II SA/Lu 508/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją Nr [...] z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t,j. Dz. U. z 2005 r., Nr 51, poz. 264) w związku z § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego AR i MR Nr [...] z dnia [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania J. B. renty strukturalnej. W motywach decyzji podano, że J. B. złożył w dniu [...] sierpnia 2004 r. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Po wszczęciu postępowania ustalono, że wnioskodawca spełnia warunki niezbędne do uzyskania tego świadczenia, wobec czego, organ I instancji wydał w dniu [...] marca 2005 r. decyzję o przyznaniu renty strukturalnej. W dniu [...] sierpnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego AR i MR wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania w związku z wyrokiem Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt [...], który po zmianie wyroku I instancji przyznał J. B. rentę rolniczą inwalidzką z mocą wsteczną – od dnia 1 października 2003 r. W wyniku wznowienia postępowania, organ I instancji decyzją z dnia [...] uchylił decyzję dotychczasową i odmówił przyznania renty strukturalnej, skoro w dniu złożenia wniosku rolnik nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Rozpoznając odwołanie wniesione przez J. B., organ II instancji ponownie przeanalizował zgromadzoną w sprawie dokumentację i podzielił stanowisko organu I instancji, że w dniu składania wniosku o rentę strukturalną, J. B. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, czyli nie spełniał podstawowego warunku do przyznania renty strukturalnej. Ubiegając się o to świadczenie, wnioskodawca przedłożył wprawdzie zaświadczenie z KRUS-u z dnia [...] sierpnia 2004 r., że nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczenia rolniczego. Wydane ono zostało w oparciu o decyzję KRUS-u odmawiającą wnioskodawcy prawa do tych świadczeń. W wyniku złożonego przez wnioskodawcę odwołania, Sąd Okręgowy zmienił decyzję KRUS-u przyznając rolnikowi prawo do renty rolniczej inwalidzkiej z mocą wsteczną. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe okoliczności stanowiły przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu nierozważenia uregulowania dotyczącego zbiegu świadczeń zawartego w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) – organ odwoławczy uznał, że przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy on sytuacji gdy rolnik nabywa prawo do renty z ubezpieczenia społecznego w trakcie pobierania renty strukturalnej (a nie przed jej przyznaniem) i jednocześnie wycofa wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych. Z uwagi na to, że organy administracji przy rozpoznawaniu sprawy są związane przepisami prawa w tym znaczeniu, że przy ustaleniu określonego stanu faktycznego mają obowiązek wydania określonej decyzji bez możliwości zastosowania uznania administracyjnego, a w tym rozważenia słusznego interesu strony – organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania renty strukturalnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. B. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji jako wydanych z naruszeniem: - art. 145 § 1 pkt 8 kpa przez przyjęcie, że decyzja o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione – podczas, gdy podstawą przyznania renty były wyłącznie przepisy rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r.; - § 4 i § 14 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich – przez błędne ustalenie, że skarżący w dniu złożenia wniosku nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i, że § 14 ust. 2 nie ma zastosowania w sprawie; - z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i jej rozpatrzenia z uwzględnieniem prawa wspólnotowego i słusznego interesu strony. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący polemizuje z ustaleniami organów obu instancji, co do zaistnienia podstawy do wznowienia postępowania, co do ustaleń, jakoby w dniu wydania decyzji nie spełniał warunków do przyznania renty strukturalnej, a także co do daty przyznania renty rolniczej inwalidzkiej (wyrok z dnia 5 kwietnia 2005 r.), czyli już w trakcie pobierania renty strukturalnej. Zwraca też uwagę, że złożył wniosek o wycofanie renty inwalidzkiej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania przepisów prawa europejskiego podniesiono, że w sprawie nie występuje konflikt między przepisami prawa krajowego i prawa unijnego. Zasada pierwszeństwa prawa unijnego dotyczy sytuacji, gdy prawo krajowe pozostaje w konflikcie z tymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa, do czego Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uprawniony na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym o wznowienie postępowania, którego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania jest możliwe w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa. W świetle art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje na wniosek lub z urzędu – co ma miejsce w sprawie niniejszej. Wydane w trybie art. 149 § 1 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania nie podlega zaskarżeniu, jednakże strona może je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. Postanowienie o wznowieniu postępowania jest jedynie postanowieniem wszczynającym postępowanie i nie zawiera innych treści poza wskazanie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 kpa) mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wznowieniu postępowania i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 kpa. Obowiązkiem organu wydającego decyzję na podstawie art. 151 kpa jest zatem wskazanie i uzasadnienie podstawy wznowienia postępowania. Organy obu instancji wskazały jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 8 kpa, jednakże w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, takie stanowisko organów należy uznać za dowolne. Decyzja ostateczna jaką jest decyzja Kierownika Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2005 r. o przyznaniu J. B. renty strukturalnej, nie była wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. O postępowaniu przed KRUS i sądem ubezpieczeń o ustalenie dla J. B. prawa do renty rolniczej inwalidzkiej, organ administracji wydający decyzję ostateczną nie był informowany – nie mógł zatem wydać decyzji o ustaleniu renty strukturalnej na podstawie orzeczenia rentowego. Zasadny zatem jest podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 kpa, przez przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania określone w tym przepisie. Zaistnienie jednej z przyczyn wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 kpa jest podstawową kwestią w sprawie jaką organ administracji obowiązany jest rozważyć, W aktualnym stanie sprawy nie wyjaśniając podstawy do wznowienia postępowania i w konsekwencji wydając zaskarżone decyzje organy administracji obu instancji naruszyły nie tylko art. 145 § 1 pkt 8 kpa, ale także art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Rozważanie pozostałych podnoszonych w skardze zarzutów wobec zasadności zarzutu naruszenia przez organy administracji art. 145 § 1 pkt 8 kpa, czego konsekwencją jest uchylenie decyzji obu instancji – stało się zbędne. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien rozważyć występowanie w sprawie podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i w zależności od poczynionych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie. Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania wydano na mocy art. 200 cytowanej ustawy.