VII SA/Wa 359/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006 r. sprawy ze skargi C. i M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2000 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę skargę oddala Decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku M. i C. M., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. - zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę boiska sportowego na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w S. - w części dotyczącej wydania pozwolenia na budowę na działce nr [...]. W złożonym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. M. i C. M. podnosili, iż stali się z mocy prawa właścicielami działki nr [...], powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w S. dnia [...] lutego 1993 r. Zdaniem wnoszących o stwierdzenie nieważności inwestor – [...] Klub Sportowy "[...]" nie posiadał prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, nie przedłożył zgody współwłaścicieli tej działki, w tym C. i M. M., na przedmiotową inwestycję. W ocenie organu decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. nie jest obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 4 pkt 2 Ustawy Prawo budowlane. Wojewoda [...] podniósł, iż pełnomocnik wnioskodawców nie wykazał, na żądanie organu, prawa własności M. i C. M. dotyczącego przedmiotowej działki poprzez wpis do ksiąg wieczystych, natomiast pismem z dnia [...] listopada 1999 r. Starosta [...] wskazał, że działka nr [...] nie została uwłaszczona i jest nadal wpisana w poz. [...] rejestru gruntów wsi S.. W ocenie organu wobec braku ujawnienia w księgach wieczystych prawa własności działki nr [...] przedmiotowa działka nadal pozostaje we wspólnocie gruntowej, wobec tego inwestor posiadający umowę dzierżawy zawartą w dniu [...] stycznia 1998 r. z przedstawicielami Spółki [...] w S., posiadał więc prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania C. i M. M., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 1999 r. Zdaniem organu odwoławczego Kierownik Urzędu Rejonowego w W. wydając decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę boiska sportowego prawidłowo przyjął za dowód potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomościami przez inwestora umowę sprzedaży działek o nr [...] i [...] oraz umowę dzierżawy działki nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. Umowa dzierżawy jest wystarczającym dowodem spełnienia warunku określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem pojęcie "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego jako "tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych". W ocenie organu odwoławczego podnoszony przez skarżących fakt posiadania przez nich prawa własności działki nr [...] pozostaje bezsporny, jednakże w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie może on być przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie do wznowienia postępowania. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli M. i C. M., podnosząc, że umowa dzierżawy daje inwestorowi prawo do ubiegania się o pozwolenie na budowę na wydzierżawionej działce, jednakże wydzierżawiającym muszą być wszyscy właściciele działki. Zdaniem skarżących inwestor – [...] Klub Sportowy "[...]" prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wywodzi z umowy dzierżawy, która nie pochodzi od wszystkich właścicieli działki nr [...]. Pozwolenie na budowę udzielone [...] "[...]" mimo braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winno więc być, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa uznane za nieważne. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2006 r. skarżący podnieśli, iż wyrokiem z dnia [...] lipca 2003 r. Sąd Rejonowy w S. stwierdził, iż umowa dzierżawy przedmiotowej działki z dnia [...] stycznia 1998 r. jest nieważna. W związku z tym, zdaniem skarżących, decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w oczywistej sprzeczności z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego zezwoliła [...] "[...]" na zabudowę działki, w stosunku do której nie posiadał on żadnych praw, a w szczególności prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste i oczywistość tą właściwy organ ma obowiązek wykazać. W przedmiotowej sprawie C. i M. M. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę boiska sportowego w części dotyczącej działki nr [...] podnieśli, iż są właścicielami tej nieruchomości, a inwestor nie uzyskał ich zgody na realizację na niej przedmiotowej inwestycji. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2006 r. złożonym w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego wskazali ponadto na fakt stwierdzenia nieważności umowy dzierżawy działki nr [...] w dniu [...] lipca 2003 r. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji i innych aktów organów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem, mając przy tym na względzie stan faktyczny i prawny występujący w sprawie w dniu ich podjęcia. Również organ administracyjny dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności decyzji, orzekając w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. W przedmiotowej sprawie w chwili wydawania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, a więc w dniu [...] listopada 1998 r., inwestor – [...] Klub Sportowy "[...]" dysponował umową dzierżawy działki nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. Późniejsze unieważnienie wyrokiem Sądu Rejonowego w S. dnia [...]lipca 2003 r. tejże umowy, na podstawie której – uznając, iż inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - organ udzielił pozwolenia na budowę, nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie przesłanką do wznowienia postępowania, jak słusznie podniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Podkreślenia wymaga, iż przesłanki stosowania każdego z przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych nie mogą być stosowane zamiennie bądź łącznie w ramach jednego nadzwyczajnego postępowania. Należy w tym miejscu wskazać, iż po stwierdzeniu nieważności w/w umowy dzierżawy działki nr [...] objętej decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę boiska sportowego, zostało wznowione postępowanie zakończone decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. Po przeprowadzeniu na nowo postępowania organ stwierdził, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa, lecz nie może być uchylona ze względu na upływ pięcioletniego terminu (art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3-8 kpa). Postępowanie to toczyło się i zostało zakończone podczas zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie 7/IV SA 411/00, dotyczącego decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. udzielającej [...] Klubowi Sportowemu "[...]" pozwolenia na budowę boiska sportowego. Po podjęciu postępowania Sąd wziął pod uwagę okoliczności sprawy w jej całokształcie z uwzględnieniem wydanej decyzji wznowieniowej. Nie zmienia to oceny prawnej, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. udzielającej pozwolenia na budowę boiska sportowego. Jak wyżej zaznaczono, przesłanka wskazana przez skarżących nie może być uznana za podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Innych przesłanek wyczerpująco wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności, w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji prawidłowo przyjęły, iż nie występuje w sprawie żadna z przesłanek wskazanych w art. 156 kpa. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).