VIII SA/Wa 405/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Anita Sałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Komendanta [...] Policji z siedzibą w R. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...]w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] marca 2007 roku nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] maja 2007 roku nr – [...] Komendant [...] Policji w R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks Postępowania Administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 122 ust. 1 pkt. 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym ( tekst jednolity : DZ.U. Nr 108 z 2005 r., poz. 908 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w K. – skierowania na badania lekarskie Nr. [...] z dnia [...] marca 2007 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy . Komendant Powiatowy Policji w K. działając na zasadzie art. 122 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w dniu [...] marca 2007 roku skierował skarżącego – skierowaniem na badanie lekarskie Nr [...] - posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A+ B + T na badania lekarskie z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu – art. 178a § 2 KK. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji podnosząc naruszenie przez organ I instancji § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 roku w sprawie badań lekarskich kierowców. Naruszenie to polega na nie zachowaniu 30 dniowego terminu do wydania skierowania na badania lekarskie licząc od daty zdarzenia. Jak wynika bowiem z powołanego wyżej przepisu Komendant Powiatowy Policji wydaje skierowanie na badanie lekarskie kierowcom, którzy prowadzili pojazd w stanie nietrzeźwym , w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia w którym nastąpiło zdarzenie. Wobec nie zachowania prawnego terminu do wydania skierowania – 30 dni - skarżący został skierowany na badania w dniu [...] marca 2007 roku a zdarzenie miało miejsce [...] stycznia 2007 roku skierowanie to nie jest zdaniem skarżącego dla niego wiążące. Nadto skarżący podniósł, iż ma na utrzymaniu chorą córkę, z którą musi często jeździć na konsultacje onkologiczne. Dwa miesiące temu byłby w stanie poddać się badaniom , bo jego sytuacja finansowa, rodzinna była lepsza, a obecnie z uwagi na wysokie koszty tych badań nie stać go na ich wykonanie. Komendant [...] Policji w R. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podniósł w uzasadnieniu , iż fakt popełnienia przez odwołującego się zarzucanego mu czynu nie budzi wątpliwości i powołał się na prawomocny skazujący wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygnatura akt [...]. Poza tym, jak wynika z motywów decyzji organu II instancji nie uwzględniono odwołania , gdyż zgodnie z naczelnymi zasadami wykładni organ stosujący prawo ma obowiązek interpretacji przepisów w ramach obowiązującego systemu prawnego tzn, że przepis §2 ust.2 w/w rozporządzenia i art. 122 prawa o ruchu drogowym należy rozpatrywać w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP z którego wynika nakaz traktowania każdego za niewinnego dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Należy więc uznać, że prawomocne orzeczenie w sprawie karnej ma znaczenie prejudycjalne dla postępowania administracyjnego a stosowne skierowanie powinno zostać wydane w ciągu 30 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie. Podniósł także, iż na podstawie art. 8 Konstytucji jej przepisy stosuje się bezpośrednio, a hierarchia źródeł prawa sklasyfikowana w art. 87 wskazuje , że Konstytucja jest najwyższym obowiązującym aktem prawnym i ma pierwszeństwo w stosowaniu. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący wnosząc - w skardze na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] maja 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - o podjęcie słusznej i zgodnej z prawem decyzji w tej sprawie. Skarżący zarzucił, iż organy obu instancji nie przestrzegają prawa zawartego w ustawach i rozporządzeniach to jest § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 roku wydanego przez Ministra Zdrowia a komendant [...] Policji sam ustanawia prawo. W przypadku sprzeczności pomiędzy ustawą, rozporządzeniem a Konstytucją RP Komendant [...] Policji nie może sprzeczności rozstrzygać sam poprzez stosowanie przepisów wygodnych dla policji, a winien zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie sprzeczności przepisów z Konstytucją. W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji z siedzibą w R. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał prezentowaną dotychczas argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U .Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwany dalej P. p. s. a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem , to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego . Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy P. p. s. a. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 122 ust.1 pkt 3 b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). Stosownie do treści niniejszego przepisu badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Jak wynika z dyspozycji przepisu art. 123 cytowanej wyżej ustawy minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu , ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej uwzględniając zróżnicowane wymagania zdrowotne oraz konieczność przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny stanu zdrowia , określi w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb kierowania na badania lekarskie i ich przeprowadzenia w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Wypełnieniem delegacji z art. 123 wyżej cytowanej ustawy jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 roku w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami – Dz. U. Nr 2, poz. 15 z 2004 roku - obowiązujące od dnia 9 stycznia 2004 roku. Rozporządzenie określiło szczegółowe warunki i tryb kierowania na badanie, przeprowadzenia badań, wydawania orzeczeń lekarskich, zakresu badań lekarskich, uzyskiwania uprawnień przez lekarzy przeprowadzających badania lekarskie i dodatkowych kwalifikacji lekarzy przeprowadzających badania, opłaty za badanie , sposobu postępowania z dokumentacją związaną z badaniem lekarskim - § 1 rozporządzenia. Jak wynika z ust. 2 § 2 powołanego rozporządzenia kierującemu pojazdem o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy , skierowanie na badanie lekarskie wydaje komendant powiatowy Policji , w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym nastąpił wypadek drogowy, albo od dnia w którym kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Przenosząc powyższe wywody na grunt przedmiotowej sprawy w ocenie Sądu orzekającego organy obu instancji w wydanych przez siebie decyzjach naruszyły § 2 ust.2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 roku. W sprawie niniejszej bezspornym jest , iż do zdarzenia od którego liczyć należy termin do wydania przez komendanta powiatowego Policji skierowania na badania lekarskie doszło w dniu [...] stycznia 2007 roku. Poza sporem pozostaje również, iż decyzja – skierowanie skarżącego na badania lekarskie Nr [...] – wydane zostało przez Komendanta Powiatowego Policji w K. w dniu [...] marca 2007 roku. Skierowanie na badania lekarskie zostało wydane więc z uchybieniem terminu z § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia , to jest po upływie 30 dni od dnia kierowania przez skarżącego pojazdem w stanie nietrzeźwości, co niewątpliwie stanowi naruszenie dyspozycji cytowanego artykułu i skutkuje uchyleniem decyzji wydanych w obu instancjach. Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję o skierowaniu na badania jak i do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę stwierdzić należy, iż bezpośrednie stosowanie konstytucji przybiera różne formy, których odrębności nie wolno zacierać. Może ono polegać na traktowaniu norm i zasad konstytucji jako bezpośredniej podstawy rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych. Nie ma przeszkód, aby sądy wykorzystywały konstytucję w taki sposób, ale wymaga to zwrócenia uwagi na dwie dalsze kwestie. Po pierwsze, możliwość stosowania postanowień konstytucji jako wyłącznej podstawy rozstrzygnięć sądowych pojawi się tylko wtedy gdy dane postanowienie sformułowane będzie w sposób na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że możliwe będzie rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej tylko na jego podstawie. Po drugie, bezpośrednie stosowanie konstytucji nie może prowadzić do pomijania obowiązujących regulacji ustawowych co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wszędzie tam, gdzie jakaś materia jest normowana równolegle przez konstytucję i ustawy zwykłe, konieczne jest łączne uwzględnianie tych wzorców. Na tle art. 193 konstytucji każdy sąd może rozważać kwestię zgodności unormowania ustawowego z postanowieniami konstytucyjnymi (lub prawnomiędzynarodowymi) i - w razie pojawienia się wątpliwości - kierować odpowiednie pytania prawne do Trybunału Konstytucyjnego. Dopóki jednak sąd nie zdecyduje się na skorzystanie z tej drogi dla wyeliminowania normy ustawowej, nie może jej po prostu pomijać w procesie orzekania. Nie pozwala na to art. 178 ust. 1 konstytucji, mówiący o podległości sędziego zarówno konstytucji, jak i ustawom zwykłym. Innymi słowy, proces bezpośredniego stosowania konstytucji może dla sędziego przybrać postać już to konstruowania podstawy rozstrzygnięcia w oparciu o łączne stosowanie norm konstytucyjnych i ustawowych, już to podejmowania próby usunięcia normy ustawowej z systemu prawa poprzez zakwestionowanie jej zgodności z konstytucją. Nie może on być natomiast rozumiany jako możliwość orzekania na podstawie konstytucji zamiast orzekania na podstawie ustawy. Reasumując, zdaniem Sądu brak jest przesłanek do wnioskowania , iż przepis będący podstawą orzekania w sprawie niniejszej nie był zgodny z Konstytucją. Jednocześnie stwierdzić należy, iż w sytuacji gdy organ I instancji powziął uzasadnioną wątpliwość, czy skarżący swym zachowaniem wyczerpał dyspozycję przepisu art. 122 ust. 1 pkt 3 b Prawa o ruchu drogowym , nie ma żadnych przeszkód by po skierowaniu go na badania lekarskie w terminie wskazanym w § 2 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia zawiesić postępowanie administracyjne do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w tym przedmiocie przez sąd. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji – pkt 1 wyroku. Orzeczenie jak w pkt 2 wydano w oparciu o przepis art. 152 p. p. s. a.