II OSK 1604/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-16

Skład orzekający: Zygmunt Niewiadomski, Zofia Flasińska, Andrzej Gliniecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw wskutek niezawiadomienia o rozprawie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, mimo jej statusu następcy prawnego strony postępowania administracyjnego, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania sądowoadministracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pozbawienie strony możliwości obrony jej praw wskutek niezawiadomienia o rozprawie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, mimo jej statusu następcy prawnego strony postępowania administracyjnego, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 183 § 1 pkt 5 PPSA. W związku z tym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o ustaleniu warunków zabudowy. WSA dopatrzył się uchybień w sposobie uzgodnienia decyzji przez organ pierwszej instancji. Skargę kasacyjną od wyroku WSA złożyła spółka, która stała się następcą prawnym inwestorów. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym brak doręczenia jej pełnomocnikowi postanowienia o dopuszczeniu do udziału w sprawie oraz zawiadomienia o rozprawie, co miało skutkować nieważnością postępowania przed WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski (spr.) Sędziowie sędzia del. NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Andrzej Gliniecki Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 741/06 w sprawie ze skargi E. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie , 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 741/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi E. S. i T. S., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji pn. przebudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Krakowie dla inwestorów R. i E. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że analiza prawidłowości kontrolowanego postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że zawiera ono poważne uchybienia w części, w jakiej organ pierwszej instancji dokonywał uzgodnienia decyzji w trybie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Wady te nie zostały dostrzeżone przez organ odwoławczy, co powoduje, iż muszą rzutować na ocenę zgodności z prawem również jego decyzji. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie decyzję o warunkach zabudowy Prezydent Miasta Krakowa wydał po uzgodnieniu w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego. Jednakże jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy pism organu prowadzącego postępowanie główne, do uzgodnienia wysłano wniosek o ustalenie warunków zabudowy, nie zaś projekt decyzji wraz z załącznikami do niej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, taki sposób prowadzenia postępowania stanowi naruszenie przepisów art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 106 k.p.a. Nadto, obraza powyższych przepisów pozbawiła w istocie organy uzgadniające realnego wpływu na treść decyzji ustalającej warunki zabudowy, co ocenić należy jako uchybienie mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W świetle zatem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) decyzje, obarczone takimi wadami nie mogły się ostać w obrocie prawnym. Natomiast za bezpodstawne uznał Sąd pierwszej instancji pozostałe zarzuty skarżących podnosząc, że wbrew twierdzeniom skarżących, w aktach sprawy znajduje się analiza architektoniczno-urbanistyczna, zawierająca charakterystykę terenu oraz opisująca funkcje istniejących rodzajów zabudowy w obszarze analizowanym. Sąd pierwszej instancji nie podzielił również zarzutu skarżących, że zaskarżona decyzja nie posiada dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Nie stanowi również naruszenia prawa zaniechanie w niniejszej sprawie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Ponadto Sąd pierwszej instancji stwierdził, że znajdująca się w aktach sprawy analiza urbanistyczno-architektoniczna wskazuje – wbrew temu, co podnoszą skarżący – iż w analizowanym obszarze istnieje również zabudowa wielorodzinna. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył uczestnik postępowania – spółka "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna oparta została na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd, że z treści art. 106 § 1 k.p.a., oraz art. 60 ust. 1 i ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wynika, iż uzgodnieniu podlegać może jedynie projekt decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca spółka podnosi również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 91 § 2 i art. 67 § 2 i § 5 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak doręczenia pełnomocnikowi spółki z o.o. "[...]", jako następcy prawnego adresata decyzji o warunkach zabudowy, postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału w sprawie, oraz poprzez brak doręczenia pełnomocnikowi spółki zawiadomienia o rozprawie i w konsekwencji nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji w myśl art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismem z dnia 9 października 2008 r. odpowiedź na skargę kasacyjną złożyli skarżący E. i T. S. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji w charakterze stron brali udział R. i E. K. Jak wynika z materiałów sprawy, na mocy ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] sierpnia 2006 r. zapadła w sprawie warunków zabudowy decyzja została przeniesiona na rzecz Spółki z o.o. "[...]". Tym samym Spółka ta, jako następca prawny E. i R. K., z mocy samego prawa (art. 33 § 1 p.p.s.a.) stała się uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, wszczętego na skutek wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez E. i T. S. Mimo to, nie została zawiadomiona przez Sąd o miejscu i terminie rozprawy. Tym samym została pozbawiona możności obrony swych praw. Tego rodzaju naruszenie przepisów postępowania stanowi przyczynę nieważności postępowania wskazaną w art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Stosownie bowiem do utrwalonego w tej mierze orzecznictwa sądowego, strona jest pozbawiona możności obrony swych praw, jeżeli wskutek uchybień procesowych nie może brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku – por. wyr. SN z 10 maja 2000 r., III CKN 416/98, OSN 2000, nr 12, poz. 220. Zatem podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nieważności postępowania należało uznać za mający usprawiedliwione podstawy. W tym stanie rzeczy NSA ograniczył uzasadnienie wyroku wyłącznie do wyjaśnienia, jaka przyczyna spowodowała zajście nieważności postępowania pierwszoinstancyjnego i uznając skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy, stosownie do art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sąd odstąpił od orzeczenia kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 tego Prawa, mając na uwadze, iż do uchylenia zaskarżonego wyroku doszło w związku z błędem Sądu pierwszej instancji, a strona skarżąca nie miała na to żadnego wpływu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło