IV SA/Wa 764/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Marta Laskowska, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalania gruntów -oddala skargę- Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) marca 2007r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu wniosku M. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) grudnia 2006r., którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta K. z dnia (...) września 1982r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi L., gm. M., w części dotyczącej gruntów Skarbu Państwa oznaczonych jako działka nr (...) o pow. 0.02 ha. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ podał, że po 24 latach od zakończenia postępowania scaleniowego gruntów wsi L., gm. M., M. D. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta K. z dnia (...) września 1982r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. W jego uzasadnieniu podniosła ona miedzy innymi, że przed wszczęciem postępowania scaleniowego podjętego decyzją Prezydenta K. z dnia (...) kwietnia 1980r. była ona właścicielką zabudowanej działki nr (...), o pow. 0,3425 ha, z której bez jej wiedzy, przed wszczęciem postępowania scaleniowego, wydzielono pas gruntu oznaczony (...) o powierzchni 0,04 ha i wykazano go jako własność Skarbu Państwa, włączając do drogi gminnej. Zdaniem skarżącej, w rejestrze szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem wsi błędnie wskazano Skarb Państwa jako właściciela działki (...). Nieprawidłowy jest także rejestr szacunku porównawczego gruntów po scaleniu, wykazujący Skarb Państwa jako właściciela działki nr (...) o powierzchni 0,02 ha, nie zaś samą skarżącą. Okoliczność ta uzasadniała, zdaniem strony, stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta K. z dnia (...) września 1982r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi L., gm. M., w części dotyczącej gruntów Skarbu Państwa oznaczonych jako działka nr (...) o pow. 0.02 ha. Minister Rolnictwa decyzją z dnia (...) grudnia 2006r. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia, uznając, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, tj. ustawą z dnia 24 stycznia 1968r. o scaleniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.). Organ, nie podzielając argumentów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, podniósł, że dla potrzeb postępowania scaleniowego (rejestru szacunku porównawczego) przyjęto dane wskazane w ewidencji gruntów wsi L. Uczyniono tak na podstawie przepisu art. 10 obowiązującej wówczas ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. Scaleniem objęto m.in. grunty Skarbu Państwa (działka nr [...]) o powierzchni 0,04 ha oraz grunty należące do skarżącej (działka nr [...]) o powierzchni 0,3 ha. Organ podkreślił, ze postępowanie scaleniowe nie doprowadziło do zmiany granic, powierzchni oraz wartości szacunkowej działki będącej własnością skarżącej. W wyniku scalenia uległa zmianie jedyne numeracja tej działki z nr (...) na (...). Oznacza to – zdaniem Ministra – że w postępowaniu w sprawie scalenia gruntów nie zostały naruszone przepisy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, konsekwencji wiec brak było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Decyzją z dnia (...) marca 2007r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) grudnia 2006r., ponawiając argumentację, która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Na powyższą decyzję M. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści skargi oraz w pisma z dnia 16 lipca 2007r. (data wpływu do Sądu) skarżąca podniosła, że w wyniku postępowania scaleniowego pozbawiona została dostępu do drogi publicznej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę podtrzymał woje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie M. D. wystąpiła do Ministra o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi L., gm. M., w części dotyczącej gruntów Skarbu Państwa oznaczonych jako działka nr (...) o pow. 0.02 ha. W ocenie skarżącej decyzja Prezydenta K. z dnia (...) września 1982r. zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wsi L., gm. M. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zatem istniały podstawy do stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Następuje ono wówczas, gdy przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Oznacza to, że decyzja, której stwierdzono nieważność wydana została w sposób rażąco sprzeczny z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Kwestionowana przez skarżącą decyzja w sprawie scalenia gruntów wydana została na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o scaleniu i wymianie gruntów. Art. 10 powołanej ustawy stanowi, że stan własności lub posiadania uczestników scalenia lub wymiany gruntów oraz powierzchnie użytków i klas gruntów określa się według danych uwidocznionych w ewidencji gruntów. Zdaniem Sądu decyzji tej nie można skutecznie zarzucić wadliwości. W konsekwencji żądanie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów z powodu rażącego naruszenia prawa, nie może zostać uwzględnione. W sprawie bezspornym jest, że podstawę założenia, dla potrzeb procesu scalenia, rejestru szacunku porównawczego gruntów, stanowiła ewidencja gruntów wsi L. Z jej treści wynikało, że działka nr (...) (0,04 ha) stanowi własność Skarbu Państwa, natomiast działka nr (...) – własność skarżącej. Skarżąca zarzuciła , iż przed wszczęciem postępowania scaleniowego była ona właścicielką zabudowanej działki nr (...) o pow. 0,3425 ha, z której bez jej wiedzy, wydzielono pas gruntu oznaczony nr (...) o powierzchni 0,04 ha i wykazano go jako własność Skarbu Państwa. W ten sposób zakwestionowała pośrednio będący podstawą procesu scalenia rejestr gruntów. Wyjaśnić należy, że ewentualne nieprawidłowości ewidencji nie mogą mieć znaczenia dla oceny legalności decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia. Innymi słowy - prawidłowość ewidencji nie może być podważana w postępowaniu w sprawie scalenia, a w konsekwencji okoliczność ta nie może być brana pod uwagę w postępowaniu sądowoadministracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia. Faktyczna możliwość skorygowania stanu własności odnotowanego w ewidencji mogłaby być ewentualnie rozważana w ramach postępowania z wniosku o wznowienie postępowania. Ewentualna wadliwość ewidencji mogłaby być bowiem przesłanką wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi który wydał decyzję), jednakże pod warunkiem złożenia wniosku w wymaganym przez prawo terminie (art. 148 k.p.a.). W konsekwencji, po upływie terminów wznowienia postępowania, nie można uznać, że decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia, oparta nie istniejącej ewidencji gruntów, narusza prawo. Powyższe rozważania potwierdzają zawartą na wstępie ocenę Sądu, iż odmowa stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie scalenia gruntów, opartego na danych zawartych w ówczesnej ewidencji, była zasadna. Podkreślić w tym miejscu należy, że naruszenia przepisów postępowania administracyjnego uzasadniające wznowienie postępowania, określone w art. 145 k.p.a., nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji /tak NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 marca 1988 r., I SA 636/87 - ONSA 1998 Nr 1 poz. 45 oraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 sierpnia 1990 r., IV SA 543/90 - ONSA 1991 Nr 1 poz. 1/. Stwierdzenie nieważności decyzji oraz wznowienie postępowania uregulowane są na zasadzie wyłączności, co oznacza, że usunięcie określonego rodzaju wady decyzji może nastąpić tylko i wyłącznie we właściwym trybie i przez uprawnione do tego organy. Wznowienie postępowania administracyjnego służy do usunięcia skutków wad procesowych, zaś postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji służy usunięciu wad samej decyzji. Nie jest zatem dopuszczalne, aby podstawą stwierdzenia nieważności decyzji uczynić wadę skutkującą wznowieniem postępowania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.