II SA/Gd 509/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 16 marca 2007r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 36 pkt 1 lit. a, art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 1 i ust. 3c ustawy o pomocy społecznej z 12.03.2004r. (Dz.U. nr 64 poz. 593 ze zm.), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10, art. 81 pkt 7, art. 86 pkt 8, art. 242 pkt 3 ustawy z dnia 27.09.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 104 i 163 k.p.a. zmieniając decyzję Nr [...] z dnia 2005/08/22 ze zm. zmienił S. P. wysokość zasiłku stałego z kwoty 444 zł na kwotę 315,70 zł miesięcznie od 1 marca 2007r. do 30 czerwca 2008r. oraz składki zdrowotnej w wysokości 9,00% od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia. W uzasadnieniu wskazano, iż S. P. jest osobą niepełnosprawną, posiada dochód ogółem w kwocie 161,38 zł, zaś kryterium dochodowe wynosi 477,00 zł. Jest ona uprawniona do tej formy pomocy z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy w związku z inwalidztwem oraz sytuację finansową. W toku wywiadu środowiskowego ustalono, że S. P. otrzymała dodatek mieszkaniowy. Kwota zasiłku stanowi różnicę pomiędzy ustawowym kryterium dochodowym w kwocie 477,00 zł a dochodem wynoszącym 161,38zł. Nadto organ stwierdził, że stosownie do art. 109 ustawy o pomocy społecznej korzystający ze świadczeń pomocy społecznej zobowiązani są poinformować organ udzielający pomocy o każdej zmianie ich sytuacji osobistej i materialnej, która ma wpływ na zasadność tej pomocy. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła S. P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymania w mocy wysokości zasiłku stałego w kwocie 444,00 zł. Zdaniem skarżącej organ bezzasadnie przyjął, iż kwota 161,38 zł stanowiąca dodatek mieszkaniowy jest jej dochodem. Wskazała nadto, że zasiłek stały jest jej jedynym dochodem, z uwagi na jej niepełnosprawność uniemożliwiającą podjęcie jakiejkolwiek pracy i uzyskania dochodu. Zmniejszenie tego zasiłku do kwoty 315,70 zł pozbawia ją możliwości egzystencji. Decyzją z dnia 5 czerwca 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37 ust. 2, ar. 8 ust. 3 i 4, art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 19 sierpnia 2005r. Nr [...] przyznano S. P. zasiłek stały w kwocie 418 zł miesięcznie. Decyzją z dnia 10 października 2006r. zmieniono wysokość zasiłku do kwoty 444 zł miesięcznie. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w celu przyznania zasiłku celowego S. P. wyjaśniła, że od lutego 2007r. otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 161,38 zł miesięcznie, który to stanowi jej jedyny dochód. Z powyższego względu, działając na podstawie art. 106 ust. 5 w związku z art. 106 ust. 3a, organ I instancji zmienił swoją decyzję w zakresie wysokości przyznanego zasiłku stałego. Art. 106 ust. 5 stanowi, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia. W myśl. art. 106 ust. 3a zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W przypadku odwołującej się zmiana wysokości powstała z tytułu pobierania dodatku mieszkaniowego w wysokości 161,38 zł przekracza więcej niż 10% przyznanego zasiłku stałego. Dlatego też decyzja o jego przyznaniu została przez organ I instancji zmieniona. Organ odwoławczy uznał zarzut dotyczący wliczenia dodatku mieszkaniowego do dochodu skarżącej za chybiony. Przepisy ustawy o pomocy społecznej w art. 8 ust. 3 wskazują bowiem, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ust. 4 stanowi także, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Zatem dochód odwołującej się został prawidłowo ustalony. Przyznany od lutego 2007r. dodatek mieszkaniowy stanowi dochód strony i ma w związku z tym wpływ na wysokość przyznanego zasiłku stałego. Zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej, w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej ( wynoszącym 477 zł ) a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. P., podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu. Nadto podniosła, że decyzje organów obu instancji są sprzeczne z obowiązującą ustawą o dodatkach mieszkaniowych, a przede wszystkim z przepisem art. 3 ust. 3 tej ustawy, zgodnie z którym dodatku mieszkaniowego nie zalicza się do dochodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publiczne. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega rozstrzygnięcie organów administracji, którego przedmiotem jest zmiana wysokości zasiłku stałego, z uwagi na uzyskanie przez skarżącą dochodu w postaci dodatku mieszkaniowego. Zasiłek stały, uregulowany w ustawie z dnia 12 marca 2004 roku (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.) o pomocy społecznej, należy do świadczeń charakterze obligatoryjnym. Nie jest więc przyznawany w trybie tzw. uznania administracyjnego. Zasiłek ten, zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Bezsporne jest, że skarżąca posiada uprawnienie do zasiłku stałego. Ustawa o pomocy społecznej stanowi bezwzględnie, iż osobie uprawnionej do zasiłku stałego świadczenie to przysługuje w wysokości uzależnionej od dochodu. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr.135, poz. 950) zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie ani też niższa niż 30 zł miesięcznie. W cytowanym przepisie ustawodawca określił szczegółowo zasady ustalania wysokości świadczenia, a organy orzekające są zobligowane do ścisłego ich przestrzegania. Z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wynika nadto, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł , zwanej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej. Za dochód uważa się natomiast sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Do tak ustalonego dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. (art. 8 ust.4). W ustawie o pomocy społecznej dodatek mieszkaniowy stanowi zatem dochód. Podkreślić przy tym należy, że podstawę orzekania w sprawie zasiłku stałego stanowi wyłącznie ustawa o pomocy społecznej, dlatego też nie ma znaczenia w niniejszej sprawie okoliczność, że dodatek ten nie jest zaliczany do dochodu w ustawie o dodatku mieszkaniowym. Zarzuty skargi są w związku z tym bezzasadne. Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że wysokość zasiłku stałego w przypadku osoby samotnie gospodarującej zależy od wysokości dochodu osiąganego przez osobę uprawnioną do tego świadczenia. Zmiana sytuacji dochodowej wpływa również na wysokość świadczenia. Stosownie bowiem do art. 106 ust. 5 ustawy decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Wysokość przyznanego zasiłku nie ulega zmianie jedynie w sytuacji określonej w art. 106 ust. 3a ustawy. Przepis ten stanowi, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W przypadku skarżącej zmiana dochodu związana jest z przyznaniem jej dodatku mieszkaniowego w wysokości 161,38 zł. Kwota zmiany przekracza zatem 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwotę 47,70 zł. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy właściwie zastosował przepis art. 106 ust. 5 w zw. z art. 106 ust. 3a ustawy, aczkolwiek w uzasadnieniu błędnie wskazał na przekroczenie 10% przyznanego zasiłku stałego. Prawidłowo również wyliczono zmienioną na skutek uzyskania dochodu wysokość zasiłku stałego przysługującego skarżącej. Różnica pomiędzy kwotą kryterium dochodowego 477 zł a kwotą 161,38 zł wynosi bowiem po zaokrągleniu do pełnych 10 groszy - 315,70 zł. Przy ustalaniu wysokości zasiłku wymierny jest dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Skoro wysokość dochodu skarżącej uległa zmianie z dniem 1 lutego 2007r., to wysokość zasiłku ulega zmianie z dniem 1 marca 2007r. Prawidłowo więc określono także datę początkową zmiany wysokości świadczenia. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.