zawartym w dokumencie SAD Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. W zażaleniu G. S. wyjaśnił, że otrzymał i podpisał tylko jedną fakturę opiewającą na kwotę 1.500,00 CHF, załączoną do zgłoszenia celnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił m.in. zaniechanie podjęcia niezbędnych czynności zmierzających do zweryfikowania, czy wszystkie dokumenty wystawione przez szwajcarska firmę zostały wydane w związku z umową sprzedaży samochodu marki Volvo, nr [...], w sytuacji gdy podatnik otrzymał i podpisał wyłącznie jedną fakturę opiewającą na kwotę 1.500,00 CHF zgodną z ustaloną przez strony ceną sprzedaży pojazdu. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 67 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - datą, którą należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłoszono towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy prawa wspólnotowego. Wartość celna towarów określana jest dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, jak również środków pozataryfowych, określonych odrębnymi przepisami wspólnotowymi i mających zastosowanie w obrocie towarowym (art. 28 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Zgodnie z Porozumieniem o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT wartość celna jest ustalana zasadniczo na bazie wartości transakcyjnej. W myśl art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie artykułów 32 i 33. W świetle ww. przepisu wiarygodność faktury (rachunku) obejmuje nie tylko jej autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona. Natomiast art. 29 ust. 3 pkt a) Wspólnotowego Kodeksu Celnego stanowi, że ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita płatność dokonana lub mająca zostać uiszczona przez kupującego, dla lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być uiszczone, jako warunek sprzedaży przywożonych towarów, przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej, celem spełnienia zobowiązań sprzedającego. Zgodnie z postanowieniami art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawione podmioty państwa obcego. Z nadesłanych przez zagraniczne służby celne dokumentów wynikało, że przedmiotowy samochód marki Volvo został sprzedany stronie za cenę 4.000,00 CHF, przy czym wystawiono 3 wspomniane powyżej faktury. W rozpatrywanej sprawie strona zgłaszając towar do procedury dopuszczenia do obrotu nie zadeklarowała pełnej wartości sprowadzonego pojazdu. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że rzeczywistą wartością towaru jest kwota 4.000,00 CHF wykazana w dokumencie nadesłanym przez zagraniczne służby celne i ta kwota winna być przyjęta jako wartość celna importowanego towaru. W ocenie Dyrektora Izby Celnej organ pierwszej instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. mając na uwadze stan prawny oraz ustalenia faktyczne prawidłowo określił wartość celną sprowadzonego samochodu na kwotę 12.146,00 zł. Na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] G. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając rozstrzygnięciu rażącą obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, wyrażającą się w dowolnym i nie mającym poparcia w materiale dowodowym uznaniu, że wartość transakcyjna towaru objętego zgłoszeniem celnym wynosi 4000 CHF, gdy z podpisanej przez podatnika faktury wynika, że była to kwota 1500 CHF, zaniechaniu podjęcia niezbędnych czynności zmierzających do zweryfikowania, czy wszystkie dokumenty wystawione przez szwajcarską firmę "[...]" zostały wydane w związku z umową sprzedaży przedmiotowego samochodu, przyjęciu że faktura wystawiona na kwotę 1500 CHF stanowiła jedynie "częściowy rachunek". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że zgłoszenie przedmiotowego samochodu – Volvo, numer nadwozia [...] – do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu według dokumentu SAD nr [...] nastąpiło w dniu [...] lipca 2004 r. Skarżący do dokumentu SAD dołączył m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. na kwotę 1.500 CHF i jako wartość celną towaru wskazał 1500 CHF. W myśl art. 78 ust. 2-3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r. – L. 92.302.1 ze zm.), zwanego dalej W.K.C. – po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Organy celne – po dokonaniu zwolnienia pojazdu – przeprowadziły kontrolę dokumentów i danych dotyczących przywozu pojazdu. W trakcie kontroli zwróciły się do szwajcarskich władz celnych o zbadanie autentyczności rachunku sprzedaży nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. i w konsekwencji otrzymały odpowiedź szwajcarskich służb celnych z dnia [...] kwietnia 2006 r., w której stwierdzono, że kupujący otrzymał przy kupnie trzy faktury: jedną z tytułu wpłaty zaliczki (częściowej wpłaty), drugą z tytułu wpłaty reszty kwoty i trzecią jako pokwitowanie za wpłatę całej kwoty. Organy szwajcarskie wskazały również, że na szwajcarskiej deklaracji wywozowej była deklarowana poprawna suma kwot sprzedaży (odpowiedź szwajcarskich służb celnych – k. akt adm. nr [...]). W załączeniu do odpowiedzi szwajcarskich służb celnych nadesłano (k. akt adm. nr [...]): 1) fakturę nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. na kwotę 1500 CHF (rachunek częściowy); 2) fakturę nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. na kwotę 2500 CHF (rachunek częściowy); 3) fakturę nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. na kwotę 4000 CHF (pokwitowanie obejmujące całą kwotę sprzedaży); 4) szwajcarski dokument wywozowy (SAD), w którym w polu 46 "wartość statystyczna" wykazano kwotę sprzedaży 4000 CHF. Zdaniem organów celnych orzekających w sprawie załączone do odpowiedzi szwajcarskich służb celnych faktury i szwajcarski dokument wywozowy uznać należało dokumenty urzędowe określające wartość transakcyjnej samochodu. Zasadniczą materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowił art. 29 ust. 1 i ust. 3a W.K.C. W myśl tych przepisów wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary (...). Ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego (...). Konsekwencją prawidłowego zakwestionowania faktu przedstawienia pojedynczej faktury w zgłoszeniu celnym w odniesieniu do pojazdu zgłoszonego do odprawy celnej jest ustalenie, że sprowadzony przez skarżącego samochód posiadał wartość transakcyjną większą niż wykazana w zgłoszeniu celnym oraz zmiana danych zawartych w zgłoszeniu celnym w myśl art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. nr 68, poz. 622 ze zm.), zgodnie z którym po zwolnieniu towaru organ celny może, z urzędu lub na wniosek, wydać postanowienie, w którym zmienia nieprawidłowe dane zawarte w zgłoszeniu celnym, inne niż mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną. W ocenie sądu organy nie dokonały prawidłowego zakwestionowania wykazanej przez skarżącego wartości celnej pojazdu. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że owo postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje jej uchyleniem. Stosownie do art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) – jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W myśl zaś art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Według art. 3 ust. 1 i 2 Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (...) w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, podpisanego w dniu 9 czerwca 1997 r. w Brukseli (Dz. U. UE L 97.169.77 z dnia 27 czerwca 1997 r.) – na wniosek organu wnioskującego, organ, do którego kierowany jest wniosek, dostarcza wszelkich istotnych informacji, które mogą pozwolić na zapewnienie zgodności z ustawodawstwem celnym oraz przekazuje informacje odnośnie poprawności wywozu towaru z terytorium jednej z umawiających stron porozumienia i przywozu na terytorium drugiej strony. W myśl art. 11 ust. 3 porozumienia strony porozumienia mogą wykorzystywać uzyskane informacje i konsultowane dokumenty zgodnie z postanowieniami Protokołu jako dowody w protokołach, sprawozdaniach, zeznaniach, jak i postępowaniach oraz oskarżeniach wniesionych do sądu. Z powyższego wynika, że uzyskane przez organy celne orzekające w sprawie informacje i dokumenty (tu: odpowiedź szwajcarskich władz celnych z [...] kwietnia 2006 r. oraz 2 faktury, pokwitowanie i szwajcarski dokument wywozowy załączone do odpowiedzi) , nie mogą być traktowane jako dokument urzędowy w myśl art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej , a traktowane być powinny jako dowody w postępowaniu dowodowym równoważne z innymi dowodami uzyskanymi w toku postępowania. W związku z tym dowody te powinny zostać ocenione w świetle zasad postępowania dowodowego określonych w art. 180-200 Ordynacji podatkowej i w przypadku uznania, że istotne dla sprawy okoliczności nie zostały udowodnione, wsparte innymi wyjaśniającymi sprawę w sposób bezsporny dowodami. W sytuacji, gdy istnieje załączona do zgłoszenia celnego faktura oraz dwie częściowe faktury, pokwitowanie i szwajcarski dokument wywozowy SAD uzyskane przez organy celne od szwajcarskich władz celnych – w świetle okoliczności, że strona zaprzeczyła faktowi uiszczenia za towar należności 4000 CHF i otrzymania jako potwierdzenie dwóch faktur częściowych i pokwitowania za uiszczenie całej kwoty, dyrektor izby celnej, zgodnie z dyrektywą wymienioną w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, obowiązany był ustalić istotne z punktu widzenia art. 29 ust. 1 i ust. 3a W.K.C. okoliczności, a zwłaszcza jaka kwota płatności została dokonana lub miała zostać dokonana przez kupującego na rzecz sprzedawcy tytułem zapłaty za przedmiotowy samochód i dać termu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia. Powyższego nie rozstrzyga w sposób bezsporny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Przeprowadzając ponownie postępowanie odwoławcze Dyrektor Izby Celnej podda szczegółowej, wyczerpującej analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności pod kątem jednoznacznego wykazania, jaką wartość celną miał sprowadzony przez skarżącego pojazd, i w razie potrzeby uzupełni materiał dowodowy tak, by przyczyniło się to do wyjaśnienia sprawy, mając stale na uwadze, czy zebrane dowody pozwalają ocenić, czy dana okoliczność faktyczna, w tym przypadku przypisanie dopuszczanemu do obrotu pojazdowi wartości celnej 4000 CHF, została udowodniona i – jeśli uzna to za stosowne – przeprowadzi niezbędne według niego do wyjaśnienia sprawy nowe dowody. Przeprowadziwszy postępowanie odwoławcze zgodnie z przepisami prawa, organ wyda właściwe do poczynionych ustaleń rozstrzygnięcie. Z tych względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku uzasadnia przepis art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W sprawie niniejszej zaskarżone postanowienie jako uchylone w całości nie powinno być wykonywane.