II SA/Rz 422/07

Dnia 19 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym Przewodniczący: WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 19 września 2007 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2007r., Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] 2) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 200 zł (dwustu złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...], stwierdzającą, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna i orzekającą o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki nr 78/23 i 84/1 w obrębie nr [...] w S. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jako postawę prawną decyzji organ podał art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji nie został przywołany cel wywłaszczenia z decyzji wywłaszczeniowych i w konsekwencji nie została uzasadniona zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. Ponadto, jak wskazał organ z zalegających w aktach dokumentów wynika, że grunt objęty wnioskiem wywłaszczeniowym z roku 1938 nie został wywłaszczony ale stał się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa na podstawie art. 46 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.). W takim stanie rzeczy, jak wskazuje organ, nieruchomości te nie posiadają charakteru wywłaszczonych i w stosunku do nich nie stosuje się procedury zwrotu wywłaszczonych nieruchomości na podstawie art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r,, Nr 261, poz. 2603 ze zm. ). Organ II instancji zwrócił również uwagę, że w aktach brak jest informacji o tym, że strony postępowania zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie dokumentami j wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów czy zgłoszonych żądań. Obie decyzje zarówno ta wydana przez Starostę jak i decyzja Wojewody zostały doręczone pełnomocnikowi W. H., reprezentującemu między innymi W. M. Decyzja Wojewody została zaskarżona skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez Z. K. Skarżący domaga się jej uchylenia i utrzymania w mocy poprzedzającej ją decyzji Starosty. Podejmując próbę podważenia wskazanych przez organ odwoławczy uchybień organu I instancji, podniósł, iż organ I instancji wbrew stanowisku Wojewody nie mógł określić celu wywłaszczenia, gdyż nie został on określony również w uchwale z dnia 25 sierpnia 1938 r. Sądu Grodzkiego w N. wszczynającej postępowanie wywłaszczeniowe. Nieprawdą jest też jego zdaniem to, że działki nr ewid. 78/23 i 84/1, objęte wnioskiem nie podlegają zwrotowi, jak również to, że Gmina, będąca stroną postępowania pozbawiona była przysługujących jej z tego tytułu praw. Dokonując rejestracji powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ustalił krąg uczestników postępowania, którymi są między innymi osoby reprezentowane dotychczas przez pełnomocnika W. H., a wśród nich W. M. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru kierowanych do wyżej wymienionej: odpisu skargi i odpowiedzi na skargę, zamieszczono adnotację, że adresatka zmarła. Okoliczność ta została potwierdzona przesłanym, na wezwanie Sądu, skróconym odpisem aktu zgonu, z którego wynika, że W. M. zmarła w dniu 12 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - określonej dalej jako P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane. Stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071), powoływanej dalej jako k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż postępowanie zostało wszczęte wnioskami z dnia 25 kwietnia 2006 r., 16 sierpnia 2006 r., 6 września 2006 r. i z dnia 20 września 2006 r. Na dzień wszczęcia postępowania organ prawidłowo ustalił, że stroną postępowania jest między innymi W. M., która w dniu 13 lutego 2006 r. udzieliła pełnomocnictwa do jej reprezentowania W. H., który następnie reprezentował ją w toku całego postępowania administracyjnego. Jemu też doręczono decyzje Starosty z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] jak i decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...]. Jak ustalił Sąd na podstawie odpisu skróconego aktu zgonu, sporządzonego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w N. z dnia 21 sierpnia 2007 r., Nr [...], W. M. zmarła w dniu 12 grudnia 2006 r. Śmierć strony, zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do ustalenia jej następców prawnych , a w przypadku niemożności ich ustalenia do zawieszenia toczącego się postępowania. Tymczasem organ nie podjął żadnych czynności, które zmierzałyby do ustalenia następców prawnych zmarłej strony. Choć usprawiedliwieniem braku inicjatywy organu w tym zakresie jest fakt, że zmarła reprezentowana była w postępowaniu przez pełnomocnika, na którym ciążył obowiązek poinformowania organu o jej śmierci, to jednak ta okoliczność nie może konwalidować wadliwej czynności jaką było doręczenie decyzji organów, pełnomocnikowi nieżyjącej strony. Zgodnie z art. 101 §2 kodeksu cywilnego, który reguluje kwestie pełnomocnictwa jego zakresu, czasu trwania i skutków umocowania; umocowanie, co do zasady wygasa z chwilą śmierci mocodawcy lub pełnomocnika. W związku z powyższym stwierdzić należy, że pełnomocnictwo udzielone przez W. M. wygasło w dniu jej śmierci tj. w dniu 12 grudnia 2006 r. Doręczenie po tej dacie decyzji pełnomocnikowi pozbawiło w rzeczywistości prawa udziału w postępowaniu następców prawnych zmarłej. Mając na uwadze tę okoliczność należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organami I i II instancji obarczone jest wadą przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która skutkować musi uchyleniem zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej. Postępowanie administracyjne toczyło się bowiem bez ustalenia następców prawnych jednej ze stron. Oznacza to, iż krąg stron postępowania administracyjnego nie został ustalony w sposób prawidłowy i pełny. Następcy prawni W. M. nie brali udziału w postępowaniu bez swojej winy - wskutek braku wiedzy organu administracyjnego o jej śmierci. Przyjąć więc należy, iż wbrew treści art. 10 i 28 k.p.a. w postępowaniu nie brały udziału podmioty korzystające z przymiotu strony. Okoliczność ta, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowiło przesłankę, dla skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...]. Uchylenie decyzji z tego powodu powoduje, że zbędnym jest odnoszenie się do treści i zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając przy tym na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej uiszczony w sprawie wpis.