VI SA/Wa 1043/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skargi Komendanta Straży Miejskiej w Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie odmowy zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu marki [...] nr rej. [...] oddala skargę VI SA/Wa 1043/07 Uzasadnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] odmówił Komendantowi Straży Miejskiej w Z. zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu m-ki [...], nr rej. [...], nr nadwozia [...]. W toku postępowania administracyjnego organ dążył do ustalenia w jakich konkretnych sytuacjach, związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, wykorzystywane były pojazdy uprzednio uprzywilejowane w ruchu. Wnioskujący ostatecznie pismem z dnia [...] lutego 2007 r. podał czternaście przypadków w jakich były wykorzystywane dotychczas uprzywilejowane pojazdy w ruchu ([...] nr rej [...] i [...] nr rej. [...]) zaznaczając, iż pojazd [...] nr rej [...] został wycofany z eksploatacji i dlatego w jego miejsce zgłoszono pojazd [...], nr rej. [...]. Z przedstawionych sytuacji organ wyprowadził wniosek, że posiadanie obecnie przez Straż Miejską jednego pojazdu uprzywilejowanego w ruchu jest wystarczające, bowiem pojazd taki może być używany jako uprzywilejowany jedynie w celu ratowania życia lub zdrowia ludzkiego. Natomiast zasadniczym zadaniem Straży Miejskiej jest ochrona porządku publicznego. Ponadto organ stwierdził, że wnioskujący nie wykazał by specjalistyczne służby w Z., mające za zadanie ratowanie życia i zdrowia ludzkiego, nie zapewniały dostatecznej pomocy w tych sytuacjach. Z opinii Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Z. i Komendanta Powiatowego Policji w Z. wynika, iż współpraca Straży Miejskiej z tymi służbami polega przede wszystkim na zabezpieczaniu miejsca zdarzenia, bez rzeczywistego uczestnictwa w akcjach ratowniczych. W tych okolicznościach posiadany jeden pojazd uprzywilejowany, zdaniem organu administracji, wystarcza do zadań związanych z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 ze zm.) straże te zostały powołane do ochrony porządku publicznego, a stosownie do art. 11 pkt 3 tej ustawy jedynie współdziałają z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia lub zdrowia ludzkiego. Przepis ten jednakże, jak podkreślał organ administracji, nie jest samodzielną przesłanką do domagania się wydania zezwolenia na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Minister, w świetle zgromadzonych dowodów, doszedł do przekonania, że pojazd [...] nr rej. [...] nie będzie stale wykorzystywany do zadań określonych dla pojazdów uprzywilejowanych, a bez uprzywilejowania w ruchu może skutecznie wykonywać zadania przeznaczone dla Straży Miejskiej. Zamiar wykorzystywania tego pojazdu do kierowania ruchem drogowym, w świetle art. 53 ust. 1 pkt 12 Prawa o ruchu drogowym, nie uzasadnia uprzywilejowanie go w ruchu, natomiast uprzednio udzielone zezwolenia nie mogą stanowić argumentu za ich kontynuowaniem. Od powyższej decyzji Komendant Straży Miejskiej w Z. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. w uzasadnieniu podnoszono, że wobec wycofania z eksploatacji uprzywilejowanego pojazdu [...] nr rej [...] wniosek o wydanie zezwolenia na zgłoszony pojazd [...] nr rej. [...] nie zmierza do rozszerzenia taboru pojazdów uprzywilejowanych lecz do zachowania stanu poprzedniego. Dlatego za wątpliwą skarżący uznał argumentację organu administracji o zwiększeniu zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zwiększeniem liczby pojazdów uprzywilejowanych. Wskazując na art. 11 i art. 27 ustawy o strażach gminnych oraz rozbudowę w Z. systemu monitoringu skarżący podkreślał, iż obecne posiadanie jednego pojazdu uprzywilejowanego dla miasta liczącego ok. 40500 mieszkańców jest niewystarczające. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu przepis art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest wyjątkiem od zasady poruszania się po drogach publicznych i wyraża wole ustawodawcy do ograniczania ilości pojazdów uprzywilejowanych, na co zwrócił również uwagę w swoich wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny. Minister uznał za błędne stanowisko skarżącego, iż do zadań Straży Miejskiej należy ratowanie życia lub zdrowia ludzkiego, straż ta bowiem została powołana głównie do ochrony porządku publicznego. Współdziałanie natomiast z innymi podmiotami w zakresie ratowania życia lub zdrowia ludzkiego nie jest podstawową działalnością Straży Miejskiej. Powoływanie się więc na art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy o strażach gminnych organ uznał za nietrafne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Komendant Straży Miejskiej w [...] wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Podtrzymując stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 11 pkt 3 i art. 27 pkt 4 ustawy o strażach gminnych. W skardze wskazano, iż wniosek o wydanie zezwolenia zmierzał jedynie do zachowania stanu posiadania pojazdów uprzywilejowanych w ruchu, a nie do ich zwiększenia. Zdaniem skarżącego organ administracji nie odniósł się do szczegółowego rozliczenia wykorzystania pojazdów uprzywilejowanych zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2007 r. W przypadku awarii jedynego, obecnie posiadanego pojazdu uprzywilejowanego, nie będzie możliwe realizowanie ustawowych zadań straży w zakresie współdziałania z podmiotami obowiązanymi do ratowania życia lub zdrowia ludzkiego. Skarżący podkreślał, że jedynie sądy administracyjne reprezentują pogląd ograniczania pojazdów uprzywilejowanych w ruchu, natomiast z żadnego przepisu wskazówki takie dla działania organu wydającego zezwolenie nie wynikają. Jako dodatkowy argument podnoszono, iż przy pomocy pojazdów uprzywilejowanych straż konwojuje wartości pieniężne, co stwarza dla konwojentów i kasjerów zagrożenie życia i zdrowia. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.), Rada Miejska Z., Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 1992 r. w sprawie utworzenia Straży Miejskiej, powołała Straż Miejską powierzając wykonanie Uchwały Prezydentowi Miasta. Zgodnie z Uchwałą Zarządu Miasta Z. Nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r., w sprawie udzielenia pełnomocnictwa Komendantowi Straży Miejskiej w Z., udzielono pełnomocnictwa J. S., Komendantowi jednostki organizacyjnej Gminy Z. – Straż Miejska w Z., do dokonywania czynności prawnych związanych z prowadzeniem Straży Miejskiej w granicach zwykłego zarządu. Z dniem [...] grudnia 2006 r. Straż Miejska w Z. otrzymała do swojej dyspozycji pojazd m-ki [...] nr rej. [...] w miejsce wycofanego, a będącego w użytkowaniu Straży Miejskiej pojazdu m-ki [...], który to pojazd miał zezwolenie na uprzywilejowanie w ruchu drogowym. Nowym pojazdem Straż Miejska zamierzała wykonywać zadania, do których to, stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 ze zm.) należy ochrona porządku publicznego określona w ustawach i aktach prawa miejscowego. W ocenie Komendanta Straży Miejskiej w Z. uprzywilejowanie w ruchu nowego samochodu zdecydowanie usprawniłoby wykonywanie zadań powierzonych Straży Miejskiej. Działając zatem w zakresie zwykłego zarządu, w ramach posiadanego pełnomocnictwa, Komendant Straży Miejskiej w Z. wystąpił o przyznanie statusu uprzywilejowania w ruchu nowonabytemu pojazdowi podkreślając, iż nie będzie to zwiększenie taboru pojazdów o specjalnym statusie lecz jedynie utrzymanie dotychczasowego zasobu tych pojazdów. Należy więc wskazać, iż w myśl art. 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 ze zm.) do zadań straży gminnej (miejskiej) należy w szczególności: 1) ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych, 2) czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego - w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym, 3) współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń, 4) zabezpieczenie miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia albo miejsc zagrożonych takim zdarzeniem przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, do momentu przybycia właściwych służb, a także ustalenie, w miarę możliwości, świadków zdarzenia, 5) ochrona obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej, 6) współdziałanie z organizatorami i innymi służbami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych, 7) doprowadzanie osób nietrzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu i zdrowiu innych osób, 8) informowanie społeczności lokalnej o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjowanie i uczestnictwo w działaniach mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi, 9) konwojowanie dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych dla potrzeb gminy. Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o strażach gminnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz.190) w art. 1 pkt 5 uchyliła przepis art. 13 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 ze zm.). Konsekwencją uchylenia art. 13 ustawy o strażach gminnych było zniesienie odrębnego trybu i zasad uznawania pojazdów straży gminnej (miejskiej) za pojazdy uprzywilejowane w ruchu drogowym i zastosowanie w tym zakresie zasad ogólnych wynikających z przepisu art. 53 ust.1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 53 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy: 1) jednostek ochrony przeciwpożarowej; 2) pogotowia ratunkowego; 3) Policji; 4) jednostki ratownictwa chemicznego; 5) Straży Granicznej; 6) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; 7) Agencji Wywiadu; 8) Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; 9) Służby Więziennej; 10) Biura Ochrony Rządu; 10a) kontroli skarbowej; 10b) Służby Celnej; 11) Inspekcji Transportu Drogowego 12) jednostki niewymienionej w pkt 1-11 jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego – na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Z powołanego art. 53 ust.1 pkt 12 wynika, że zezwolenie wydawane jest pod warunkiem, iż pojazd uprzywilejowany będzie wykorzystywany w związku z ratowanie życia lub zdrowia ludzkiego i zadaniem organu administracji publicznej (Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji) jest zweryfikowanie czy przesłanka ta faktycznie występuje. Zezwolenia są wydawane zatem w ramach uznania administracyjnego przy spełnieniu przesłanek zawartych w tym przepisie. Przy czym należy wskazać, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 24 maja 1999 r. II SA 547/99, wyrok NSA z 9 października 1998 r. II SA 1081/98, wyrok NSA z 2 lutego 1999 r., II SA 1750/98) chodzi tutaj o przypadki bezpośrednich – faktycznych działań związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a nie działań ewentualnych lub hipotetycznych, które mogą wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Zdaniem Sądu, granice uznania administracyjnego, jakie zostały wyznaczone w tego rodzaju sprawach przepisem art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisem ogólnym - art. 7 k.p.a., to znaczy interesem wnioskodawcy i interesem społecznym, nie zostały przez organ przekroczone, a kwestionowana decyzja nie nosi cech dowolności. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zgodnie bowiem z wymogami zawartymi w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. wskazał na przesłanki, którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję i swoje stanowisko przekonywująco uzasadnił. W rozpoznawanej sprawie Minister, zdaniem Sądu orzekającego prawidłowo uznał, że do wykonywania zadań ustawowych przez Straż Miejską w Z. wystarczającym będzie posiadanie jednego pojazdu uprzywilejowanego. Konwojowanie natomiast wartości pieniężnych, na co powoływał się skarżący, nie daje podstaw, w świetle art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym, do wydania wnioskowanego zezwolenia. Nie można podzielić zarzutu skargi, że organ dokonał błędnej interpretacji art. 11 pkt 3 ustawy o strażach gminnych, zgodnie z którym do zadań straży należy w szczególności współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia ludzkiego. Organ przekonywująco odniósł się także do sytuacji, o jakich mowa w tym przepisie w pkt 7 – zajmowanie się osobami nietrzeźwymi znajdującymi się w okolicznościach zagrażających życiu lub zdrowiu. Co do obu zarzutów Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, iż w Z odpowiednie służby, których celem jest ratowanie życia lub zdrowia ludzkiego, wykonują sprawnie te zadania w oparciu o posiadane pojazdy. Nie zachodziła więc potrzeba dalszego utrzymywania statusu dwóch pojazdów uprzywilejowanych w ruchu dla Straży Miejskiej. Straż ta, wykonując swoje zadania we współpracy z właściwymi służbami, zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy o strażach gminnych, jest obowiązana zabezpieczyć miejsca zdarzeń i do tych działań nie jest konieczne używanie pojazdów uprzywilejowanych w ruchu tym bardziej, że dla działań takich art. 53 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nie przewiduje wydanie określonego tam zezwolenia. Odwołanie się do regulacji w art. 27 pkt 4 ustawy o strażach gminnych nie można było uznać za wystarczający argument na poparcie zasadności wniosku skarżącego. Przepis ten określa obowiązki strażnika straży gminnej (miejskiej), a nie obowiązki i zadania całej jednostki organizacyjnej gminy. Do tych obowiązków strażnika należy, między innymi, podejmowanie interwencji w sytuacjach zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. W przepisie tym jest mowa o przypadkach, w których strażnik jest świadkiem podanych tam sytuacji, nie musi zatem korzystać z pojazdu o specjalnym statusie, a przy stwierdzeniu wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego może, w ramach posiadanych środków łączności, wezwać właściwe służby. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wbrew twierdzeniom skargi, prawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie, a podnoszone przez organ argumenty są dla Sądu w pełni przekonywujące i dlatego przedmiotowej decyzji nie można było uznać za dowolną. Z tych wszystkich względów, wobec stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.